Úrskurðarnefnd um upplýsingamál hefur lagt fyrir Reykjavíkurborg að afhenda fréttamanni RÚV tölvupóstsamskipti sem varða framsal á lóðarréttindum en tilefni samskiptanna voru viðskipti Péturs Marteinssonar, oddvita Samfylkingarinnar í komandi borgarstjórnarkosningum, með félag sem átti lóðarréttindi í Skerjafirði. Fjallað var nokkuð um viðskiptin á meðan prófkjörsbaráttu í Samfylkingunni stóð og talið þá mögulegt að um hagsmunaárekstur væri að ræða. Í ljós kom hins vegar að annað félag hafði tekið yfir félagið sem Pétur átti hluti í og tekið þar með lóðirnar yfir. Framkvæmdir á lóðunum fóru aldrei af stað á meðan hann átti hlutinn og Pétur segist engra hagsmuna eiga að gæta af uppbyggingu á lóðunum.
Fréttamaðurinn hafði óskað eftir upplýsingum, í janúar síðastliðnum, um athugun hjá Reykjavíkurborg sem lyti að framsali hluta Péturs í félaginu, vísaði fréttamaðurinn til fréttar Mbl.is um athugunina.
Borgin svaraði fréttamanninum daginn eftir. Í svarinu kom fram að lögfræðingar á umhverfis- og skipulagssviði hefðu tekið saman stutta samantekt um framsal á lóðaréttindum. Ekki væri um athugun að ræða heldur hefði skrifstofa Heiðu Bjargar Hilmisdóttur borgarstjóra sent umhverfis- og skipulagssviði erindi 9. janúar 2026 þar sem spurt hefði verið hvort rétt væri að óheimilt væri að framselja rétt til lóðar til annars aðila. Tilefni spurningarinnar hefði verið frétt í Heimildinni sem birt var 9. janúar með fyrirsögninni „Sat í stjórn og þrýsti á borgarstjóra en sver af sér hagsmuni.“ Í umræddri frétt kom fram að Pétur hefði setið í stjórn félags sem fari með eignarhlut í umræddri lóðauppbyggingu en hafi áður neitað því að eiga nokkurra hagsmuna að gæta af verkefninu. Eftir að Heimildin spurði Pétur út í þetta sagði hann sig úr stjórninni en á þessum tímapunkti hafði hann gefið kost á sér sem oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavík.
Í erindinu spurði skrifstofa borgarstjóra einnig hvernig „þessu var háttað í viðkomandi tilfelli.“ Lögfræðingar á umhverfis- og skipulagssviði hefðu svarað erindinu samdægurs með grunnupplýsingum og svo bætt við frekari upplýsingum þremur dögum síðar.
Fréttamaðurinn óskaði þá eftir því að fá þessi tölvupóstsamskipti skrifstofu borgarstjóra og lögfræðinga umhverfis- og skipulagssviðs afhent.
Borgin hafnaði beiðninni með vísan til þess að samskipti borgarstjóra við starfsfólk teldust vera vinnugögn samkvæmt upplýsingalögum. Samskiptin hefðu átt sér stað til undirbúnings umræðu. Þau hefðu ekki verið send öðrum en starfsfólki Reykjavíkurborgar og borgarstjóra. Ekkert tilefni væri samkvæmt ákvæðum lagana til að afhenda samskiptin. Ekki þætti tilefni til að veita aukinn aðgang að gögnunum samkvæmt 11. grein laganna. Takmörkun á aðgangi að gögnunum væri til þess fallin að tryggja réttmæta hagsmuni Reykjavíkurborgar. Ekki væru fyrir hendi hagsmunir eða málefnaleg sjónarmið sem leiða ættu til aukins aðgangs að gögnunum.
Fréttamaðurinn kærði synjunina í kjölfarið til úrskurðarnefndar um upplýsingamál.
Í andsvörum sínum til nefndarinnar sagði Reykjavíkurborg að tölvupóstarnir sem óskað væri eftir innihéldu samskipti til undirbúnings umræðu um reglur sem giltu um framsal lóða. Þeir uppfylltu skilyrði þess að teljast vinnugögn samkvæmt upplýsingalögum og því undanþegnir afhendingu. Almenn birting tölvupóstanna væri ekki nauðsynleg svo almenningur og fjölmiðlar gætu skilið grundvöll og samhengi tiltekinnar ákvörðunar eða athafna stjórnvalda.
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál fékk aðgang að tölvupóstsamskiptunum. Nefndin segir um að ræða í fyrsta lagi tölvupóst frá skrifstofu borgarstjóra til umhverfis- og skipulagssviðs með fyrirspurn um heimild til framsals lóðarréttinda til annars aðila og hvernig framsali hafi verið háttað í þessu tilviki. Í öðru lagi sé það tölvupóstur frá umhverfis- og skipulagssviði til skrifstofu borgarstjóra með svörum við fyrirspurninni, þar sem m.a. séu upplýsingar um umrædda lóð, skilmála úthlutunarbréfs og greiðslufyrirkomulag. Í þriðja lagi sé um að ræða tölvupóst frá umhverfis- og skipulagssviði, þar sem framsendar séu upplýsingar úr bókhaldi Reykjavíkurborgar um hvort tilgreindar greiðslur vegna lóðarinnar hafi borist og þannig hvort skilyrði til framsals hafi verið uppfyllt.
Nefndin dregur ekki í efa að póstarnir hafi verið ritaðir af starfsfólki borgarinnar til eigin nota. Póstarnir geti hins vegar ekki í reynd talist vera vinnugögn í skilningi upplýsingalaga. Fréttamaðurinn hafi þegar verið upplýstur um innihald fyrsta tölvupóstsins. Tölvupóstarnir frá umhverfis- og skipulagssviði sem fréttamaðurinn hafi óskað eftir aðgangi að innihaldi nær einungis upplýsingar um úthlutun tiltekinnar lóðar, skilmála úthlutunarbréfs og hvort skilyrði til framsals hafi verið uppfyllt í því tilviki. Þeir innihaldi ekki hugleiðingar um meðferð eða úrlausn málsins, ráðgjöf um hvernig ætti að bregðast við eða ályktanir til bráðabirgða sem hefðu getað tekið breytingum.
Nefndin segir að í skýringum Reykjavíkurborgar í málinu hafi komið fram að umræddir tölvupóstar hafi verið ritaðir til undirbúnings umræðu um reglur um lóðir. Ekki komi hins vegar nánar fram hvaða ákvarðanir eða mál sé rætt um í því sambandi. Tölvupóstarnir sem um ræðir teljist því ekki til gagna sem takmörkunarákvæði upplýsingalaga sé ætlað að vernda. Þar sem aðrar takmarkanir samkvæmt upplýsingalögum eigi ekki við um gögnin sé synjun borgarinnar á að afhenda ekki fréttamanninum tölvupóstana felld úr gildi og lagt fyrir borgina að veita honum aðgang að þeim.
