Ögurstund rennur upp hjá Framsóknarflokknum um næstu helgi. Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður flokksins síðasta áratuginn, stígur þá niður úr valdastóli sínum og tvær konur keppa um stöðuna í stað hans. Framsóknarflokkurinn er meira en hundrað ára gamall valdaflokkur sem hefur ráðið ótrúlega miklu í gegnum tíðina á Íslandi. Flokkurinn hefur gjarnan verið talinn helmingaskiptaflokkur á móti Sjálfstæðisflokknum sem fram undir þetta hefur verið stærstur flokka en er nú að fatast flugið illilega. Þó að Sigurður Ingi hverfi úr formennsku í Framsókn við dapurlegar aðstæður hjá flokknum, má ekki gleyma því að saga hans geymir einnig drjúga sigra. Í síðustu kosningum tapaði Framsókn átta þingsætum, féll úr 13 sætum í einungis fimm. Þrír sitjandi ráðherrar féllu í kosningunum sem einkenndust af því að kjósendur höfnuðu þeim sem báru ábyrgð á vinstri stjórn Katrínar Jakobsdóttur í sjö ár. Mistök þeirra kölluðu á refsingu þjóðarinnar.
Orðið á götunni er að þrátt fyrir dapurt gengi í síðustu kosningum og svo áfram í skoðanakönnunum síðustu 14 mánuðina, megi ekki gleyma sigrum Sigurðar Inga. Fyrst ber að nefna að hann felldi sitjandi formann, Sigmund Davíð Gunnlaugsson, í kosningum á flokksþingi, sem leiddi til þess að Sigmundur strunsaði út af fundinum í geðsmunakasti, yfirgaf flokkinn sem bugaður maður sem gat ekki tekið ósigri og stofnaði nýjan flokk, Miðflokkinn, sem í seinni tíð halar inn fylgi undir stefnu í anda Trumps og öfgahægrimanna víða um lönd. Sigurður Ingi hefur á ferli sínum gegnt stöðu forsætisráðherra, sjávarútvegsráðherra, innviðaráðherra og fjármálaráðherra. Geri aðrir betur.
Fólki hættir til að horfa einungis á nýjustu úrslit og því var Sigurði Inga ekki sætt eftir hrakfarir fyrrverandi ríkisstjórnar í kosningunum þann 30. nóvember 2024. Framsókn lifði þó áfram á þingi sem er meira en unnt er að segja um flokk Katrínar Jakobsdóttur, Vinstri græna, sem féll af þingi og lauk trúlega ferli sinum í íslenskum stjórnmálum.
Hvað sem segja má um Sigurð Inga Jóhannsson er ekki unnt að líta fram hjá því að sá sem tekur við formennsku í Framsókn af honum þarf að hafa sterk bein. Skiptar skoðanir eru nú um það hvort þær ágætu konur sem nú eru í framboði til formanns hafi það til að bera sem þarf til að rífa upp fylgi flokksins sem nú er við hungurmörk. Orðatiltækið segir að nýir vendir sópi best. Trúlega er það rétt mat. Hvorki Lilja né Ingibjörg geta talist „nýir vendir“ í Framsókn. Ef nýir vendir sópa best þá verður að draga þá ályktun að gamlir og slitnir vendir sópi verr.
Lilja Alfreðsdóttir hefur verið varaformaður Sigurðar Inga allan formannsferil hans. Hún er meðábyrg því ástandi sem flokkurinn glímir nú við. Undan því verður ekki vikist. Lilja var ráðherra öll sjö árin í vinstri stjórn Katrínar Jakobsdóttur og hafði með menntamál og menningarmál að gera. Því miður er afrekaskráin ekki löng en samt hafði hún heil sjö ár til að láta til sín taka. Eitthvað mætti vitanlega tína til, þó það nú væri eftir sjö ár. En það er óþarflega fátæklegt. Ingibjörg Isaksen hefur átt sæti á þingi í 4 ár og gegnt formennsku þingflokksins en aldrei verið ráðherra. Sem formaður þingflokks er hún hluti af forystunni, þó ekki í sama mæli og varaformaður sem jafnframt gegnir ráðherrastöðu. Ingibjörg á þó sæti á þingi sem er ótvíræður kostur fyrir þann sem vill gegna formennsku í flokki. Lilja er nú utan þings sem mun valda henni miklum óþægindum, hljóti hún kjör til formanns um næstu helgi.
Orðið á götunni er að hvorki Ingibjörg né Lilja geti fallið undir að teljast „nýir vendir“ í Framsókn.
Ekkert bendir til annars en að ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur haldi sínu striki og sitji út kjörtímabilið, tæp þrjú ár í viðbót. Allur sá tími gæti orðið nýjum formanni Framsóknarflokksins mikil þrautaganga. Flokkurinn er vanur því að hafa völd og geta deilt og drottnað og gætt hagsmuna þeirra sem styðja flokkinn. Framsókn sér fram á valdaleysi enn um sinn, hið minnsta. Nýr formaður er ekki öfundsverður af því hlutverki sem blasir við að loknum kosningum um komandi helgi.
Orðið á götunni er að fátt bendi til þess að von sé á „stórum“ formanni í Framsókn enn um sinn. Enginn Hermann Jónasson, Eysteinn Jónsson, Ólafur Jóhannesson, Steingrímur Hermannsson eða Halldór Ásgrímsson virðist vera í sjónmáli.
