
Sigurður Hólmar Jóhannesson skrifar:
Í ár fagnar Kársnesskólakórinn 50 ára afmæli.
Þegar horft er yfir þessa hálfu öld er eitt nafn sem stendur upp úr, Þórunn Björnsdóttir eða Tóta eins og hún er oftast kölluð.
Árið 1975, aðeins rúmlega tvítug, tók hún að sér að stjórna kórnum. Hún vissi það ekki þá að hún væri að leggja grunn að einu merkilegasta barnamenningarstarfi landsins.
Í dag, hálfri öld síðar, er óhætt að segja að Þórunn hafi lyft sannkölluðu grettistaki í íslensku tónlistar- og uppeldisstarfi.
Kórinn byrjaði með um 80 börnum en kórinn stækkaði fljótt. Þegar mest var tóku hundruð barna þátt og kórstarfið varð hluti af stundaskrá skólans svo öll börn fengju tækifæri til að syngja. Þetta var einstakt á Íslandi og í raun róttæk hugmynd: Að öll börn eigi sér rödd og hafi rétt á að nota hana.
En saga Kársnesskólakórsins er miklu meira en tónleikar og plötur. Hún er saga um kynslóðir barna sem fengu tækifæri til að vaxa, þroskast og auka sjálfstraust í gegnum tónlist.
Í gegnum árin hafa þúsundir barna stigið sín fyrstu skref á sviði í kórnum. Sum þeirra hafa síðar orðið þekktir listamenn, eins og Emilíana Torrini og Gissur Páll Gissurarson, en flest urðu einfaldlega að betri manneskjum sem bera með sér reynslu af samvinnu, aga, gleði og sjálfstrausti.
Þetta er ástæðan fyrir því að barnakórar eru meira en tónlistarstarf. Þeir eru forvarnar- og lýðheilsustarf.
Þegar börn syngja saman læra þau að hlusta hvert á annað, standa saman og treysta eigin rödd. Þau læra að koma fram, að takast á við kvíða og að finna gleði í sköpun. Í heimi þar sem börn glíma sífellt meira við streitu og félagslega einangrun er slíkt starf ómetanlegt.
Þórunn skildi þetta snemma. Hún valdi ekki bara „bestu raddirnar“. Hún opnaði dyrnar fyrir öllum börnum. Það var kjarninn í hennar hugsjón: Allir geta sungið ef þeir fá tækifæri.
Kórinn hefur síðan ferðast um heiminn, sungið á tónleikum, gefið út plötur og verið menningarlegur sendiherra Íslands. En stærsta afrek Þórunnar er ekki mælt í verðlaunum eða upptökum.
Stærsta afrek hennar eru kynslóðirnar sem hún ól upp með söngnum.
Í raun má segja að Kársnesskólakórinn hafi verið hjartsláttur samfélagsins á Kársnesi í hálfa öld. Og eins og Tóta segir: Sönglaus skóli er hjartalaus skóli.
Fyrir þetta óeigingjarna starf eigum við Þórunni Björnsdóttur mikið að þakka.
Sigurður Hólmar Jóhannesson