Sem nærri má um geta hafa margir látið orð falla á samfélagsmiðlum vegna andláts Davíðs Oddssonar, fyrrverandi forsætisráðherra. Jafnt samherjar sem andstæðingar í pólitík minnast hans með virðingu.
Elliði Vignisson, bæjarstjóri í Ölfusi, segir Davíð hafa haft til að bera þá staðfestu og þann styrk sem þarf til að valda erfiðu hlutverki leiðtogans. Segir hann Davíð hafa verið einn merkasta leiðtoga Íslandssögunnar:
Davíð Oddsson var maður hugsjóna, festu og óbilandi trúar á framtíð þjóðarinnar. Hann markaði djúp spor í íslenskt samfélag og mótaði stefnu sem hafði áhrif langt út fyrir sinn eigin tíma. Forysta hans einkenndist af skýrri sýn, kjarki til að taka erfiðar ákvarðanir og sterkri sannfæringu um að Ísland gæti staðið sterkt í samfélagi þjóðanna.
Hann þekkti öðrum betur að frjáls er maðurinn afl
sem brýtur fjötra óttans og byggir þjóð í trausti og trú.
Við sem störfum að stjórnmálum vitum að leiðtogahlutverkið er ekki ávallt auðvelt. Það krefst staðfestu, ábyrgðar og þess að bera hag heildarinnar ofar eigin þægindum. Í því hlutverki stóð hann vaktina árum saman og lagði sitt af mörkum til þeirrar velferðar og stöðugleika sem við njótum í dag.
Í dag hugsum við fyrst og fremst til fjölskyldu hans og ástvina. Missir þeirra er mestur. Um leið þökkum við fyrir lífsstarf sem verður áfram hluti af sögu og sjálfsmynd þjóðarinnar.
Hvíl í friði.
Sævar Þór Jónsson hæstaréttarlögmaður segir Davíð hafa lagt mikið af mörkum til að skapa það velferðarsamfélag nútímans á Íslandi:
„Merkilegasti stjórnmálamaður fyrr og síðar er fallinn frá. Það eru fáir stjórnmálamenn sem hafa haft eins víðtæk áhrif á íslenskt þjóðfélag eins og Davíð Oddsson. Davíð Oddsson lagði mikið af mörkum til að búa til það nútíma velferðarsamfélag sem við búum við í dag. Framtíðarsýn og kjarkur til að fylgja henni eftir hafa verið þjóðinni mikið gæfuspor sem var fyrr á árum föst í stöðnun og úreltri hagstjórn. Það eru eflaust einhverjir sem þessu eru ekki sammála en staðreyndirnar ljúga ekki og árangur Davíðs af vegferð hans í að skapa þjóðinni farsæld verður ekki af honum tekinn. Ég votta fjölskyldu hans mína dýpstu samúð og þá sérstaklega frænku hans Sigríði Ólafsdóttur.“
Snærós Sindradóttir fjölmiðlamaður minnist skemmtilegra kynna við Davíð úr starfi sínu á Fréttablaðinu, var hann hnyttinn og kátur í viðkynningu. Minningarorð hennar um Davíð eru eftirfarandi:
„„Davíð Oddsson er látinn” var setningin sem ég vaknaði við í morgun og gerði allt snús óþarft.
Davíð Oddsson var forsætisráðherra æsku minnar, risastór fígúra sem ég heyrði fullorðið fólk tala linnulaust um og sem ég myndaði mér snemma skoðun á í því samhengi. Hann var forsætisráðherra þegar Kárahnjúkavirkjun varð að lögum og þegar Íraksstríðið hófst. Tvö mál sem kveiktu pólitískan áhuga minn og voru risavaxin dæmi um óréttlæti heimsins og ósvífni stjórnmálamanna. Stundum heyrðist hvíslað að eitt sinn hefði Davíð verið afar skemmtilegur maður en svo hefði hann forherst í hlutverki sínu og sá sjarmi gufað upp með árunum.
Þegar Davíð bauð sig fram til forseta 2016 ætlaði allt um koll að keyra. Alls höfðu 22 lýst yfir framboði, aldrei fleiri, en niðurstaðan varð að 9 tóku slaginn. Ég var ekki lengur barn, orðin blaðamaður á Fréttablaðinu og falið það verkefni að taka viðtöl við frambjóðendur í þremur hollum. Davíð og aðrir toppframbjóðendur voru ósáttir við skiptinguna, en við höfðum ákveðið að splitta þeim upp frekar en að efna til kappræðna. Dreifa gæðunum.
Ég kveið því örlítið að hitta Davíð og leið eins og hann hlyti að vita að frá barnæsku hefði hann verið litlu skárri en Grýla í mínum bókum. Hann mætti á svæðið í hlutverki sterka mannsins en ég átti nokkur smjörstykki uppi í erminni til mýkingar; talaði um afa og ömmu sem hann hafði kynnst þegar hann var ungur ráðinn sem ritari Leikfélags Reykjavíkur og svo um alla kallana á Morgunblaðinu sem ég hafði kynnst sem krakki.
Þá hitti ég skemmtilega Davíð. Hann var hnyttinn og kátur, leið vel í frekar pressulausu samtali við mótframbjóðendur sína og lék við hvern sinn fingur. Sérstaklega var gaman að fylgjast með tangó þeirra Davíðs og Elísabetar Jökulsdóttur en þar mættust þau, bæði stríðin og jafn eldklár, og skemmtu sér konunglega saman. Þau skutu glettilega á hvort annað, hún á valdið og hann á frelsið. Þetta voru eftirminnilegir neistar og gaman að fá að upplifa Davíð í þessu essi.
Svo fór að Davíð hafnaði blessunarlega í fjórða sæti kosninganna. Bessastaðir eiga helst ekki að vera móttökustöð fyrir stjórnmálamenn sem eru orðnir þreyttir á erfiðum ákvörðunum en vilja áfram njóta heitra handabanda almennings. Eftir lifði minning af þessu eina skipti sem ég hitti manninn sem stöðugt var talað um í mín eyru á mótunarárunum. Og af þeim hitting mátti draga lærdóm sem ég geymi enn og hefur margsannast síðan.
Ég votta aðstandendum og fjölskyldu Davíðs samúð mína. Blessuð sé minning Davíðs Oddssonar.“
Bubbi Morthens segir Davíð hafa búið yfir hroka í bland við kaldhæðni og sjarma:
„Davíð Oddsson var í níunni maðurinn í íslenskri pólitík, ungur, ferskur og bjó yfir hroka í bland við kaldhæðni og sjarma sem einhvern veginn stafaði ljóma af. Við sem þoldum hann ekki dáðumst samt að honum. Við áttum stundum samskipti og í tvígang hjálpaði hann mér med aðgang að byggingum sem ég fékk að nota undir útgáfuhóf í sambandi við plötuútgáfu og þegar bókin góða um undirritaðan sem Silja Aðalsteinsdóttir skrifaði kom út. Ég fékk sem sagt að nota fokhelda Perluna og ég fékk að nota Sundhöll Reykjavíkur um kvöld. Báðir þessir viðburðir slógu í gegn. Perluna fengum við Þorstein Kragh þannig að við stóðum í biðröð á Bæjarins bestu og þar var Davíð líka. Við spurðum hann hvað við þyrftum að gera til að fá að halda partí í Perlunni. Hann glotti og svaraði: Þið þurfið að spyrja mig! Þá spurðum við og hann sagði já. Sama var með Sundhöllina. Við höfðum fengið nei á öllum stöðum en hann svaraði: Góð hugmynd!
Blessuð sé minning hans. Við komum og við förum.“
Stefán Pálsson sagnfræðngur vekur athygli á því að heimsfrægur erlendur myndasafnahöfundur hafi teiknað Davíð inn í myndasagnaflokk sinn:
„Davíð Oddsson var einn fárra Íslendinga til að skjóta upp kollinum í vinsælum erlendum myndasagnaflokki – og mögulega eini pólitíkusinn. Það var í bókunum um Sigga og Viggu eða Suske en Wiske, vinsælustu myndasögum Hollendinga á síðustu öld.“
Andrea Sigurðardóttir, blaðamaður á Morgunblaðinu, segir að Davíð hafi verið merkasti stjórnmálamaðurinn á hennar ævi. Segir hún hann hafa fangað hug hennar og hjarta. Segist hún hafa borið sérstaklega mikla virðingu fyrir því hvað hann var mikill dýravinur:
„Fallinn er frá merkur maður, Davíð Oddsson ritstjóri Morgunblaðsins og fv. forsætisráðherra.
Á forsíðu Morgunblaðsins er honum lýst sem einum áhrifamesta stjórnmálamanni landsins um áratuga skeið. Undir það get ég tekið, hann er sá merkasti á minni ævi.
Davíð fangaði enda hug minn og hjarta fljótlega eftir að ég komst til vits. Þá var hann borgarstjóri Reykjavíkur og ég gekk í leikskólann Ægisborg í vesturbænum. Mamma hefur lýst því sem svo að á meðan önnur börn teiknuðu Óla prik, sól og ský, þá teiknaði ég Davíð.
Ástæðan var ekki sú að honum væri hampað sérstaklega á mínu heimili. Mig grunar þvert á móti að ég hafi þá þegar leitt stjórnmálaáhugann í fjölskyldunni og hef gert allar götur síðan.
Það var mér mikið áfall þegar Davíð ákvað að hætta sem borgarstjóri. Það var árið 1991 (til að setja það í samhengi þá er ég fædd árið 1987). Mig minnir að mamma hafi lýst því sem svo að ég hafi fyrst um sinn verið óhuggandi en tekið gleði mína á ný þegar ég áttaði mig á því að hann væri á leið í enn stærra hlutverk.
Davíð átti á þessum árum glæsilegan scheffer hund sem hét Tanni. Á leið heim úr leikskólanum voru foreldrar mínir ósjaldan beðnir um að krækja inn Lynghagann til að kíkja á Tanna. Mér skilst að Davíð hafi gjarnan ráðfært sig við Tanna um pólitískar ákvarðanir og að þeir hafi jafnan verið sammála.
Ekki þótti mér verra þegar Davíð flutti í Skerjafjörðinn í kringum aldamót, í næsta nágrenni við ömmu og afa, þar sem ég ólst upp fyrstu árin.
Síðar lágu leiðir okkar Davíðs saman þegar ég hóf störf á Morgunblaðinu og var fjölskyldu minni mjög skemmt yfir því, í ljósi sögunnar.
Ég ber sérstaklega mikla virðingu fyrir því hversu mikill dýravinur Davíð var. Sú mjúka hlið hans skapaði fallegt jafnvægi við stjórnmálamanninn sem þótti svo harður í horn að taka. Í mínum huga segir það meira en margt annað um manngerð fólks hvernig það kemur fram við dýr.
Ég minntist hér fyrr á hundinn Tanna og flestir Íslendingar þekkja þá miklu vináttu sem þeir Davíð áttu, en vinátta hans við ferfætlinga var ekki aðeins bundin við hans eigin dýr. Frænka mín, sem býr nú í húsinu í Skerjó sem ég ólst upp í, sagði mér frá því um daginn að Davíð lagði það í vana sinn að setja skál fyrir utan heimili sitt, með mjólk eða rjóma fyrir nágrannakisurnar.
Ég nefndi þetta við Andrés frænda minn Magnússon sem bætti um betur og sagði mér frá því að í eitt skipti hefði blaðamaður setið um fyrir Davíð við heimili hans. Sá sagði farir sínar ekki sléttar, þar sem Davíð hefði ekki virt hann viðlits. Ekki nóg með það, heldur hefði Davíð þess í stað gefið sig á tal við kött einn sem var þar staddur á sama tíma. Þetta þótti viðkomandi blaðamanni fullkomna niðurlæginguna. Hann vissi ekki þá að þetta var ekki einu sinni kötturinn hans Davíðs.
Á þessum tímamótum minnist ég frækins stjórnmálamanns, hetju æsku minnar, dýravinar og nú síðast yfirmanns, með mikilli hlýju og af djúpri virðingu.
Fjölskyldu og aðstandendum Davíðs sendi ég mínar innilegustu samúðarkveðjur.
Guð blessi minningu Davíðs Oddssonar.“
Kollegi Andreu á Morgunblaðinu, Hermann Nökkvi Gunnarsson, segir að Davíð hafi verið yfirburðamaður í að útskýra flókin mál á einfaldan og aðgengilegan hátt:
„Blessuð sé minning Davíðs Oddssonar.
Ég hitti Davíð Oddsson í fyrsta sinn árið 2016 þegar Bogga frænka fékk mig með sér á framboðsfund hans, ég þá aðeins 13 ára gamall.
Mér fannst hann strax hnyttinn en ekki síður var hann yfirburðamaður í að útskýra flókin mál á einfaldan og aðgengilegan hátt.
Þótt ég hafi verið ungur man ég vel eftir ræðunni sem hann flutti á Park Inn-hótelinu í Keflavík. Það var eitthvað við nærveru hans og orðfæri sem sat eftir.
Í dag sé ég engan stjórnmálamann sem kemst með tærnar þar sem hann hafði hælana.
Undanfarin ár, eftir að ég hóf störf á Morgunblaðinu, hef ég lesið meira eftir hann, ýmist leiðara og Reykjavíkurbréf í Morgunblaðinu eða gamlar ræður.
Hann var með einstakan stíl og sína eigin nálgun á málin. Það verður aldrei neinn eins og hann. Það eru forréttindi að hafa fengið að starfa með svona ritstjóra en ekki síður er maður þakklátur fyrir að fá að alast upp á Íslandi í kjölfar þeirra miklu breytinga sem hann fór í á sinni stjórnartíð.
Ísland er á þeim góða stað sem það er í dag ekki síst þökk sé því þrekvirki sem hann og aðrir unnu í stjórnartíð hans.
Davíð er án vafa merkilegasti stjórnmálamaður Íslandssögunnar!“
