Númi og Elín, sem eru nýjastu gestirnir í podcasti Sölva Tryggvasonar hafa unnið við heilsu í áraraðir bæði hér heima og erlendis og brenna fyrir það að auka heilbrigði. Elín segir að hraðinn í nútímasamfélagi sé hægt og rólega búinn að aftengja okkur upp til hópa.
„Það að vera í lítilli tengingu við sig sjálfan og náttúruna er stór ástæða þess að við erum mörg ekki á góðum stað þegar kemur að heilsu. Maður finnur það alveg sjálfur þegar maður fer í streitu og hraða að þá fer þessi tenging og maður hættir að finna jafnmikið og það er erfiðara að fá aðgang að innsæinu. Ég held að stærsta einstaka vandamálið á Íslandi þegar kemur að heilbrigði sé þessi skortur á tengingu við okkur sjálf. Ég finn það alveg á sjálfri mér að því hollari næringu sem ég læt ofan í mig og því betur sem ég hugsa um mig, því næmari verður maður. Þá finn ég hvað ég þarf og líkaminn lætur mig vita og ég get hlustað á hann. Suma daga þarf maður meiri slökun, en aðra daga meiri hraða og það er misjafnt á milli daga hvernig næringu líkaminn vill. Það er frábær tilfinning að finna þessa tengingu við sjálfa sig. Það er ólíkt hver birtingarmynd heilsuleysis er hjá kynjununum, en almennt er hraðinn og streitan of mikil. Margar konur eru að vinna mikið, sjá um heimilið og æfa í mikilli ákefð og líður vel tímabundið á eftir, en hægt og rólega fer öll ákefðin að taka toll. Svo eru aðrar konur sem þyrftu kannski að fara í meiri karlorku og ákefð, þannig að lykilatriðið í þessu er jafnvægið og að hver og einn finni sína réttu leið,” segir Elín, sem þekkir það sjálf að hafa verið komin í of mikinn hraða og streitu.
„Þegar það er orðið álag á öllum vígstöðvum alla daga verðum við að muna að það er auka streita á kerfið að fara á erfiðar æfingar. Það var mikið álag á okkur þegar við bjuggum úti í Svíþjóð, en við náðum alltaf að hlaða okkur inn á milli. Svo vorum við komin með þrjú börn, komin heim til Íslands og að reka fyrirtæki, en maður hélt bara áfram að keyra á æfingarnar eins og áður. Þetta getur orðið að ákveðinni fíkn. Að halda þessari keyrslu stöðugt áfram. Þegar ég horfi á þetta núna eftir á, þá var maður í raun að þjösnast á líkamanum.”
Númi, sem er þrautreyndur á öllum sviðum heilsu, starfar alla daga með fólki og segist sjá það að meðalmanneskjan sé komin úr jafnvægi og að á ákveðinn hátt sé það samfélagsverkefni að koma okkur aftur til heilbrigðis. Á endanum liggi ábyrgðin samt hjá hverjum einstaklingi:
„Ég vil ekki sjá krakkana mína á þeim stað að þau þurfi að ganga í gegnum gríðarlega vanlíðan eða sjúkdóma til að átta sig á því að heilsan ætti alltaf að vera í forgangi. Við sjáum þetta bæði í skólunum og íþróttum og á fleiri stöðum að það er bara allt fullt af gjörunnum matvælum og lítið verið að hugsa út í hlutina. Það er bara sykur og bólgumyndandi matur sama hvert við horfum og svo er kostnaðurinn við heilbrigðiskerfið á lóðréttri leið upp, en það er eins og við gerum ekki tengingu þarna á milli. Á endanum áttum við okkur flest á því að við þurfum að koma okkur út í náttúruna, borða náttúrulegan mat og hægja á okkur. En því miður gerist það oft ekki fyrr en of seint. Þegar staðan er orðin þannig að heilsan er farin er mjög augljóst að það er bara eitt forgangsatriði og það er að ná heilsu. Við ættum að átta okkur á því að við eigum bara einn líkama, sem ætti í raun að vera alltaf í forgangi.”
Þau hjónin vilja sjá almenna meðvitund um heilsu aukast á Íslandi og að við gerum það að forgangsmáli að búa til heilbrigðara samfélag:
„Það er ekkert mikið rætt um heilsu í stjórnmálum eða í samfélagsumræðunni almennt. En þetta er samt klárlega eitt stærsta mál samtímans. Bara kostnaðurinn við heilbrigðiskerfið hefur rokið upp fyrir utan það að frá mannúðarsjónarmiði aukast öll lífsgæði þegar fólk verður heilbrigðara. Það er eiginlega undarlegt að við tökum ekki stærri og meiri umræðu um heilbrigði sem samfélag og hvar við erum stödd þegar kemur að heilsu. Bara að koma þessu meira inn í menntakerfið og sjá til þess að hver og einn einstaklingur sé í meiri meðvitund um að taka ábyrgð á eigin heilsu. Það er hægt að gera svo margt á Íslandi sem myndi færa okkur í rétta átt.”
Þau Númi og Elín eiga saman þrjú börn sem öll eru á grunnskólaaldri. Númi segir að ferðin sem þau hjónin fóru með börnunum til Costa Rica hafi breytt lífsviðhorfum þeirra. Þar dvöldu þau mánuðum saman í tengslum við náttúruna.
„Okkur langaði að prófa að taka allt úr sambandi. Ekki síst fyrir krakkana okkar. Að hverfa, tengjast og vera í náttúrunni. Og hvað er þá betra en að fara bara inn í frumskóginn eins langt frá því sem við þekkjum og mögulegt er. Við vorum þarna partur af samfélagi þar sem allir hjálpast að til að geta búið saman. Krakkarnir fóru í skóla og við vorum að vinna hluta af deginum og svo voru alls kyns uppákomur, listsköpun og margt fleira. Það var margt sem við upplifðum þarna sem var erfitt að koma í orð, en það að vera inni í frumskóginum og vakna upp við dýrahljóðin á hverjum degi var algjörlega magnað. Að taka svo 40 mínútur á hverju kvöldi í hugleiðslu og tengingu við dýralífið og náttúruna var stórkostleg upplifun,” segir Númi, sem segir að það hafi verið ákveðið sjokk að koma aftur heim:
„Það er svo mikill hraði og keyrsla á öllu á Íslandi og mikil efnishyggja. Maður sér það mjög skýrt þegar maður skiptir um aðstæður í svona langan tíma. Við erum oft að elta eitthvað sem við vitum ekki einu sinni hvað er. Innst inni viljum við öll bara vera séð, heyrð og snert, en brynjan hjá mörgum er orðin mjög þykk í þessu efnishyggjukapphlaupi. Ég vil ekki vera neikvæður, en við erum á margan hátt á rangri leið. Heilsan er aðalatriðið og við verðum líka að hugsa um börnin okkar. Hver ætlar að taka við þegar við föllum frá? Við gefum okkur fæst tíma og rými til að hægja á okkur og spyrja okkur hvort við séum að gera það sem við viljum gera í lífinu og hvort við séum að fara í rétta átt. Tilhneigingin er að halda áfram að hlaupa án þess að vita hvert maður er að fara. En staðreyndin er sú að það svörin eru öll innra með okkur og líkaminn er stórkostlegt tæki sem kann að heila sjálfan sig ef við hlustum almennilega á hvað hann er að reyna að segja okkur. Spurningin er hvort og hvenær við ætlum að vakna upp úr dáleiðslunni sem við erum föst í?”
Hægt er að nálgast viðtalið við Núma og Elínu og öll viðtöl og podköst Sölva Tryggvasonar inni á solvitryggva.is
