Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála hefur ógilt ákvörðun Akraneskaupstaðar um að banna eiganda fjögurra hunda í bænum að halda þá vegna atviks þar sem hundarnir sluppu og voru full aðgangsharðir við gangandi vegfaranda sem var á gangi með hund sinn. Hlaut vegfarandinn áverka á einum fingri af völdum atgangs hundanna. Nefndin telur hins vegar að miðað við málsatvik og þær úrbætur sem eigandinn hefur gert og heitið að gera hafi bæjaryfirvöld gengið of langt með banninu og þannig ekki farið eftir meðalhófsreglu stjórnsýslulaga.
DV hefur áður greint frá málinu en það var þegar nefndin hafnaði því að eigandinn fengi að hafa hundana á meðan kæra hans vegna bannsins var til meðferðar. Lýsingar á atvikinu eru þó ólíkar í úrskurðunum tveimur. Í hinum síðari er þær nokkuð mildari í garð hundanna fjögurra.
Fer í hart eftir að hafa verið sviptur hundunum í kjölfar árásar
Í síðari úrskurðinum er atvikinu, sem átti sér stað í ágúst á síðasta ári, ekki lýst sem árás eins og í þeim fyrri.
Í þeim seinni er því hins vegar lýst þannig að hundarnir fjórir hafi sloppið af heimili eiganda síns og flaðrað upp á vegfaranda sem var á göngu með lítinn hund. Við þetta hafi vegfarandinn hlotið áverka á litla fingri hægri handar.
Tilkynnti sveitarfélagið eigandanum í kjölfarið að hann hefði ekki leyfi til að halda fjóra hunda. Voru hundarnir að kröfu bæjarins allir sendir í skapgerðarmat.
Í desember bannaði umhverfis- og skipulagsráð Akraness eigandanum að halda hundana. Vísað var til þess að eigandinn hafi gerst sekur um alvarleg brot gegn ákvæðum samþykktar sveitarfélagsins um hundahald, hundar hans hafi ekki verið skráðir í sveitarfélaginu, ekki hafi verið lögð fram vottorð um ormahreinsun eða staðfestingu á ábyrgðartryggingu og að hundagirðing við heimili eigandans hafi ekki verið hundheld.
Í kærunni lagði eigandinn áherslu á að gera ekki lítið úr upplifun vegfarandans og alvarleika málsins en lýsa yrði atvikinu hins vegar af sanngirni. Það lægi ekki fyrir hver hundanna hefði bitið vegfarandann og ekki væri ómögulegt að það hafi verið hundur vegfarandans sjálfs. Eigandinn sagði það einnig ljóst að samkvæmt skapgerðarmatinu væru hundarnir ekki hættulegir eða árásargjarnir.
Sagði eigandinn þá ekki hafa verið skráða í sveitarfélaginu þar sem þeir dveldu á sveitabæ að degi til og sveitarfélagið hafi verið full meðvitað um að þeir væru á heimilinu. Hundarnir hefðu víst verið ormahreinsaðir og þann dag sem þeir sluppu hafi staðið yfir viðgerð á hundagirðingunni sem væri nú lokið. Benti eigandinn einnig á að ekki hefði verið veitt tækifæri til úrbóta eins og kveðið væri á um í samþykkt Akraneskaupstaðar um hundahald.
Kom einnig fram í kærunni að í kjölfar atviksins hafi verið gripið til margvíslegra úrbóta. Sett hafi verið upp ný og traust girðing og sérstöku og afmörkuðu hundasvæði komið upp í bakgarði. Hundarnir bæru nú þrengingarólar öllum stundum og einungis væru tveir hundar úti í garði hverju sinni. Eigandinn sagðist einnig hafa lýst sig reiðubúinn að láta gelda tvo hunda til að bregðast við athugasemdum dýralæknis í skapgerðarmati. Að auki væri búið að taka ákvörðun um að svæfa einn hundinn í viðleitni til að hópurinn yrði meðfærilegri.
Lagði eigandinn áherslu á að ýmsar aðrar leiðir hafi verið færar til að bæta ástandið áður en gripið væri til þess að banna honum að halda hundana og að meðalhófs hafi þar af leiðandi ekki verið gætt. Hver og einn hundur væri ekki hættulegur heldur hefði helsti vandinn verið samsetning hópsins.
Í andsvörum Akraneskaupstaðar kom meðal annars fram að andmælaréttur eigandans hafi verið virtur í hvívetna. Tillit hefði verið tekið til skapgerðarmatsins en skýrt væri í samþykkt sveitarfélagsins að ekki væri leyfilegt að halda svo marga hunda, nema með undanþágu, og eigandanum hafi verið vel kunnugt um það. Eigandinn hafi ekki farið eftir mörgum ákvæðum samþykktarinnar og í ljósi ítrekaðra brota hans hafi vægari úrræði ekki dugað.
Í niðurstöðu úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála er vitnað í skapgerðarmatið á hundunum og sagt að þar komi fram að hundarnir fjórir sem hópur æsi hver annan upp. Dýralæknirinn sem gerði matið telji hundana hafa hoppað á vegfarandann til að komast að hundi hans en vegfarandinn hafði þá tekið hann í fangið. Æsingurinn gæti alveg eins hafa stafað af forvitni, að vilja þefa af hundinum og sækja þannig upplýsingar um hann.
Vegna þess að hópæsingur hafi verið staðar geti hegðunin virkað gróf eða ofsafengin og viðbrögð vegfarandans verið þar af leiðandi skiljanleg. Það væri óásættanlegt að hundarnir hafi sloppið enginn þeirra myndi teljast hættulegur væri tekið mið af hegðun þeirra í skoðun og þessu eina atviki. Það lægi fyrir að mikil vinna og ábyrgð hvíli á eiganda að þetta kæmi ekki fyrir aftur og að hann væri raunsær á þá vinnu sem felist í því að eiga hóp af hundum.
Nefndin bendir á að á grundvelli skapgerðarmatsins hafi sveitarfélagið ekki talið hundana hættulega og því ekki krafist aflífunar. Beiting þess úrræðis að banna eiganda að halda hund sé samkvæmt samþykkt um hundahald á Akranesi háð mati bæjaryfirvalda hverju sinni. Því þurfi að gæta að meðalhófsreglu stjórnsýslulaga í slíkum tilfellum. Þetta hafi verið einu afskipti bæjaryfirvalda af hundunum fjórum. Að áliti dýralæknis hafi verið um afar óheppilegt tilvik að ræða en þó sérstaklega tekið fram í skýrslu hans að ef hundur ætli sér að bíta og meiða yrðu áverkarnir umfangsmeiri en raunin varð.
Nefndin segir að í ljósi áðurnefndar úrbóta sem eigandinn hafi ýmist gert eða lýst sig reiðubúinn að gera verði að telja það úr hófi fram að beita því úrræði að banna eigandanum að halda hundana og er sú ákvörðun yfirvalda á Akranesi þar af leiðandi felld úr gildi. Því virðist ekki annað blasa við en að eigandinn fái að hafa hundana áfram hjá sér.
