Landsréttur hefur vísað frá úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur um að karlmaður frá Úkraínu skuli framseldur þangað vegna gruns um kynferðisbrot gegn barni en maðurinn bar við því að hann væri saklaus og þvert á móti fórnarlamb fjárkúgunar. Taldi maðurinn það einnig ótækt að senda hann aftur til Úkraínu vegna stríðsátakanna í landinu.
Í úrskurði Héraðsdóms kemur fram að dómsmálaráðherra hafi í desember 2025 fallist á beiðni úkraínskra yfirvalda um að framselja manninn vegna rannsóknar á sakamáli þar í landi.
Maðurinn er grunaður um að hafa framið kynferðisbrot í Úkraínu í apríl 2023.
Í apríl 2025 var hann handtekinn hér á landi. Við skýrslutöku sagði hann málið vera uppspuna frá rótum.
Sagði hann stúlkuna sem hann var sakaður um að brjóta gegn og fjölskyldu hennar hafa verið vini sína, hann hafi oft gefið þeim sælgæti þegar þau hafi komið í verslun hans, en undir það síðasta hafi þau leitað þar skjóls fyrir sprengjum. Sagði hann stúlkuna hafa komið og tekið utan um hann og þar sem hann hafi þekkt hana vel hafi hann ekki ýtt henni í burtu heldur reynt að róa hana. Síðar hafi honum borist til eyrna að stúlkan hafi haldið að hann myndi gefa henni pening, sem hann hafi ekki gert, og væri hún að hefna sín á honum vegna þess. Sagðist hann hafa verið meðvitaður um sakamálið vegna þess að honum hafi verið hótað að ef hann myndi ekki borga fjölskyldu stúlkunnar pening myndu þau greiða fólki fyrir að bera ljúgvitni í málinu. Þá hafi þau einnig hringt í sig og sagt að hann yrði að mæta til að gefa skýrslu, sem hann hafi ekki þorað að gera, en hafi verið reiðubúinn til þess að gefa símaskýrslu að viðstöddum lögmanni.
Maðurinn var í kjölfarið úrskurðaður í farbann og var það framlengt alls fjórum sinnum.
Í framsalsbeiðninni frá Úkraínu kom fram að maðurinn hefði brotið gegn stúlkunni þegar hún var ein í verslun hans. Hann hafi læst útidyrunum innan frá með lykli sem hann skildi eftir í skránni, og í kjölfarið snert og kysst brjóst hennar, kysst hana á varirnar, reynt að losa rennilásinn á gallabuxunum sem hún var í og boðið henni að koma heim til sín. Þegar hann hafi í beinu framhaldi farið á bak við afgreiðsluborðið hafi hún opnað dyrnar með lyklinum og hlaupið út úr versluninni.
Munu brot mannsins varða fimm til tíu ára fangelsi í Úkraínu.
Dómsmálaráðuneytið spurðist fyrir um hvar maðurinn yrði vistaður í gæsluvarðhaldi ef til þess kæmi að hann yrði framseldur. Úkraínsk yfirvöld sendu ítarlegar upplýsingar um það og ábyrgðust að maðurinn myndi ekki sæta meðferð sem væri í andstöðu við mannréttindasáttmála Evrópu. Hann myndi fá réttláta málsmeðferð og þótt herlög væru í gildi í landinu hefði það ekki áhrif á stöðu mannsins.
Ráðuneytið sagði engin gögn hafa verið lögð fram til að sanna að maðurinn væri fórnarlamb fjárkúgunar. Engu breytti þótt maðurinn ætti eiginkonu og börn, þau gætu heimsótt hann í fangelsið. Engar forsendur eða rök væru fyrir því að fallast ekki á framsalsbeiðnina. Það væri enn fremur ekki rétt hjá manninum að það mætti ekki framselja hann þar sem hann hefði hlotið alþjóðlega vernd á Íslandi. Þvert á móti hefði hann fengið dvalarleyfi af mannúðarástæðum vegna fjöldaflótta frá Úkraínu.
Í kröfu sinni fyrir héraðsdómi, um að ákvörðun ráðuneytisins um að framselja hann til Úkraínu yrði felld úr gildi, sagði maðurinn meðal annars að gögn málsins frá Úkraínu væru ófullnægjandi. Í gögnunum væri hann meðal annars kallaður nauðgari sem bæri ekki vott um að hann myndi hljóta réttláta málsmeðferð.
Vísaði maðurinn einnig til þess að hann myndi verða fyrir ofsóknum í Úkraínu. Hann og fjölskylda hans hefðu flúið stríðið ekki síst til að forðast það að hann og synir hans yrðu sendir á víglínuna til að berjast, þar sem þeir myndu nánast örugglega bíða bana.
Sagði hann úkraínsk yfirvöld hafa á sínum snærum sérstakar sveitir sem ækju um á sendibílum og gripu menn upp af götunni eða hvar sem til þeirra næðist og sendi þá á víglínuna, sem sýndi ríka þörf yfirvalda fyrir fleiri hermenn. Yrði hann framseldur til Úkraínu, þar sem hann yrði í haldi yfirvalda, væri hættan enn meiri fyrir hann að verða sendur á víglínuna. Það að flýja landið gagngert til að komast undan herskyldu væri sterk yfirlýsing stjórnmálalegs eðlis og ljós væri hættan á því að hann myndi sæta ofsóknum og ofríki vegna þess. Hann væri alfarið á móti stríðsrekstrinum og hafi frá upphafi viljað samninga um frið sem væri ekki vinsæl afstaða hjá yfirvöldum. Væru stjórnmálaskoðanir hans því þess eðlis að það yrði augljós ógnun við líf hans ef hann yrði framseldur til Úkraínu.
Vísaði maðurinn einnig til þess að hann væri hjartveikur. Kona hans og börn byggju öll hér á landi. Hann væri fyrirvinna fjölskyldunnar, stoð hennar og stytta og því væri framsal ómannúðlegt.
Héraðsdómur tók ekki undir með manninum. Dómurinn taldi ekkert liggja fyrir um að gögn væru ófullnægjandi og raunar væri það ekki íslenskra yfirvalda að meta þau. Það væri ekkert sem benti til þess að maðurinn myndi ekki hljóta réttláta málsmeðferð en ensk þýðing á málsskjölunum væri vissulega óheppilega orðuð. Það væri heldur ekkert sem benti til þess að maðurinn yrði sendur á víglínuna og var þar vísað til aldurs hans. Heilsufar hans sé ekki nógu slæmt til að það dugi til að synja beiðni um framsal. Fjölskylduhagir hans séu heldur ekki þeir að það réttlæti slíkt og dómurinn tekur undir með ráðuneytinu um að dvalarleyfi af mannúðarástæðum dugi ekki heldur til að koma í veg fyrir framsal. Úkraínsk stjórnvöld ábyrgist enn fremur að maðurinn verði vistaður á öruggu svæði og muni ekki koma nálægt stríðsátökum.
Héraðsdómur staðfesti því ákvörðun dómsmálaráðuneytisins um framsal mannsins en Landsréttur vísaði málinu frá á þeim forsendum að kæra vegna úrskurðar héraðsdóms hefði borist of seint.
