fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Pressan

Spendýr með stóra heila eru kannski ekki svo greind

Kristján Kristjánsson
Sunnudaginn 9. maí 2021 22:30

Heilinn er magnaður. Mynd:Getty

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Yfirleitt er talið að spendýr með stóra heila séu greindar skepnur en niðurstöður nýrrar rannsóknar benda til að þróunin hafi hugsanlega látið líkama spendýra verða smærri vegna umhverfisáhrifa og af þeim sökum sé heilinn stærri, hlutfallslega séð. Með öðrum orðum þá tengist heilastærðin greind ekki neitt.

The Guardian skýrir frá þessu. Fram kemur að vísindamenn hafi rannsakað heila og líkamsstærð 1.400 tegunda, bæði núlifandi og útdauðra á síðustu 150 milljónum ára, til að sjá hvort hægt sé að spá fyrir um heilastærð spendýrs út frá líkamsstærð þess.

Niðurstaða þeirra er að stærð heilans hefur ekki haldist í hendur við líkamsstærð í gegnum þróunarsöguna. Til dæmis hafa heilar og líkamar mannapa stækkað í gegnum tíðina en heilar útdauðra tegunda manna urðu stærri en heilar apa en á sama tíma minnkaði líkamsstærð þeirra.

Dr Jacob Dunn, prófessor í þróunarlíffræði við Anglia Ruskin háskólann og einn höfunda rannsóknarinnar, sagði að tegundir virðist kannski vera með mjög stóra heila en hugsanlega sé það bara líkami þeirra sem hafi þróast þannig að hann minnkaði og því virðist heilinn vera stór.

Samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar, sem hefur verið birt í vísindaritinu Science Advances, þá voru það tveir stórir atburðir sem breyttu þeirri stefnu sem heilastærð tegundanna hafði tekið. Annar er árekstur risastórs loftsteins við jörðina fyrir um 66 milljónum ára en í kjölfar hans dóu risaeðlurnar út. Samhliða því stækkuðu heilar spendýra af ættum nagdýra og leðurblaka, svo einhver séu nefnd, og þau voru fljót að taka yfir fyrrum yfirráðasvæði risaeðla. Um 30 milljónum ára síðar varð hröð lækkun hita til að líkamar og heilar tegunda, þar á meðal sela, bjarndýra, hvala og prímata, breyttust hratt.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Fyrir 19 klukkutímum

Svíar ætla að vísa öllum útlendingum sem fá fangelsisdóm úr landi

Svíar ætla að vísa öllum útlendingum sem fá fangelsisdóm úr landi
Pressan
Fyrir 20 klukkutímum

Segja algjöran óþarfa að taka verkjalyf við bakverkjum

Segja algjöran óþarfa að taka verkjalyf við bakverkjum
Pressan
Í gær

Þróa „allsherjarbóluefni“ sem veitir vörn gegn ofnæmi, kvefi og flensu

Þróa „allsherjarbóluefni“ sem veitir vörn gegn ofnæmi, kvefi og flensu
Pressan
Í gær

Varar Vesturlönd við – Búið ykkur undir dauða Pútíns

Varar Vesturlönd við – Búið ykkur undir dauða Pútíns
Pressan
Fyrir 2 dögum

Lýsa hrottafenginni árás á morðingjann: „Ég gerði það, ég drap hann“

Lýsa hrottafenginni árás á morðingjann: „Ég gerði það, ég drap hann“
Pressan
Fyrir 2 dögum

Nýtti sér óvenjulegt lagaákvæði og bjó í 5 ár á þekktasta hóteli New York-borgar án þess að borga leigu

Nýtti sér óvenjulegt lagaákvæði og bjó í 5 ár á þekktasta hóteli New York-borgar án þess að borga leigu