fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Fréttir

Fyrrum hershöfðingi hjá NATO segir Evrópu að búa sig undir stríð við Bandaríkin

Ritstjórn DV
Þriðjudaginn 20. janúar 2026 10:00

Sir Richard Shirreff er fyrrverandi hershöfðingi hjá Atlantshafsbandalaginu.

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Sir Richard Shirreff, fyrrverandi hershöfðingi hjá NATO, varar við því að Evrópa verði að búa sig fyrir verstu mögulega sviðsmynd í samskiptum sínum við Bandaríkin undir stjórn Donalds Trump forseta.

Í harðorði grein sem birtist á vef Daily Mail heldur Shirreff því fram að Bandaríkin séu ekki lengur traustur bandamaður Evrópu, heldur ríki sem beiti þrýstingi og yfirgangi og sem Evrópa verði að standa gegn.

Shirreff gagnrýnir evrópsk ríki fyrir að hafa reynt að friða Trump-stjórnina undanfarin ár, meðal annars með því að líta fram hjá tollastríði, brotum á alþjóðalögum og sífellt harðari hótunum í garð bandamanna. Nefnir hann í þessu samhengi til dæmis hótun um að innlima Kanada og handtöku Nicolas Maduro, forseta Venesúela.

Sérstaka athygli vekur að Shirreff telur hótanir Bandaríkjanna í garð Grænlands ekki lengur orðaleik. Hann segir ljóst að Trump hafi raunverulegan ásetning um að ná yfirráðum yfir sjálfstjórnarsvæði Dana, meðal annars með tollum og pólitískum þrýstingi.

Opinberar skýringar um að tryggja öryggi eyjunnar gegn áhrifum Kína og Rússlands séu ekki trúverðugar, enda sé bandarísk herstöð þegar til staðar á Grænlandi. Að hans mati vegi einnig þungt áhugi á verðmætum náttúruauðlindum, þar á meðal sjaldgæfum jarðmálmum.

Fyrrverandi hershöfðinginn gengur lengra en flestir í gagnrýni sinni og segir Evrópu jafnvel þurfa að vera undir það búna að senda herafla til að verjast bandarískri innrás í Grænland. Slík þróun myndi að hans mati þýða endalok NATO, bandalags sem hafi tryggt öryggi Evrópu í tæp 77 ár.

Shirreff bendir jafnframt á að Bandaríkin hafi þegar gefið til kynna að skuldbindingar þeirra gagnvart NATO séu ekki lengur ófrávíkjanlegar. Hann nefnir ummæli bandaríska varnarmálaráðherrans Pete Hegseth á Öryggisráðstefnunni í München í fyrra, þar sem krafist var aukinna varnarmálaútgjalda Evrópuríkja og þess að þau bæru meginbyrðina af stuðningi við Úkraínu.

Að mati Shirreffs hafa Evrópuríki, þar á meðal Bretland, vanrækt eigin varnargetu um árabil í þeirri trú að Bandaríkin myndu áfram tryggja öryggi álfunnar. Hann bendir á mikla fækkun hermanna, skriðdreka og hergagna og segir Evrópu nú standa berskjaldaða gagnvart alvarlegum ógnunum.

Hann gagnrýnir einnig viðbrögð leiðtoga Evrópu, þar á meðal Keirs Starmer, forsætisráðherra Bretlands, sem hann segir hafa reynt að halda í góð samskipti við Trump með tilslökunum og táknrænum aðgerðum. Slík stefna minni á stjórnmálastefnu Nevilles Chamberlains fyrir síðari heimsstyrjöld og gæti haft hörmulegar afleiðingar. Chamberlain hafi sýnt ákveðna eftirgjöf gagnvart nasistum í Þýskalandi sem hafi endað í hörmungum. „Ég óttast að sagan gæti endurtekið sig.”

Í lok greinar sinnar hvetur Shirreff Evrópuríki og Kanada til að standa saman, auka varnarmálaútgjöld tafarlaust og efla hernaðarsamstarf innan Evrópu. Að öðrum kosti eigi álfan á hættu að standa ein, klofin og varnarlaus gagnvart sífellt árásargjarnari stefnu bandarískra yfirvalda.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Fréttir
Fyrir 2 dögum

Miðflokksmaður vill vita hvers vegna forsetamaki Íslands afþakkaði boð í Hvíta húsið – „Hvað var mikilvægara í dagskránni?“

Miðflokksmaður vill vita hvers vegna forsetamaki Íslands afþakkaði boð í Hvíta húsið – „Hvað var mikilvægara í dagskránni?“
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Heimsfrægur trúður handtekinn á Keflavíkurflugvelli – „Þeir sögðu mér að taka farangurinn minn og fylgja þeim“

Heimsfrægur trúður handtekinn á Keflavíkurflugvelli – „Þeir sögðu mér að taka farangurinn minn og fylgja þeim“
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Reykjavíkurborg varpar ljósi á það sem er í gangi í Ölduselsskóla

Reykjavíkurborg varpar ljósi á það sem er í gangi í Ölduselsskóla
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Gunnar Smári kemur RÚV til varnar – „Skammarlegt að lesa einhverjar vandlætingargreinar um blaðamennsku Þóru“

Gunnar Smári kemur RÚV til varnar – „Skammarlegt að lesa einhverjar vandlætingargreinar um blaðamennsku Þóru“