Hvergi annars staðar í Evrópu eru bankar með meiri vaxtamun en á Íslandi. Breki Karlsson, formaður Neytendasamtakanna, telur að bankar gætu hæglega minnkað vaxtamuninn. RÚV greinir frá.

Breki segir íslensku bankana telja sig þurfa þrefalt hærri vaxamun á fasteignalánum en tíðkast í nágrannaríkjunum. Hann segir vaxtastigið stappa nærri sturlun.

„Og það er náttúrulega eitthvað sem við getum ekki unað við. Stóra spurningin er, og það er eitthvað sem stjórnvöld verða að svara, og hún er sú hversu háa húsnæðisvexti telja stjórnvöld æskilegt og þolanlegt að íslenskir lántakendur greiði. Háir vextir á Íslandi stappa nærri sturlun og við þá verður ekki unað.“

Tilefni ummæla Breka eru þau tíðindi að nú eru bankarnir byrjaðir að veita verðtryggð húsnæðislán á ný eftir stopp í kjölfar hins svokallaða vaxtadóms Hæstaréttar. Íslandsbanki veitir nú verðtryggð lán á föstum vöxtum til fimm ára og eru vaxtakjörin byggð á vaxtaviðmiði Seðlabankans. Lánin bjóðast öllum fasteignakaupendum, fyrstu kaupendum og öðrum.

Neytendasamtökin skoða hvaða áhrif vaxtaviðmið Seðlabankans og Íslandsbanka hafa á lántakendur. Samkvæmt lögum verða viðmiðin að vera skýr, aðgengileg og hlutlæg og það verður að vera hægt að sannreyna þau.

„Það gæti verið að skilmálinn sé löglegur með tilliti til gagnsæis en þá verður líka að gæta jafnvægis milli bankans og lántakenda,“ segir Breki. Segir hann að samkvæmt skilmálanum taki neytendur á sig alla hækkun vaxta en njóti ekki lækkunar nema að takmörkuðu leyti.

Sjá nánar á vef RÚV.