Ég var á Læknadögum í vikunni og hlýddi á málþing um áhrif áfalla á börn. Fyrirlesarinn sýndi ótal myndir af heilanum og lýsti flóknum taugaboðum sem færu á milli heilastöðva. Mikil streita og álag leiddu til þess að börn kæmu sér upp flóknum varnarháttum til að ráða við ástandið. Þetta gæti leitt til tilfinningalegrar bælingar og alls konar erfiðra vandamála. Líkaminn og heilinn muna öll þessi gömlu áföll og hræðast þau. Fullorðið fólk forðast ákveðnar aðstæður án Þess að gera sér grein fyrir af hverju. Aðrir vakna upp með óskiljanlegar og skelfilegar martraðir. Í þessum tilvikum er undirvitundin að velta fyrir sér gömlum áföllum sem valda vanlíðan.

Fornbókmenntirnar eru fullar af frásögum af fólki í streituaðstæðum sem setja mark sitt á þau. Hallgerður langbrók ólst upp á heimili sem var eins og martröð félagsráðgjafans. Faðir hennar flutti inn í húsakynnin með frillu sína og son þeirra. Frillan og eiginkonan slógust eins og fullir Norðmenn á 17da maí. Siðblindur smákrimmi frá skosku eyjunum var ráðinn sem au pair drengur. Hann misnotaði stúlkuna og drap síðan tvo eiginmenn hennar. Hallgerður jafnaði sig aldrei. Hún var uppstökk og svarköld, hefnigjörn og hégómleg. Gunnar á Hlíðarenda reyndi að stjórna henni með barsmíðum og ofbeldi en réði ekkert við hana.

Snorri Sturluson frændi minn var alinn upp meðal vandalausra að Odda á Rangárvöllum. Loftið á heimilinu var lævi blandið enda átti Jón fóstri hans mörg börn með mörgum konum. Snorri þurfti að berjast um athygli og ástúð í þessu háspennu-andrúmslofti enda kom hann út úr þessu uppeldi illa tengslaraskaður klaufi í mannlegum samskiptum.

Nútímarannsóknir hafa sýnt fram á að endurtekin áföll geti síðar á ævinni leitt til alkóhólisma og sjálfsvígstilrauna. Miklu skiptir að læra að lifa með þessum áföllum og láta þau ekki stjórna sér. Það er gleðilegt að meðferðarstofnanir eru farnar að leggja mun meiri áherslu á áfallavinnu en áður var gert.

Hallgerður og Snorri hefðu eignast mun hamingjuríkara líf ef gömul áföll hefðu ráðið ferðinni. Hallgerður hefði getað farið í bissness og orðið forseti lýðveldisins og Snorri getað fengið friðarverðlaun Nóbels.