Svandís segir sykrinum stríð á hendur: „Hlut­fall of feitra er hátt á Íslandi og neysla á syk­ur­rík­um vör­um eyk­ur lík­ur á offitu“

Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra VG, skrifar í Morgunblaðið í dag um mikil vægi þess að draga úr sykurneyslu. Að beiðni Svandísar gerði Embætti landlæknis aðgerðaráætlun í 14 liðum sem tekur meðal annars til þess að hækka álögur á sykur og sykurríkan mat um 20 prósent, en lækka álögur á grænmeti og ávexti.

Svandís segir þetta í samræmi við lýðheilsustefnu ríkisstjórnarinnar og minnist á að staðan á Íslandi er verst þegar hin Norðurlöndin eru höfð til hliðsjónar:

„Á Íslandi, sam­an­borið við önn­ur nor­ræn lönd, er mest neysla á sykruðum gos­drykkj­um og syk­ur­rík­um vör­um. Sykraðir gos- og svala­drykk­ir vega þyngst í syk­ur­neyslu hér á landi en rúm­lega þriðjung­ur (34%) af viðbætt­um sykri í fæði lands­manna kem­ur úr þess­um vör­um. Verð á gos­drykkj­um er lágt á Íslandi og lækkaði enn frek­ar þegar vöru­gjöld voru af­num­in í byrj­un árs 2015. Er það and­stætt þeirri þróun sem á sér stað í vest­ræn­um lönd­um þessi miss­er­in,“

segir Svandís og bætir við:

„Þá hef­ur ít­rekað komið fram að hlut­fall of feitra er hátt á Íslandi og neysla á syk­ur­rík­um vör­um eyk­ur lík­ur á offitu og tann­skemmd­um og mik­il neysla á sykruðum gos- og svala­drykkj­um get­ur auk þess aukið lík­ur á syk­ur­sýki af teg­und 2.

Í nýrri skýrslu frá WHO kem­ur fram að það sé vax­andi vís­inda­leg­ur grunn­ur fyr­ir því að vel skipu­lagðir skatt­ar á mat­væli, ásamt fleiri aðgerðum, geti verið áhrifa­rík leið til að bæta neyslu­venj­ur. Það er mín skoðun að skatt­lagn­ing ætti að vera ein af for­gangsaðgerðum stjórn­valda til að fyr­ir­byggja lang­vinna sjúk­dóma.“

Sælgæti ekki í augnhæð

Árið 2013 var settur á svokallaður sykurskattur. Landlæknir gagnrýndi þær aðgerðir og sagði að lýðheilsusjónarmið væru ekki höfð í fyrirrúmi, þar sem gos hefði almennt aðeins hækkað um fimm krónur á lítrann sem og að súkkulaði hefði lækkað í verði. Sykurskatturinn var afnuminn árið 2015 og var því borið við að hann hefði ekki minnkað neyslu sykurs, en hinsvegar hefði hann aukið tekjur ríkisins um milljarð.

Lagt er til að verð á gosi og sælgæti hækki um 20%. Einnig er mælt með að verslanir selji ekki sælgæti í svokölluðum „nammibörum“ og hafi sælgæti ekki í augnhæð barna við kassa. Þá eru verslanir hvattar til að hætta með tilboð á óhollustu, með veittum afslætti á sælgæti til dæmis.