Þorbergur Þórsson: Kvöldverðarboðið

Nóvella

Útgefandi: Bókaútgáfan Vesturgata

141 bls.

Stefið um miðaldra mann sem heillast af ungri konu er býsna algengt. Oft fjalla slíkar sögur um fertugan mann sem yfirgefur eiginkonu sína fyrir unga og saklausa stúlku. Um gráa fiðringinn. En hvað þá með fráskilinn ríflega fimmtugan mann sem heillast af tæplega þrítugri konu sem virðist ef eitthvað veraldarvanari en hann?

Í sögunni Kvöldverðarboðið segir frá hinum fráskilda Úlfi sem skömmu fyrir jól fellur fyrir 29 ára gamalli söngkonu, skrifar henni nokkur innileg bréf og nýtur með henni örfárra samverustunda án þess að til náinna kynna komi. Lesandinn fær strax á tilfinninguna að Úlfur eigi enga möguleika. Hann virðist of einlægur og saklaus til að leika þennan leik.

Raunar tekst sagan nokkuð á við þá spurningu hvað felist í því að vera ungur – hvort við öll séum ung ef við erum full af ólgandi þrá. Hún leiðir líka fram með sannfærandi hætti að það er ekki bara ungt fólk sem leitar að sjálfu sér. Hvötin til að setjast á kaffihús með vasabók og pára upp hugleiðingar um lífið og tilveruna eða skrifa ástarbréf til þess sem maður er hrifinn af er ekki bundin við ungan aldur.

Sagan virðist vísvitandi lítil að vöxtum og rás viðburða nær afar skammt. Lesandinn fær þá tilfinningu að hann hafi nánast bara fengið að upplifa eina andrá með sögupersónunni – ekkert hafi í raun byrjað og engu sé lokið. Tíðindaleysi sögunnar er að sumu leyti heillandi, gerir hana óvenulega, en um leið takmarkaða.

Stíllinn er nokkuð stirður framan af og tækifæri til að skapa lifandi sviðsmyndir í stað þess að beita mjög almennum lýsingum á því sem fram fer eru ónotuð. Smám saman verður þó stíllinn litríkari og meira lifandi eftir því sem líður á söguna.

Kvöldverðarboðið er þekkileg saga, óvenjuleg í tíðindaleysi og dramaleysi sínu. Sögupersónan leyfir sér ekki einu sinni mikla ólgu í eigin huga og það er í sjálfu sér ekkert sérstaklega dramatískt fyrir rúmlega fimmtugan mann að vera orðinn heillaður af yngri konu. Þessi hjásneiðing á flestu því sem telst til mikilla tíðinda í sögu gefur verkinu skemmtilega sérstöðu en takmarkar um leið áhrifamátt þess.

Sagan er heimspekileg og í hugleiðingum aðalpersónunnar er vísað til dæmis í Samdrykkju Platóns. Pælingar um fegurðina eru bitastæðar. En til að skapa eftirminnilegt verk hefði höfundur þurft að vera dramatískari og grimmari í því að draga fram sálarflækjur aðalpersónu sinnar. Þá er líka til baga að persóna konunnar sem aðalpersónan heillast af er fremur óljós.

Þó að Kvöldverðarboðið sé ekki beinlínis eftirminnileg saga er hún full af þægilegri stemningu og skilur eftir góða tilfinningu í huga lesanda.