Mexíkóskum ríkisborgara hefur verið synjað um dvalarleyfi á Íslandi á grundvelli sérstakra tengsla við landið. Segir hann föður sinn vera íslenskan og lagði meðal annars fram ljósmyndir og skjáskot af samskiptum á samfélagsmiðlum til að sanna að hann hefði regluleg samskipti við föðurfjölskyldu sína. Hafi hann einnig búið áður tímabundið á Íslandi. Útlendingastofnun og kærunefnd útlendingamála sögðu hins vegar að ekki hefðu verið lögð fram fullnægjandi gögn til að sanna að umræddur Íslendingur væri sannarlega faðir viðkomandi. Í úrskurði kærunefndar útlendingamála er hins vegar gagnrýnt að meðferð umsóknar mannsins um dvalarleyfi hafi tekið nærri tvö ár hjá Útlendingastofnun.
Umsóknin var lögð fram til Útlendingastofnunar í september 2023 en henni var synjað í ágúst 2025 en synjunin var kærð í september sama ár til kærunefndar útlendingamála sem hefur nú úrskurðað í málinu.
Í ákvörðun Útlendingastofnunar kom fram að kærandinn hafi ekki sýnt fram á að eiga foreldra eða uppkomið barn hér á landi, í skilningi reglugerðar um útlendinga. Enn fremur hafi hann ekki sýnt fram á að vera á framfæri slíks aðstandanda í að minnsta kosti ár. Þá væru önnur tengsl ekki slík að hann uppfyllti skilyrði dvalarleyfis á grundvelli sérstakra tengsla við landið. Var það mat stofnunarinnar að ekki yrði séð að aðstæður kæranda væru með þeim hætti að það væri bersýnilega ósanngjarnt að veita honum ekki dvalarleyfi á grundvelli sérstakra tengsla. Var umsókn hans synjað á þessum grundvelli.
Í kærunni kom fram að þrátt fyrir að úrvinnsla málsins hafi tekið yfir tvö ár hafi Útlendingastofnun aldrei óskað eftir gögnum sem hún hafi talið nauðsynleg til þess að staðfesta faðerni umsækjandans. Fullyrt var í kærunni að ekki hafi verið uppi vafi um faðerni mannsins og hafi hann ávallt verið hluti af fjölskyldu sinni hér á landi. Í umsókninni til Útlendingastofnunar hafi hann meðal annars lagt fram ljósmyndir af sér með fjölskyldumeðlimum sínum á ferðalögum á Íslandi og í Mexíkó.
Ljóst væri að maðurinn hafi ekki ferðast til Íslands sem ungur drengur nema til að heimsækja ættingja sína. Í umsókninni komi fram að hann hafi dvalið nokkrum sinnum á Íslandi, þar á meðal hafi hann stundað nám á framhaldsskólastigi í eina önn. Í umsókninni hafi einnig verið tekið fram að áformað væri að framkvæma faðernispróf við komu til landsins svo unnt væri að skrá faðerni mannsins í samræmi við reglur erfðaréttarins. Því væri óskiljanlegt að Útlendingastofnun fullyrti að engin gögn lægju fyrir um fjölskyldutengsl mannsins. Faðerni hans hafi ekki verið formlega skráð áður en hann hafi orðið lögráða sem ætti þó ekki að hindra hann í að kynnast fjölskyldu sinni og landi.
Sagðist maðurinn vera hálfur Íslendingur. Hann ætti í reglulegum samskiptum við fjölskyldu sína hér á landi. Þá hafi hann heimsótt landið í nokkur skipti auk þess sem íslenskir fjölskyldumeðlimir hafi heimsótt hann í Mexíkó. Hann ætti í góðum samskiptum við sína íslensku fjölskyldu og haldi virku sambandi við hana. Því hafi ákvörðunin valdið fjölskyldunni miklum vonbrigðum. Aðstæður hafi verið með öðrum hætti þegar maðurinn hafi verið yngri og fjármunir sendir með pósti sem hafi ekki alltaf skilað sér sökum ástandsins í Mexíkó. Því lægju ekki fyrir formleg gögn um fjárhagslegan stuðning þrátt fyrir að stuðningurinn hafi ávallt verið til staðar. Þá væri fjölskyldan hér á landi reiðubúin að axla fjárhagslega ábyrgð á dvöl mannsins og veita honum aðstoð við að finna atvinnu. Því væri mótmælt að maðurinn hafi ekki myndað sérstök tengsl við landið með lögmætri dvöl.
Meðal fylgigagna sem maðurinn lagði fram með kærunni voru skjáskot af samskiptum á samfélagsmiðlum og upplýsingar um fjölskyldu hans.
Í niðurstöðu kærunefndar útlendingamála segir að fyrir liggi að maðurinn hafi ekki haft dvalarleyfi hér á landi og hafi því ekki myndað tengsl við landið í lögmætri dvöl á grundvelli dvalarleyfis, samkvæmt ákvæðum laga um útlendinga. Dvöl til skemmri tíma á grundvelli áritunarfrelsis falli ekki undir tengsl sem myndist vegna dvalar á grundvelli dvalarleyfis og því komi fyrri heimsóknir mannsins til landsins ekki til skoðunar á grundvelli þessa lagaákvæðis.
Segir nefndin að málatilbúnaður mannsins grundvallist einkum á fjölskyldutengslum en fram komi í umsókn að hann eigi íslenskan föður auk systkina og annarra ættingja hér á landi. Í ákvörðun Útlendingastofnunar hafi verið lagt til grundvallar að ekki hefðu verið lögð fram gögn sem sýndu fram á fjölskyldubönd við föður mannsins, sem fjölskyldutengslin byggist einkum á. Í greinargerð sé þessu mótmælt og lýsi maðurinn því sem óskiljanlegu að fullyrt sé að engin gögn liggi fyrir um fjölskyldutengsl hans. Samkvæmt bréfum Útlendingastofnunar hafi hins vegar verið óskað eftir eftir frekari gögnum vegna málsins, þar með talið greinargerð þar sem greint væri frá tengslum mannsins við landið og Mexíkó.
Ljóst sé af efni bréfsins að stofnunin hafi óskað eftir gögnum sem staðfestu frásögn í greinargerð, þar með talið gögn sem staðfestu fjölskyldutengsl mannsins. Hafi manninum því mátt vera ljóst að nauðsynlegt væri að leggja fram gögn sem staðfestu fjölskyldutengsl við aðila sem lýst væri sem föður í dvalarleyfisumsókn og málatilbúnaði að öðru leyti. Samkvæmt þessu fullnægi þau fjölskyldutengsl sem maðurinn byggi á ekki kröfum reglugerðar um útlendinga enda sé þar áskilið að útgáfa dvalarleyfis á grundvelli sérstakra tengsla sé heimil eigi útlendingur foreldri eða uppkomið barn hér á landi. Verði dvalarleyfi á grundvelli sérstakra tengsla við landið ekki byggt á fjölskyldutengslum án haldbærra gagna þar um.
Hvers konar gögn hefðu dugað til að staðfesta fjölskyldutengslin er ekki tekið fram en ljóst er að þær ljósmyndir og skjáskot sem maðurinn lagði fram þóttu ekki fullnægjandi. Tekur nefndin fram að jafnvel þótt fallist yrði á fjölskyldutengsl mannsins við umrædda íslenska ríkisborgara, hafi ekki verið sýnt fram á að í málinu séu slík umönnunar- eða framfærslusjónarmið sem mæli með útgáfu dvalarleyfis vegna sérstakra tengsla við landið. Séu skilyrði reglugerðar um útlendinga því ekki uppfyllt í málinu og synjun á umsókn mannsins um dvalarleyfi því staðfest.
Kærunefnd útlendingamála segir hins vegar hraða málsmeðferðarinnar vera aðfinnsluverðan. Frá því umsókn var lögð fram og þar til ákvörðun Útlendingastofnunar lá fyrir liðu 23 mánuðir. Nefndin gagnrýnir sérstaklega að þrátt fyrir að kærandinn hafi, að beiðni stofnunarinnar, lagt fram viðbótargögn í júní 2024 hafi ákvörðunin ekki legið fyrir fyrr en í ágúst 2025. Þetta sé brot á málshraðareglu stjórnsýslulaga en það breyti þó ekki niðurstöðu málsins.
