Fyrir nokkrum árum vaknaði ég í sjúkrarúmi eftir aðgerð, svífandi viti mínu fjær af verkjalyfjum með hjartað fullt af ást á öllu sem hreyfðist. Ég hafði auðvitað ekki haft vit á að slökkva á símanum og í þessari vímu ákvað ég að beina allri minni umhyggju inn á Instagram. Ég sendi nýkjörinni Ungfrú Ísland sultuvæmna kveðju þar sem ég þakkaði henni innblásturinn.
Ég er auðvitað svakalega stolt af þessu atviki. Ég velti líka fyrir mér hvaða hugmyndir lágu að baki. Hvaða innblástur var það sem ég var svona þakklát fyrir? Var ég heltekin hugsjónum um útlitslega betrun eða fékk ég heimsókn frá öðru sjálfi í lyfjaþokunni, í fantaformi með fullkomið hár?
Útlitið skiptir máli. Ég hef vissulega eytt bæði tíma og peningum í að þóknast svoleiðis hugmyndum. Það er líka margsannað með vísindalegum aðferðum að fólk ætlar fallegu fólki að vera greindara, skemmtilegra, fyndnara, betur innrætt. Það borgar þeim hærri laun og vill sofa oftar hjá þeim. Hér er mælanlegur munur og hann er meiri en fólk áttar sig á. Við ættum öll að hafa metnað til að vera örlítið heitari.
Á tíunda áratugnum voru fjölmiðlar uppfullir af fegurðarsamkeppnum, jafnvel meira en í dag. Ég fylgdist með þessu af miklu trúarofstæki og á einhverjum tímapunkti var ég farin að klippa út myndir og safna þeim í möppu. Ég þekkti þessar íslensku fegurðardrottningar með nafni, hafði skoðun á styrkleikum þeirra og veikleikum eins og þær væru pókemonar. Fagurfræðin var einföld: þær voru ungar, nær undantekningarlaust ljóshærðar, þvengmjóar, sólbrúnar og með bros sem lýstu upp sólkerfi.
Svo varð ég eldri. Ég las Píkutorfuna og áttaði mig á því að ég væri manneskja en ekki markaðsvara. Ég vissi að það væru til konur sem höfnuðu hugmyndum um virði kvenna út frá stöðluðum vestrænum fegurðarskala. Ég hafði hins vegar ekki séð samfélag sem hafnaði þessum hugmyndum. „Vertu áhugaverð, en alltaf á þeirra forsendum.“ Ég gerði mér upp áhuga á hræðilegum bíómyndum og leiðinlegri tónlist til þess að vel lesnir strákar skildu að ég væri ekki eins og hinar stelpurnar. Seinna las ég aðrar bókmenntir sem sögðu mér að það væri and-femínískt að hafna kvennamenningu, að okkur bæri að fagna skvísubókmenntum, píkupoppi, Barbie og bleiku stelpustússi. Við áttum að vilja vera eins og hinar stelpurnar, kvennasamstaðan var lykillinn að frjálsu samfélagi. Það var flókið að vera góður femínisti og enn flóknara að vera ég sjálf.
Ég hef eytt flestum fullorðinsáranna með aflitað hár og varalit, í þessu Barbie-larpi, í skuggakölti sem næstum allar íslenskar konur tilheyra en engin virðist gangast við. Ég var með ljósar krullur þegar ég var barn, en hef síðan fengið þennan náttúrulega íslenska kalda „músarlit“ sem svo kallast. Ég hef nokkrum sinnum farið til baka, hætt að aflita, stolist til baka í ræturnar og fundið hvernig samfélagið bregst við svikunum á sætustu eða unglegustu útgáfunni af sjálfri mér. „Er hún að ganga í gegnum eitthvað, er eitthvað goth-tímabil í gangi, er hjónabandið í lagi?“
Það eru ungar og fallegar konur allstaðar í kringum mig, allan daginn. Ég opna samfélagsmiðla og sé meira af þessu. Konur sem eru fjörutíu plús hafa gert það að persónuleika sínum að vera „eldri á internetinu.“ Þorrinn af efninu frá þeim snýst um boðskap þess efnis að þær megi vera til og að þær séu „nóg“ TM. Bara það að vera eldri en þrítug í þessu umhverfi er eins og þögul uppreisn gegn einhverju gallsúru lögmáli. Mesta hrós sem fyrirfinnst í þessu sérútbúna æskuhagkerfi er síðan að virðast ekki vera deginum eldri en tuttugu og fimm. Hvað gæti verið betra?
Það er bara ein raunveruleg lausn við hækkandi aldri og það er dauðinn. Æskudýrkun felur í sér hatur á lífinu og er í kjarna sínum mannfjandsamleg.
Ég þarf ekkert að vera „nóg,“ en ég þarf að vera á lífi.
