Í morgun var birt viðtal við Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra í hinu þekkta og vinsæla hlaðvarpi The Rest is Politics. Hlaðvarpinu stýra eins og kunnugt er tveir Bretar þeir Alastair Campell, fyrrum spunameistari Tony Blair fyrrverandi forsætisráðherra Bretlands, og Rory Stewart fyrrum þingmaður Íhaldsflokksins þar í landi. Tilefni viðtalsins var komandi þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald aðildarviðræðna Íslands við Evrópusambandið en farið var þó um víðan völl og ræddi Kristrún m.a. sína sýn á stjórnmál og hvernig jafnaðarmenn eigi að nálgast þau.
Kristrún fór yfir rökin að baki því að halda atkvæðagreiðsluna. Hún lagði áherslu á mikilvægi hófsemi í þeirri umræðu sem eftir er áður en kosið verður og nefndi að í ljósi uppgangs hægri popúlista í Evrópu þyrfti sitthvað að breytast við það hvernig Evrópusambandinu sé stjórnað. Kristrún nefndi einnig mikilvægi þess fyrir stjórnmálamenn að einblína ekki eingöngu á samfélagsmiðla og sagði dæmisögu til að útskýra hvað að hennar mati hjálpaði þeim forsætisráðherra Íslands sem lengst hefur setið í embættinu að gera það svo lengi sem raunin varð.
Kristrún segir m.a. í viðtalinu að það hafi verið ákveðið að hafa þjóðaratkvæðagreiðsluna fyrr en áætlað var vegna ótryggara ástands í alþjóðamálum og að ásælni Donald Trump Bandaríkjaforseta í Grænland hafi valdið Íslendingum áhyggjum.
Hófsemi
Kristrún segir að við þær aðstæður sem uppi séu í heiminum í dag sé heppilegt fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið og þess vegna sé kominn tími til að taka upp viðræður að nýju. Í kjölfarið geti þjóðin síðan ákveðið hvort hún vilji verða hluti af sambandinu. Hún leggur einnig áherslu á að það væri góður kostur fyrir sambandið að fá Ísland sem aðildarríki.
Kristrún talar fyrir því að umræðan um hvort það gagnist Íslandi að ganga í Evrópusambandið einkennist af minni öfgum hvort sem svarið sé já eða nei. Hún minnir þó á að það að velja já í atkvæðagreiðslunni í ágústlok sé ekki það sama og að segja já við inngöngu. Það eigi að ríkja hreinskilni:
„Ekki segja fólki að þetta sé annaðhvort eða, svart eða hvítt eða að ef við göngum í ESB þá verði öll vandamál okkar leyst. Á sama tíma segja þau sem vilja segja nei: „ef við förum þessa leið þá verður allt hræðilegt.“ Fólk er ekki heimskt.“
Kristrún segir að almenningur skilji vel að heimurinn sé flókinn og marghliða. Þess vegna sé mikilvægt að eiga hreinskiptið samtal við kjósendur í aðdraganda atkvæðagreiðslunnar og ekki tala niður til neins heldur sýna virðingu. Það sé ekki góð leið fyrir hana að predika yfir fólki enda séu flestir ekki hrifnir af slíku.
ESB og framtíðin
Kristrún segir einnig í viðtalinu að ef ESB eigi að vera ekki eingöngu fyrir ríki á meginlandi Evrópu verði að sýna sérstöðu landa eins og Íslands sem séu á jaðri álfunnar skilning.
Campell og Stewart spurðu Kristrúnu einnig meðal annars út í uppgang hægri popúlista í Evrópu. Hún segir þessa þróun meðal annars afleiðingu af því hvernig sambandinu og ríkjum þess hafi verið stýrt. Þess vegna verði breytingar að eiga sér stað:
„Evrópusambandið verður að breytast,“ segir Kristrún og nefnir í því samhengi hvernig lýðræðið innan sambandsins virki og hvernig stefnumál séu framkvæmd. Gerist það ekki muni það eingöngu styrkja hægri popúlíska flokka sem tali mjög gegn sambandinu. Þessir flokkar hafi fengið aukin hljómgrunn fyrst innanlands í sínum ríkjum, sem hafi síðan farið að hafa áhrif á alþjóðastjórnmál, af því að stjórnmálamenn hafi ekki hlustað nægilega vel á umkvartanir og áhyggjur almennings.
Tenging
Kristrún talar einnig fyrir því í þættinum að stjórnmálamenn tali ekki bara til kjósenda í gegnum samfélagsmiðla heldur hitti þá augliti til auglitis og það hafi hún gert með því að halda opna fundi um allt land.
Hún segir það auka óneitanlega álagið á bæði hana og aðra stjórnmálamenn að vera sítengdir við hina samfélagslegu umræðu með nútímatækni og samfélagsmiðlum. Hún ber það saman við þá tækni sem var við lýði þegar sá forsætisráðherra Íslandssögunnar sem lengst hefur setið í því embætti, Davíð Oddsson, var við völd. Reyndur starfsmaður í stjórnsýslunni sem sé fyrrverandi lögreglumaður hafi sagt henni frá því að hafa þurft að fara með farsíma í sumarbústaðinn þar sem Davíð dvaldi eitt sinn, í embættistíð sinni, sem hafi verið eina leiðin til að ná sambandi við forsætisráðherrann.
Kristrún telur að þetta hljóti að hafa hjálpað Davíð að halda það út að vera í hinu mjög svo krefjandi embætti forsætisráðherra í 13 ár, að hafa getað aftengt sig alveg. Það sé mun erfiðara í dag í hinu mjög svo hraða umhverfi samfélagsmiðla og fjölmiðlunnar. Hún telji það mjög æskilegt að hægja aðeins á stjórnmálaumræðunni og það reyni hún að gera með því að hitta fólk.
Þáttinn í heild má hlýða á hér fyrir neðan en að viðtalinu loknu fara þeir Alastair Campell og Rory Stewart ekki leynt með það að þeim þyki töluvert til Kristrúnar, sem stjórnmálamanns, koma og lýsa sig sammála henni um að heppilegast sé að nálgast stjórnmál af hreinskilni og hófsemi.
