Ein helgi er nú liðin síðan Hæstiréttur Bandaríkjanna snéri við dómafordæmi sem staðið hafði óhaggað í hálfa öld, Roe v. Wade. Dómurinn hindraði ríki Bandaríkjanna í að setja lög sem bönnuðu eða takmörkuðu verulega aðgengi kvenna að fóstureyðingum.

Dómurinn hefur víða verið fordæmdur, og vöktu orð Katrínar Jakobsdóttur, forsætisráðherra Íslands, athygli út fyrir landsteinana. Sagðist Katrín vera vonsvikin og niðurbrotinn vegna dómsins og ætlaðra áhrifa hans á komandi misserum.

En það er fleira sem veldur Demókrötum og frjálslyndari fólki Bandaríkjanna áhyggjum um þessar mundir. Í dómi Hæstaréttar frá því fyrir helgi reifaði nefnilega hæstaréttardómarinn Clarence Thomas, sem sagður hefur verið íhaldssamasti dómari dómstólsins, hugmyndir sínar í séráliti um að beita sömu túlkun á ákvæði stjórnarskrárinnar og gert var fyrir helgi á aðra fordæmisgefandi dóma. Nefndi hann sérstaklega dómana Griswold v. Connecticut, sem tryggði hjónum ótakmarkað aðgengi að getnaðarvörnum, Lawrence v. Texas, sem kom í veg fyrir að ríki Bandaríkjanna gætu sett lög sem bönnuðu kynlíf samkynhneigðra, og Obergefell v. Hodges, sem, tryggði samkynhneigðum rétt til þess að ganga í hjónaband. Síðastnefndi dómurinn fell fyrir aðeins 7 árum síðan.

Aðrir dómarar gengu ekki jafn langt og Thomas. Sagði Samuel Alito, sem ritaði meirihlutaálit Hæstaréttar fyrir helgi, að dómurinn væri ekki að horfa til þess að snúa þeim þeim dómum við.

Gagnrýnendur íhaldsstefnu Hæstaréttar benda hins vegar nú á að ástæða sé til þess að óttast framgöngu dómstólsins, þrátt fyrir orð Alito, enda þótti fyrir aðeins örfáum árum nánast óhugsandi að Roe v. Wade yrði snúið við.

Dómararnir þrír sem mynduðu minnihlutann í málinu fyrir helgi, allt konur, voru ómyrkar í sínu máli. „Enginn ætti að leggja traust á það, að þessi meirihluti hafi lokið sér af,“ skrifuðu þær í minnihlutaáliti sínu.

Samkvæmt frétt The Hill um málið hafði bann við fóstureyðingum þegar tekið gildi í níu ríkjum Bandaríkjanna strax á föstudag.

Clarence Thomas var skipaður dómari af George H. W. Bush fyrir 30 árum síðan. Mikið fjaðrafok var um skipun hans í embætti sem snerist að mestu um ásakanir Anítu Hill um að Thomas hefði áreitt hana kynferðislega.