Ég hef svolítið velt fyrir mér hvernig við segjum börnum og unglingum að gott sé fyrir þau að læra íslensku – og læra hana vel.

Ljóð með línum eins og „land, þjóð og tunga, þrenning sönn og ein“ sannfæra engan. Rökin að með því að kunna íslensku geti þau lesið Kiljan og Íslendingasögurnar duga heldur ekki langt og ekki að með því að halda í íslenskuna varðveitum við sérstakan menningarheim, eins og Guðmundur Andri Thorsson orðar það í ágætri grein þar sem hann fjallar um nauðsyn þess að tölvur séu mæltar á íslensku.

Og varla dugir heldur að segja að með því að læra íslenskuna séu þau sérstök – að þau tilheyri fámennum hópi sem á þetta tungumál sem enginn annar kann eða skilur.

Þetta síðastnefnda kann reyndar frekar að virka eins og rök gegn því að læra íslensku í nútímanum. Það hljómar fremur eins og sjálfskipuð einangrun.

Þjóðerniskenndin ristir heldur ekki djúpt. Hvernig má það líka vera þegar möguleikarnir til að komast áfram í lífinu eru fyrst og fremst í alþjóðlegum greinum sem þekkja engin landamæri, viðskiptum, hugbúnaði, ferðaþjónustu?

Börn og unglingar vaxa nú upp við tvítyngi. Sjónvarps- og tölvuefni sem þau nota er mestanpart á ensku. Þau horfa ekki á það sem er kallað línulaga dagskrá í sjónvarpi og þau lesa ekki blöð. Það er mjög auðvelt að vera íslenskt barn og sjá aldrei né heyra menningarefni á íslensku.

Þetta er altént eitthvað sem við megum velta fyrir okkur. Mér finnst eins og að rökin sem voru notuð við mína kynslóð dugi ekkert sérlega vel lengur – en við lifðum líka í menningarheimi sem var miklu íslenskari en nú er.