Í dag er næstsíðasti keppnisdagur Vetrarólympíuleikanna sem staðið hafa yfir í Mílanó og Cortina d’Ampezzo á Ítalíu. Þegar þessi orð eru rituð er Noregur með flest verðlaun en næst á eftir koma Bandaríkin og síðan gestgjafarnir, Ítalir. Þótt það komi fáum á óvart að Norðmenn séu góðir í vetraríþróttum þá vekur það samt athygli að þeir séu efstir á verðlaunatöflunni í ljósi þess að þar búa aðeins 5,6 milljónir manna en íbúar Bandaríkjanna eru um 340 milljónir og á Ítalíu búa um 59 milljónir manna.
Noregur er raunar fámennasta ríkið af þeim tíu sem hafa unnið flest verðlaun á leikunum. Norðmenn hafa verið með flest verðlaun á síðustu þremur vetrarólympíuleikum og á leikunum 2014 voru þeir með flest gullverðlaun. Margir hafa spurt sig hvernig Norðmenn fara að því að skáka sér mun fjölmennari þjóðum á þessum æðsta vettvangi vetraríþróttanna mörgum sinnum í röð. Þeir nefna sjálfir ýmsar ástæður ekki síst samfélagsgerðina en hafa ber þó í huga að þeir eru ekki góðir í bókstaflega öllum vetraríþróttum.
Tore Øvrebø sem fer fyrir norsku sendinefndinni á leikunum í ár segir við Reuters að góð aðstaða sé ekki mikilvægasta ástæða þessa góða árangurs heldur áhersla í norsku samfélagi á jafnræði og að tryggja öllum börnum sem vilja aðgang að íþróttaiðkun. Í upphafi sé lögð áhersla á að börnin njóti sín og það sé ekki strax aðalatriðið að vinna í keppnum. Norsk börn séu hvött til að vera í fleiri en einni íþrótt og nýta þær til að efla líkamlega getu en ekki síður til að verða sterkari félagslega. Í norsku íþróttahreyfingunni sé lögð áhersla á samvinnu milli félaga, sérsambanda og þjálfara og búnaður sé endurnýttur til að veita sem flestum tækifæri til að taka þátt. Það síðasttalda skiptir máli í t.d. skíðaíþróttum þar sem þörf er á búnaði sem er dýr þegar hann er keyptur nýr og það gerir tekjulægri fjölskyldum erfiðara fyrir.
Øvrebø segir að með þessu sé stuðlað að velgengni og árangri til lengri tíma litið og traustur grunnur lagður fyrir þau sem fara síðan alla leið og verða afreksíþróttafólk.
Þetta hefur skilað sér í fjölda verðlauna fyrir Noreg í vetraríþróttum en hins vegar nær velgengni þeirra á vetrarólympíuleikum ekki til bókstaflegra allra vetraríþrótta sem keppt er í á leikunum. Verðlaun Norðmanna á leikunum í ár, það sem af er, hafa einna helst unnist í skíðagöngu, skíðaskotfimi og skíðastökki. Í alpagreinum hafa unnist tvenn verðlaun og tvenn verðlaun í skíðafimi en fyrir utan fjögur verðlaun í skautahlaupi hafa Norðmenn ekki unnið til verðlauna í skautaíþróttum á leikunum. Fámennið segir einna mest til sín í liðsíþróttinni íshokkí þar sem Norðmenn standa nágrönnum sínum í Finnlandi og Svíþjóð töluvert að baki og Noregur er raunar eina ríki Norðurlanda, fyrir utan Ísland, sem er ekki með að minnsta kosti kvenna- eða karlalandslið sitt í íshokkí á leikunum.
Norðmenn eru því augljóslega einna bestir í vetraríþróttum sem stundaðar eru utan dyra. Íþróttum sem þurfa ekki eins dýra og umfangsmikla aðstöðu og skautaíþróttir og enginn skortur er á rými í Noregi til að stunda þær greinar sem Norðmenn hafa náð bestum árangri í á vetrarólympíleikum. Skíðastökk og skíðaganga eru einnig inngróin í norska menningu og ljóst er að, sérstaklega hvað síðari greinina varðar, að þá þarf ekki alltaf formlega aðstöðu til að æfa heldur getur aðallega sæmilega sléttur snjór og góð gönguskíði haft töluvert að segja.
Það virðist því blasa við að þegar kemur að árangri Norðmanna í vetraríþróttum þá skiptir samfélagsgerðin og almennar áherslur máli en aðstaða, hefðir og menning hafa líka sitt að segja.
