fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Eyjan

Ari Kr. Sæmundsen skrifar: Er Hitamál álitamál?

Eyjan
Laugardaginn 10. janúar 2026 10:08

Ari Kr. Sæmundsen

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Hef verið að glugga í Hitamál Frosta Sigurjónssonar. Áhugaverð efnistök og áleitnar spurningar um loftslagsmálin. Ætla ekki að fjalla um bókina sérstaklega, en hef ekki komist hjá því að sjá hvað Frosta hefur tekist að espa upp þá sem eru sannfærðir hamfarahlýnunarsinnar, t.d. menn í loftslagshóp París 1,5, ,,sem berjast fyrir því að Ísland leggi sitt af mörkum til að takast á við loftslagsvandann.“ Einhverra hluta vegna verða þeir, sem eru sannfærðir, yfirleitt voða pirraðir yfir þeim sem efast og reyna að gera litið úr þeim. Frosti er t.d. „bara“ viðskiptafræðingur, sem veit ekkert um hvað hann er að tala og afneitar viðurkenndum rannsóknaraðferðum og staðfestum vísindaniðurstöðum.

Las um rannsóknir þýska haffræðingsins Stefan Rahmsforf og félaga á s.k. veltihringrás Atlantshafsins (AMOC). Þeirra niðurstaða var sú að þessi veltihringrás væri að hruni komin, vegna loftslagsbreytinga, og yrði horfin öðru hvoru megin við næstu aldamót og norðurhvel jarðar þar með óbyggilegt. Hamfarafréttastofa RÚV greip þetta á lofti og kallað til sérfræðing, sem virðist vera í fullu starfi hjá ríkinu við að færa okkur heimsendaspár nokkuð reglulega, og spurði í lok viðtalsins hvernig við gætum gert barnabörnunum okkar þetta? Manni varð hreinlega um og ó og var að spá í að fara með dísilbílinn í Vöku og láta farga honum. Þá benti einhver á að norski haffræðingurinn Marius Årthun og félagar hafði komist að þveröfugri niðurstöðu, ef eitthvað þá væri veltihringrásin að eflast. RÚV sá ekki ástæðu til að fjalla um þessa niðurstöðu og loftslagssérfræðingurinn ekki kallaður til. Er barnabörnunum borgið? Allavega dísilbílnum … í bili. Og ég spyr, hvor þessara vísindamanna hefur rétt fyrir sér? Sennilega sá hvers niðurstöður styðja það sem maður trúir að sé rétt? Akkúrat það sem Frosti er sakaður um.

Ég er „bara“ líffræðingur og ætla ekki að fara að munnhöggvast við þá sem telja sig hafa höndlað sannleikann, en ég set spurningarmerki við hvernig er brugðist við meintri loftslagsvá hér. Hverju breytir það að Icelandair þarf að kaupa losunarheimildir fyrir 4 milljarða í ár og um ókomin ár? Hvað er Ísland búið að punga út mörgum milljörðum í kaup á losunarheimildum? Hverjir fá greitt og í hvað eru peningarnir notaðir? Er það rétt að kaupskipafloti Íslendinga sé skráður í Færeyjum og þurfi því ekki að kaupa losunarheimildir, því Færeyingar eru hvorki í ESB né EES? (Þurfa Færeyingar þá ekki að kaupa losunarheimildir og geta þá notað alla milljarðana í að bora göng í gegnum fjöll?) Í hvað fer kolefnisgjaldið sem leggst á jarðefnaeldsneyti? Fer það í nýsköpun, að fjármagna nýjar lausnir loftslaginu til bjargar, eða endar það í hítinni? Hverju breytir það að plægja upp mólendi og planta þar furu- og lerkitrjám til að framleiða kolefniseiningar? Hverju breytir það að selja orkufrekum iðnaði á meginlandinu upprunavottorð (aflátsbréf), þannig að hann geti státað af því að við framleiðsluna sé notað rafmagn framleitt með vatnsafli á Íslandi? Er það svona sem Ísland leggur sitt af mörkum til að takast á við loftslagsvandann? (Það er reyndar eitt jákvætt við loftslagsvandann, hann er atvinnuskapandi.)

Ef marka má tölur losum við mest per mann af gróðurhúsalofttegundum í heiminum. Er bara reiknað með þeim sem eiga lögheimili á Íslandi, en ekki taldar með þær ríflega 2 milljónir ferðamanna sem heimsækja landið árlega? Andrúmsloftið samanstendur af 78% N2, 21% O2 og 1% af 14 öðrum lofttegundum. CO2 er 0,04% af andrúmsloftinu. Mikill er máttur þess. Við upphaf iðnbyltingarinnar voru jarðarbúar um 1 milljarður. Árið 2025 voru jarðarbúar um 8 milljarðar. Árið 2050 er áætlað að jarðarbúar verði ríflega 10 milljarðar. Er vaxandi mannfjöldi e.t.v. mesta loftslagsváin?

Heimsmarkmiðið, að mér skilst, er kolefnishlutleysi, þ.e. að losun sé jöfn bindingu, en þegar maður hlustar á eða les greinar eftir og hlustar á viðtöl við Íslendinga, sem eru sannfærðir um loftslagsbreytingar af manna völdum, mætti ætla að Ísland sé einangrað vistkerfi. Ég verð hins vegar að hryggja viðkomandi með því að þótt við skiptum öll yfir í rafmagnsbíla, fyllum upp í alla framræsluskurði, virkjum hverja einustu sprænu, reisum vindorkugarða milli fjalls og fjöru og klæðum allt landið lerki- og furuskógi, svo eitthvað sé nefnt, þá breytir það engu á meðan Kína, Indland, Bandaríkin og Rússland, svo dæmi séu tekin, fara sínu fram. Jú, reyndar, við gætum þá selt þessum löndum aflátsbréf og kolefniseiningar, flutt inn frá þeim CO2 til niðurdælingar í íslenskt berg og stórgrætt á manngerða loftslagsvandanum.

Afsakið mig, en ég bara get ekki tekið þátt í þessari vitleysu.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

Eyjan
Fyrir 3 dögum

Íris og Páll hætta bæði í Eyjum

Íris og Páll hætta bæði í Eyjum
EyjanFastir pennar
Fyrir 3 dögum

Nína Richter skrifar: Þegar femínistarnir þagna

Nína Richter skrifar: Þegar femínistarnir þagna
Eyjan
Fyrir 1 viku

Orðið á götunni: Ráðning Bjarna rauð dula framan í verkalýðshreyfinguna – Á að breyta Samtökum atvinnulífsins í fjölskyldufyrirtæki Engeyinga?

Orðið á götunni: Ráðning Bjarna rauð dula framan í verkalýðshreyfinguna – Á að breyta Samtökum atvinnulífsins í fjölskyldufyrirtæki Engeyinga?
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Sigmundur Ernir skrifar: Framsóknarflokknum hallað til hægri

Sigmundur Ernir skrifar: Framsóknarflokknum hallað til hægri
Eyjan
Fyrir 1 viku

Grímur Sæmundsen: Þrátt fyrir eldsumbrot höfum við getað haldið fullum dampi

Grímur Sæmundsen: Þrátt fyrir eldsumbrot höfum við getað haldið fullum dampi