Dagur B. Eggertsson, þingmaður Samfylkingar, segir að afleiðingar útgöngu Bretlands úr Evrópusambandinu, Brexit, hafi verið ömurlegar. Einkum fyrir ungt fólk, fólk í ferðahug eða atvinnuleit, fyrirtæki, opinber fjármál, heilbrigðisþjónustu og fleiri þætti. Yfirlýsingar íslenskra ráðamanna um tækifærin sem fælust í Brexit eldist mjög illa.
„Við þurfum að tala um Brexit,“ segir Dagur í færslu á samfélagsmiðlum og vitnar í grein sína í Morgunblaðinu. „Í fyrsta lagi til þess að draga fram hversu ömurlegar afleiðingar Brexit hafði fyrir Bretland efnahagslega og alþjóðlega. fyrir ungt fólk í ferðahug eða atvinnuleit, fyrirtæki og nýsköpun, opinber fjármál og heilbrigðisþjónustu, listafólk og menningu og þannig mætti áfram lengi telja – og það þvert á fullyrðingar þeirra sem börðust fyrir útgöngu. Í öðru lagi dregur umræðan um Brexit og stöðu Bretlands utan ESB einnig fram að ýmislegt af kostum Evrópusamvinnunnar, þess að vera við borðið, er einnig annars eðlis: erfitt að reikna eða færa í orð. Og í þriðja lagi á margt í orðræðunnni – og blekkingunum – fyrir Brexit heyrum við bergmála í umræðunni um Ísland og hvort við eigum að halda aðildarviðræðum að ESB áfram.“
Í júní verða 10 ár síðan Bretar greiddu atkvæði með útgöngu úr Evrópusambandinu. Hið svokallaða Brexit sem yfirgnæfandi meirihluti Breta telur nú mistök.
„Þær eldast illa yfirlýsingar íslenskra ráðamanna frá þeim tíma sem töluðu um tækifærin sem fylgdu Brexit,“ segir Dagur. Það er að mikið hafi verið gert úr því sem „sparaðist“ við útgöngu. Dagur segir hins vegar að kostnaðurinn sé dvergsmár miðað við vöxtinn og sparnaðinn í vöxtum sem aðildin myndi leiða af sér.
Varðandi Bretland vísar Dagur í óháðar stofnanir um opinber fjármál, Englandsbanka og OECD sem séu sammála um að Brexit hafi gert breska hagkerfið minna, veikt framleiðni í landinu, dregið úr viðskiptum og veikt stöðu opinberra fjármála. Allt þvert á það sem talsmenn Brexit hafi haldið fram.
Skeytasendingar frá Donald Trump Bandaríkjaforseta til Breta hafa á undanförnum dögum hrundið af stað umræðu og miklum greinaskrifum í landinu um þá miklu hagsmuni sem nánara samband við Evrópusambandið leiði af sér, og jafn vel fulla aðild að sambandinu í framtíðinni.
„Lengi hefur verið talað um sérstakt samband Bandaríkjanna og Bretlands. Ný könnun YouGov sýnir að aðeins 14% Breta trúa nú á það. Aðeins 18% vilja nánara samband við Bandaríkin en 57% nánara samband við Evrópusambandið,“ segir Dagur.
Trump hafi meðal annars viðhaft niðrandi ummæli um framlag breskra hermanna til átakanna í Írak og Afganistan. Einnig hafi ummæli hans um Grænland og að kalla evrópska bandamenn hugleysingja haft svipuð áhrif. Evrópa þurfi að standa saman gegn Bandaríkjunum.
„Það er löngu orðið frægt að málstaður Brexit og áróður byggðist á ýkjum og blekkingum,“ segir Dagur að lokum. „Við Íslendingar getum verið ánægð með að ekki er nema einstaka þátttakandi í opinberri umræðu sem talar fyrir því að ganga úr EES. Oft er þar reyndar um að ræða háværustu andstæðinga Evrópusambandsins. Andstaðan við EES-samninginn hér heima á sínum tíma byggðist raunar í sumu á sömu ýkjum og síðar voru notaðar fyrir Brexit og nú eru notaðar gegn já-i í þjóðaratkvæðagreiðslunni í haust. Lærum að þekkja þær og sjá í gegnum þær.“
