Umboðsmaður Alþingis, Skúli Magnússon, hefur sent Sigríði Björk Guðjónsdóttur ríkislögreglustjóra bréf þar sem óskað er skýringa á notkun lögreglunnar á einkennismerkjum. Í bréfinu er sú notkun sögð ekki vera í samræmi við reglugerð um einkennismerki lögreglunnar. Einnig er spurt út í tiltekið einkennismerki sérsveitar ríkislögreglustjóra og það sagt eiga sér enga stoð í reglum.
Í bréfinu segir í upphafi að athygli umboðsmanns hafi verið vakin á því lögregluembætti hefðu í notkun lögreglumerki sem ekki væru i samræmi við reglugerð um einkenni og merki lögreglunnar. Einkum væri um að ræða stjörnu sem birtist meðal annars á vefsíðu lögreglunnar, á samfélagsmiðlum lögregluembætta, í skýrslum embættis ríkislögreglustjóra og merktum lögreglubílum. Þá hafi athygli umboðsmanns einnig verið vakin á því að lögreglumenn í sérsveitinni sinni skyldustörfum í einkennisfatnaði sem auðkenndur sé með lögreglumerkjum sem ekki eigi sér stoð í reglum þar um.
Í bréfinu er ákvæðum reglugerðar um einkennismerki lögreglunnar lýst ítarlega. Samkvæmt reglugerðinni séu lögreglumerki skilgreind sem sjö ólík merki en meðal þeirra sé íslenska lögreglumerkið og borði sem letrað sé á „Lögreglan“ eða „Police“. Borðarnir eigi að vera með gulu letri á svörtum fleti. Í bréfinu segir að samkvæmt reglugerðinni sé íslenska lögreglumerkið gyllt stjarna með sex jöfnum örmum. Í miðri stjörnunni, skuli vera áletrunin ,,MED LÖGUM SKAL LAND BYGGJA“. Sú áletrun skuli afmökuð með tveimur upphleyptum hringjum og frá ytri hringnum liggi 54 teinar með jöfnu millibili og að jaðri stjörnunnar.
Ljóst virðist að hið umdeilda merki sem lögreglan hefur notað sé ekki fyllilega í samræmi við þessi ákvæði reglugerðarinnar en í bréfi umboðsmanns Alþingis til ríkislögreglustjóra segir að merkið virðist ekki vera meðal þeirra sjö merkja sem teljast lögreglumerki samkvæmt reglugerðinni.
Í bréfinu er eins og áður sagði einnig gerð athugasemd við merki sérsveitar ríkislögreglustjóra og það sagt ekki samræmast ákvæðum áðurnefndrar reglugerðar og heldur ekki ákvæðum reglugerðar um notkun einkennismerkja lögreglunnar.
Um merki sérsveitarinnar segir í bréfinu að á ljósmyndum í fjölmiðlum megi sjá að meðlimir sveitarinnar séu merktir með grárri lögreglustjörnu á ermum einkennisfatnaðar. Í sama lit hafi verið notaðir borðar með áletruninni ,,LÖGREGLAN“ og ,,POLICE“ en það sé ekki í samræmi við ákvæði fyrrnefndu reglugerðarinnar um gula áletrun á svörtum fleti. Einnig séu dæmi þess að á einkennisfatnaði sérsveitarmanna sé merki, sem sé ekki að finna í umræddum reglugerðum, en því megi lýsa sem ávölu merki með útlínur Íslands i miðjunni en út frá hvorri hlið liggi nokkurs konar vængir.
Segir í bréfi umboðsmanns til ríkislögreglustjóra að ljóst sé að ákvæði reglugerðar um einkennismerki lögreglunnar og reglugerðar um notkun á einkennismerkjunum séu ítarlegar og það sé ekki síst til að almenningur geti áttað sig á því hverjir fari með lögregluvald.
Í lok bréfsins beinir umboðsmaður Alþingis 6 spurningum til ríkislögreglustjóra. Meðal þess sem óskað er svara við er hvenær ákveðið var að gera þær breytingar á lögreglumerkjum sem málið snýst um. Einnig er spurt hvor ríkislögreglustjóri hafi beint einhverjum fyrirmælum til lögregluembætta landsins um að nota breytt lögreglumerki. Umboðsmaður óskar einnig svara við því hvort ríkislögreglustjóri telji þessa merkjanotkun samræmast umræddum reglugerðum og ef svo sé að færð verði fyrir því rök.
Umboðsmaður óskar eftir svörum frá ríkislögreglustjóra í síðasta lagi 16. maí næstkomandi.
