Haukur viðrar áhyggjur sínar af stöðu millilandaflugs hér á landi í aðsendri grein á Vísi og segir hana hafa verið viðkvæma um árabil. Varar hann við því að undirboð, mengunargjöld og aðgerðaleysi stjórnvaldi geti leitt til alvarlegrar röskunar á flugsamgöngum með víðtækum afleiðingum fyrir efnahag landsins.
„Enginn einn atburður myndi kosta þjóðina meira en nýtt áfall í millilandafluginu. Fátt er eyþjóð mikilvægara en samgöngur – ekki síst flugsamgöngur. Rökstyðja má að þær hafi staðið tæpt í mörg ár,“ segir Haukur og rifjar upp gjaldþrot WOW og Play. Hann segir að lágu fargjöldin hafi verið blekking og kostað gríðarlega mikið. Flug eins og annar rekstur þurfi að vera sjálfbær.
„Þessi stöðuga ógn, þar sem hver óreiðumaðurinn á fætur öðrum hefur verpt í hreiður Icelandair, ógnar öllum helstu atvinnuvegum þjóðarinnar,” segir hann meðal annars en hann hefur áður minnt á skyldur opinberra aðila til að grípa inn og styrkja millilandaflugið; þjóðaröryggisráð, Alþingi, ríkisstjórnina og Samgöngustofu þar á meðal.
„Nú bætist ný hætta við, sem eru mengunargjöldin. Þau ógna hinum tíðu flugsamgöngum í austur og vestur frá landinu – samgöngum sem halda uppi útflutningi, innflutningi og farþegaflutningi og minnka fjarlægð Íslands mjög verulega frá öðrum löndum. Traust flug er einnig grundvöllur eins mikilvægasta atvinnuvegar þjóðarinnar, ferðaiðnaðarins – og eru þá verslun og iðnaður ónefnd. Og munum að ferðaiðnaðurinn er mannaflsfrekur og hik í millilandafluginu kostar fjöldaatvinnuleysi. Auk annars tjóns sem yrði.“
Haukur segir að fram undan virðist nýtt efnahagshrun ef ekki verður gripið inn í. Og eins og stjórnvöldum áranna fyrir 2008 var kennt um hrunið gæti það sama gerst nú.
Haukur bendir á að gömlu atvinnuvegirnir, landbúnaður og sjávarútvegur, séu inngrónir í stjórnmálaflokkanna og stjórnkerfið. Nýir atvinnuvegir, það er ferðaiðnaður og millilandaflugið, hafi ekki þessa stöðu og hafi ekki náð eyrum stjórnmálamanna né almennings.
„Stjórn Icelandair virðist ekki hafa stundað lobbýisma. Hún gerir þjóðinni og fulltrúum hennar ekki grein fyrir því að velferð og kaupmáttur byggir ekki hvað síst á að félagið njóti eðlilegra samkeppnisskilyrða. Samtök ferðaiðnaðarins eða ferðamálastofa hafa ekki heldur styrkt stöðu millilandaflugsins hjá stjórnvöldum, stjórnmálamönnum og almenningi.“
Haukur bendir á að gengi hlutabréfa í Icelandair hafi um nokkurt skeið verið svo lágt að upplausnarverð þess er langtum hærra en yfirtökutilboð myndi hljóða upp á. Segir hann að félagið gæti því orðið „fórnarlamb siðlausra fjármálamanna” sem auðgast með því að slíta félögum og selja eignir þeirra. „Ætli nokkur einn atburður myndi kosta Íslendinga meira,“ spyr hann.
Haukur segir að lokum að málið sé stærra en svo að vera á borði eins fyrirtækis. Þjóðaröryggisráð þurfi að fjalla um það og sýna þannig ábyrgð gagnvart efnahagslegu öryggi þjóðarinnar. Þá verði ríkisstjórnin og Alþingi að gera viðeigandi ráðstafanir.
„Þær geta þurft að vera margs konar og verður fyrst og fremst að nefna að tryggja eðlilegar samkeppnisaðstæður – jafnvel þótt falla þurfi frá áður gefnum skuldbindingum í mengunarmálum. Þá kæmi til mála að tryggja stöðugleika og aftra upplausnarhættu með því að ríkið kaupi umtalsverðan hlut í Icelandair. Þótt umdeilt sé, tryggja erlendar ríkisstjórnir gjarnan samgöngur með því móti. Millilandaflug er ekki lúxus sem við getum sleppt – það er grundvöllur flestra annarra innviða og starfsemi í nútímaþjóðfélagi, sérstaklega í eyríki.“
