Þingið mun greiða atkvæði um frumvarpið 15. júní, en verði það samþykkt verður Svíþjóð meðal þeirra Evrópuríkja sem hafa lægstan sakhæfisaldur. Í umfjöllun Reuters er haft eftir Gunnari Strömmer dómsmálaráðherra Svíþjóðar að nauðsynlegt sé að grípa til róttækra aðgerða.
„Við stöndum frammi fyrir neyðarástandi,” sagði Gunnar í apríl þegar frumvarpið var kynnt. Benti hann á að á síðasta ári hafi 52 börn, undir 15 ára aldri, komið við sögu í dómsmálum þar sem grunur lék á morði eða morðtilraun.
Glæpagengjum hefur vaxið fiskur um hrygg í Svíþjóð á undanförnum árum og endurspeglast það í aukinni tíðni alvarlegra ofbeldisglæpa. Samkvæmt mati lögreglu eru um 17.500 virkir gengjameðlimir í landinu og um 50.000 einstaklingar tengjast starfsemi þeirra með einum eða öðrum hætti.
Yfirvöld segja gengin nýta samfélagsmiðla markvisst til að ráða unglinga og jafnvel börn allt niður í 11 ára aldur til að fremja ofbeldisverk víðs vegar um Norðurlöndin.
Í ítarlegri umfjöllun Reuters um málið kemur fram að tillagan um lægri sakhæfisaldur sé hluti af víðtækari aðgerðum stjórnvalda gegn skipulagðri glæpastarfsemi. Þar á meðal eru lengri fangelsisdómar og auknar heimildir lögreglu.
Sérstök fangelsi verða útbúin fyrir yngstu afbrotamennina. Í Rosersberg-fangelsinu norðan Stokkhólms, sem er eitt af þremur fangelsum sem verið er að aðlaga fyrir verkefnið, verður lögð áhersla á skólagöngu og endurhæfingu samhliða afplánun.
Gabriel Wessman, fangelsisstjóri í Rosersberg, segir að fangelsin þurfi að sinna börnunum með öðrum hætti en fullorðnum föngum.
„Þeir munu alast upp hér inni,“ segir hann við Reuters og bendir á að fangelsið þurfi ekki aðeins að tryggja öryggi heldur einnig styðja börnin í gegnum erfið mótunarár.
Gagnrýnendur frumvarpsins telja hins vegar að stjórnvöld séu á villigötum. Wilma Roth, talskona sænska Miðflokksins, segir að börn sem fremja alvarleg afbrot þurfi fyrst og fremst meðferð og umönnun.
„Þrettán ára barn er enn barn. Börn undir 15 ára aldri sem fremja alvarleg afbrot ættu að vera tekin í umsjá yfirvalda og fá meðferð fremur en að vera sett í fangelsi,“ segir hún.
Þá benda gagnrýnendur á að Danir hafi árið 2010 gert tilraun með að lækka sakhæfisaldur í 14 ár án þess að það hefði haft mælanleg áhrif á afbrotatíðni.
Felipe Estrada Dorner, prófessor í afbrotafræði við Stokkhólmsháskóla, segir samfélagið þurfa vernd gegn alvarlegum afbrotamönnum en varar jafnframt við afleiðingum fangelsunar barna.
„Við getum ekki haft morðingja gangandi lausum á götum okkar,“ sagði hann, en bætti við að fangelsun ungmenna á jaðri samfélagsins gæti haft varanleg áhrif á framtíðarmöguleika þeirra.
