Er hugsanlegt að ríkisstjórnin neyðist til að klára samning, hvernig sem hann lítur út, um aðild að ESB og leggja þann samning síðan fyrir þjóðina kjósi þjóðin já við því að aðildarviðræðum verði haldið áfram þann 29. ágúst í sumar? Davíð Þór Björgvinsson, forseti lagadeildar HA og fyrrverandi dómari við Mannréttinda dómstól Evrópu, veltir þessu fyrir sér í viðtali við Ólaf Arnarson í hlaðvarpi Eyjunnar.
Davíð Þór Björgvinsson - 2
„Þó ég sé nú, kannski mætti segja um mig að ég sé svona frekar Evrópusinnaður ,þá verð ég samt kannski að fallast á það að einhverju leyti að það sé æskilegt að það sé svona heiðarlegra gagnvart kjósendum getum við sagt að meginlínur í svona samningsmarkmiðunum liggi fyrir áður en að gengið er til atkvæða. Það hefur að vísu komið fram hjá ráðherrum að þeir setji full yfirráð yfir fiskimiðunum sem skilyrði og vafalaust hafa menn líka ákveðinn fyrirvara á sér gagnvart landbúnaði af því þetta eru náttúrlega þau tvö svið sem við erum kannski helst að hugsa um. Það er kannski ekki mikið í umræðunni verið að tala um tollabandalagið sem náttúrlega bíður ef til inngöngu kemur. Svo er auðvitað evran líka sem má segja, ja, eins og maður skilur umræðuna þá eru margir að horfa á það sem mikilvægt atriði í sinni ákvörðun, að reyna að freista þess að koma einhverjum stöðugleika á okkar gjaldeyrismál.
En já, það verður örugglega, myndi ég halda, kosningabaráttan sem nú fer í hönd, ef við getum kallað það það, eða skulum segja umræðuna um kosti og galla. Þetta mun örugglega vera það sem þrýst verður talsvert á ríkisstjórnina um að gera opinská sín samningsmarkmið að því marki sem er skynsamlegt. Það er náttúrlega samningatæknilegt atriði hvernig þú nálgast það og hversu útilokandi þetta er allt saman, alveg frá degi eitt. En þetta er auðvitað verkefni fyrir pólitíkusana að skýra þetta út fyrir okkur, svona hvers má vænta í þessum efnum. Það má alveg segja sem svo að þetta sé kannski ekki alveg nógu skýrt.
Annað atriði sem er líka kannski óskýrt, í mínum kolli að minnsta kosti, er þetta, ef landinn segir já við þessu, hvort ríkisstjórnin verði þá ekki að klára viðræðurnar með einhvers konar samningi, þ.e.a.s. hvort hún hafi umboð til þess að bara segja: Hingað og ekki lengra. Við ætlum ekki að fara lengra með þessar viðræður og þeim er slitið. Þetta eru svona vangaveltur af minni hálfu, hvort þetta er raunverulegt vandamál.“
Það mætti ímynda sér að komi upp sú staða að ríkisstjórnin og samningamenn Íslands komist að þeirri niðurstöðu að það sé ekki hægt að ná samkomulagi á þeim forsendum sem við teljum viðunandi um þessi grundvallarmál. Þá mætti alveg hugsa sér að ríkisstjórnin blési til annarrar þjóðaratkvæðagreiðslu og legði þá til að þjóðin samþykkti að slíta viðræðum.
„Ég held það sé snúið í framkvæmd að hafa þjóðina við samningaborðið. Þetta eru nú vangaveltur hjá mér og kannski skýrist þetta alveg.“
Ég er að tala um það, ef ríkisstjórnin kemst að þeirri niðurstöðu að við fáum ekki viðunandi samning.
„Já, þá skil ég þessar samningaviðræður þannig, og þær umræður sem hafa farið í gang, að þá er það hugmyndin að standa bara upp frá samningaborðinu og loka bókunum. Eftir stendur þá þjóðaratkvæðagreiðslan um að halda viðræðunum áfram. Þetta er kannski ofhugsað hjá mér.“
Þú meinar að það vanti sólarlagsákvæði?
„Já, maður veltir því fyrir sér hvort að umboð ríkisstjórnarinnar er þá að klára viðræðurnar með einhvers konar samningi, besta mögulega samningi og leggja hann fyrir þjóðina. En þetta eru kannski mikið bara einhverjar spekúlasjónir.
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
