Guðrún Ebba Ólafsdóttir segir frá sinni reynslu og Ólöf Sigríður Björnsdóttir segir frá reynslu systur sinnar í fjórða þætti hlaðvarpsins um Biskupsmálið.
Í þættinum er sjónum beint að þeirri vegferð sem hófst þegar Guðrún Ebba, dóttir biskups, fór í áfengismeðferð árið 2003 og minningar um kynferðisofbeldi föður hennar fóru að brjótast fram eftir áratuga bælingu.
Í þættinum lýsir Guðrún Ebba því hvernig minningar birtust fyrst sem óljósar tilfinningar og endurlit sem hún skildi ekki. Þegar hún hætti að deyfa vanlíðan sína með áfengi, vinnu og öðrum bjargráðum komu minningarnar fram af fullum þunga. Hún segir frá því hvernig hún reyndi að skilja hvað væri að gerast og hvernig hún vann sig í gegnum sársaukann.
Þátturinn fjallar einnig um hvernig kynferðisofbeldi í æsku getur haft djúpstæð áhrif á líf þolenda síðar meir, meðal annars á sjálfsmynd, mörk, tengsl og bjargráð. Guðrún Ebba segir frá því hvernig hún glímdi við áfengisvanda, vinnufíkn, átröskun og sjálfsskaða á sama tíma og hún bar með sér leyndarmál úr æsku.
„að eiga svo pabba sem er í vinnu hjá Guði, eins og ég hugsaði það, og hann talaði þannig, að þá ertu óskaplega lítil og vanmáttug…“
„Ég vissi bara að ef þetta kæmist upp þá væri bara liggur við úti um mig, ég yrði bara ein, án fjölskyldu að vinna í mjólkurbúð, það man ég að hann sagði…“
„Annað sem pabbi sagði líka… „þegar þú deyrð Guðrún Ebba, þá tek ég á móti þér og við verðum alltaf saman“ …Þetta er einn af þessum heilaþvottum sem ég varð fyrir sem lítil stúlka, það er þetta, það er engin undankomuleið.“
Guðrún Ebba greinir í þættinum frá ýmsum atvikum þar sem Ólafur var óheiðarlegur. Í því samhengi segir hún frá því að Ólafur hafi verið þjófóttur, hafi keyrt drukkinn undir stýri og notað preststitilinn til að komast upp með það og látið hana svindla á Landsprófi þegar hann var kennarinn hennar.
Eftir að Guðrún Ebba hafði unnið með reynslu sína í þrjú ár ákvað hún að opna umræðuna um ofbeldi Ólafs við fjölskylduna. Viðbrögðin urðu erfið og leiddu til djúps ágreinings innan fjölskyldunnar sem endaði með fjölskylduslitum.
Þátturinn fjallar einnig um það hvernig Guðrún Ebba reyndi að fá kirkjuna til að bregðast við ásökunum á hendur föður sínum eftir andlát hans árið 2008. Hún sendi biskupi bréf þar sem hún lýsti reynslu sinni og krafðist uppgjörs innan kirkjunnar, auk afsökunarbeiðni og sanngirnisbóta til handa þolendum.
Bréfið var þó ekki formlega skráð í skjalakerfi biskupsstofu fyrr en einu og hálfu ári síðar og Guðrún Ebba fékk engin svör við erindi sínu fyrr en málið komst í fjölmiðla árið 2010 og þrýstingur jókst á kirkjuna. Í kjölfarið var Guðrúnu Ebbu loks veitt áheyrn hjá kirkjuráði.
Í framhaldinu stigu fleiri konur fram með frásagnir af kynferðisofbeldi og áreitni af hálfu Ólafs Skúlasonar. Þjóðkirkjan skipaði sérstaka rannsóknarnefnd sem skilaði skýrslu árið 2011 þar sem kom fram að viðbrögð kirkjunnar við ásökunum hefðu verið ófullnægjandi og að stofnunin hefði brugðist konunum.
Í þættinum heyrum við einnig frásögn Ólafar Sigríðar Björnsdóttur, sem segir frá reynslu systur sinnar af ofbeldi Ólafs gegn henni. Systir hennar, Hildur Björnsdóttir, lést fyrir tveimur árum og treysti sér aldrei til að segja frá ofbeldinu.
„Hún kemur til baka og var í áfalli. Hún hafði hlaupið alla leiðina og var bara í sjokki. Hún titraði og skalf og sagði bara „presturinn, hann réðst á mig“… það tók langan tíma að fá út úr henni hvað hefði í rauninni hafði gerst.“
„svo endaði með því, sagði hún, að „ég stóð upp og hann um leið og áður en ég vissi af er ég komin svona upp að vegg“, og hann pinnar hana… hún sagði, „hann bara ýtir mér og heldur mér og byrjar að“ úff erfitt að segja þetta… fór að reyna að kyssa hana og hálfsleikja á henni hálsinn og hún sagði „ég fékk einhvern fítonskraft og ég náði hálfpartinn að garga og hrinda honum frá mér og svo náði ég að hlaupa út.““
Ásakanir um falskar minningar og átök innan fjölskyldunnar
Í næsta þætti verður fjallað um afleiðingar þess þegar Guðrún Ebba steig fram með sögu sína opinberlega. Þar verður meðal annars rætt um ásakanir um falskar minningar, átök innan fjölskyldunnar og hvernig baráttan um sannleikann hélt áfram.
Hlaðvarpsstjórnandi og höfundur er Gabríela Bryndís Ernudóttir.
