Árið 2024 voru eldsumbrot á Reykjanesskaga í 121 dag en Bláa lónið lokaði bara í 76 daga. Í fyrra voru umbrotin í 21 dag en Bláa lónið lokaði í tvo. Starfsfólk Bláa lónsins vann afreksverk við erfiðar aðstæður og ávallt var gætt fyllsta öryggis starfsfólksins og gesta. Það er einstök reynsla að vera á Svartsengi í því breytta landslagi sem þar er eftir eldsumbrotin. Grímur Sæmundsen, forstjóri Bláa lónsins, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Markaðarins.
Grímur Sæmundsen - 2
Það hlýtur að hafa verið ótrúleg tilfinning að stýra Bláa lóninu, og kannski varstu að horfa á Gísla Martein það kvöld þegar að kom bara, það er byrjað eldgos í Grindavík.
„Já, það hefur auðvitað alveg ógleymanlegt. Ég var reyndar staddur í leyfi erlendis þegar hamagangurinn raunverulega byrjaði og dreif mig heim, eðlilega. Fyrsti atburðurinn í þessum eldsumbrotum var kvikuhlaup. Það var ekki eldgos, sem reyndar er mikil gæfa að hafi ekki orðið, vegna þess að það hefði verið gríðarlegt drama ef að öll sú kvika sem hljóp ofan í Sundhnúkagígssprunguna hefði farið upp á yfirborðið á þeim tíma. En síðan tók bara við þetta tímabil þar sem við erum búin að glíma við, held ég, tólf atburði, þrjú kvikuhlaup og níu eldgos, minnir mig, og þetta er auðvitað búið að vera alveg ólýsanleg reynsla að takast á við þetta. Hvað mitt fólk hefur staðið sig frábærlega er að mínu mati alveg einstakt. Ég efast um að nokkurt fyrirtæki í heiminum hefði glímt við þessar aðstæður eins og við hjá Bláa lóninu höfum gert. Þetta er alveg með ólíkindum þessi frammistaða hjá mínu fólki.“
Þið hafið þurft að rýma ótal mörgum sinnum?
„Já.“
Er þetta ekki slæmt? Hefur þetta ekki skaðað fyrirtækið? Eða hvað? Er þetta svona bæði kostur og ókostur?
„Þetta er nú aldrei kostur en það sem að ég tel að við höfum náð að gera er að við höfum þarna tekist á við alveg fordæmalausa ógn. Og mín trú er sú að þegar að fram í sækir þá muni þessi ógn verða tækifæri.
Við erum ekki komin þangað enn þá. Að heimsækja Bláa lónið núna með því umhverfi sem þar hefur skapast vegna þessara eldsumbrota er alveg með ólíkindum magnað. Og sjá líka hvernig bæði við og viðbragðsaðilar og yfirvöld brugðust við þessum hamförum, hvernig þessir varnargarðar sem voru byggðir til að verja byggð í Grindavík og til að verja orkuverið í Svartsengi. Enn og aftur, ég sé ekki að nokkur þjóð hefði farið í slíkt verkefni með þeim hætti sem við gerðum, Íslendingar. Og undirstrikar raunverulega bara hvernig við sem þjóð getum brugðist við hamförum í víðara samhengi. Og þannig að bæði hönnun þessara varnargarða og síðan bara bygging þeirra og raunverulega að vera í miðri þessari hringiðu, þetta er auðvitað alveg einstök og ólýsanleg reynsla. Ég tel að þegar að upp er staðið þá verði þetta sjálfstæður segull, þetta eldsumbrotasvæði sem er í kringum okkar starfsstöð í Svartsengi og að sjálfsögðu líka hvað okkur varðar sjálf að hafa náð að vinna okkur í gegnum þessar hamfarir. Ég held, eins og ég segi, ég held að þetta sé bara alveg einstakt.“
Sjálfsagt má segja sem svo að við höfum að einhverju leyti notið góðs af því að fyrir rúmum 50 árum þá varð eldgos í Vestmannaeyjum þar sem að þurfti að verja bæði innsiglingu og byggð og einhverjar sömu aðferðir voru notaðar núna.
„Já, já, vissulega, en auðvitað eru þessir atburðir mjög ólíkir í eðli sínu. Þegar svona leið á, þá voru menn farnir að skoða einmitt að nýta hraunkælingaraðferðina sem að var fyrst notuð í Vestmannaeyjum og þannig að það voru auðvitað ekki byggðir neinir varnargarðar þar. Varnargarðarnir voru kannski svona aðalvörnin og það er sama, menn geta séð bara eigin augum þegar þeir koma suður eftir, þessir varnargarðar fyrir ofan byggðina í Grindavík sem raunverulega björguðu þéttbýlinu þar og sama með varnargarðana í Svartsengi sem að vörðu algjörlega mannvirki orkuversins og þá um leið okkar, þannig að það er ólíkt.
Árið sko 2024 voru eldsumbrot í gangi í 121 dag en við vorum eingöngu lokuð í 76. Og í fyrra voru eldsumbrot í gangi í 23 daga en við vorum lokuð í tvo þannig að mínu fólki tókst að framkvæma alveg ótrúlega hluti á sama tíma og fyllsta öryggis starfsmanna og gesta var gætt. Þetta er auðvitað alveg magnað.“
