Björn Leví Gunnarsson, fyrrverandi þingmaður Pírata, segist vona að þjóðin geti átt málefnalega umræðu um aðildarviðræður við Evrópusambandið (ESB) sem byggi á staðreyndum en ekki áróðri. Ljóst sé að þjóðin hafi mestar áhyggjur af sjávarauðlindinni okkar, en að mati Björns byggi þessar áhyggjur að miklu á röngum forsendum. Þetta kemur fram í grein hans sem birtist á Vísi í dag.

Björn segist skrifa greinina í von um að hún geti verið framlag til málefnalegrar umræðu sem byggi á haldbærum rökum. Hann bendir á regluverk ESB í sjávarútvegi til að sýna að fullyrðingar um að með aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn, sem veiða allan fiskinn okkar, standist ekki skoðun.

Slíkt muni aðeins gerast ef erlend skip skrá sig undir íslenskan fána samkvæmt íslenskum lögum, og þá bara ef íslensk lög leyfa slíkt. Aðildarríki fá úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna. Kvótanum er svo skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum, svo sem með tilliti til landfræðilegrar stöðu. Það sé svo undir aðildarríkjum komið hvernig þau úthluta veiðiheimildunum til útgerða.  Eins er gerð krafa um gagnsæi og rekjanleika.

Það sé eðlilegt að óttast erlenda yfirtöku á sameiginlegum náttúruauðlindum enda hafi þjóðin lengi glímt við stórútgerðina hér sem hafi í raun hagað sér eins og útlendingar í eigin landi.

„Útgerðina sem er búin að leggja fjölmörg sjávarþorp í eyði. Útgerðina sem flutti Gugguna sem alltaf átti að vera gul. Útgerðina sem gerir upp í evrum.

Sú útgerð er hrædd við að þurfa að gangast undir alvöru eftirlit og rekjanleika af því að við vitum alveg af brottkastinu, ísprósentunni, skiptaverðinu og aflandsfélögunum. En einhverra hluta vegna gerist ekkert í því nema áróður um að “… skipin væru í erlendri eign og með erlendri áhöfn. Sjávarplássin á Íslandi myndu leggjast af og allur fiskur fluttur óunninn úr landi.“

Björn segist sjálfur vilja sjá breytingar á veiðistjórnunarkerfinu á Íslandi, svo sem að allur afli fari á markað til að tryggja sjómönnum sanngjarnan hlut og að hægt sé að rekja afla frá sjó til búðar til að sjá hvort einhvers staðar í ferlinu sé verið að svindla á vigt. Þessar breytingar rúmist innan regluverks ESB.

„En ég sé líka hvernig er hægt að láta núverandi drasl kerfi virka áfram. Kerfið sem leggur einmitt sjávarpláss í eyði og flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis. Það kerfi er íslensk uppfinning. Það voru engir vondir útlendingar sem bjuggu það kerfi til. Nema kannski Íslendingarnir sem fluttu gróðann í erlend skattaskjól.“

Bendir Björn á að það voru ekki útlendingar sem komu íslensku sjávarþorpunum í eyði heldur íslenska útgerðin. Nú sé verið að keyra upp hræðslu gagnvart ótilgreindum útlendingum sem ætli sér að gera það sama. Björn telur þetta vera afvegaleiðingu.

„Munum við geta vaðið í gegnum áróðurinn sem mun bergmála fram og til baka á næstu mánuðum og skoðað hvort það standi steinn yfir steini í þeim málflutningi?“

Björn segist skilja að það sé ekki leikur einn að lesa í gegnum flókna lagatæknilega texta til að kanna hvað standist skoðun og hvað ekki. Þingmenn ættu með réttu að taka slíkt að sér en þeir séu lélegir í því og hafa ákveðið að halla sér frekar að áróðri. „Það borgar líka betur á tímann.“

Björn segist þó vona að umræðan verði málefnaleg. Það sé í það minnsta „óvefengjanlega ósatt“ að aðild muni sjálfkrafa hafa það í för með sér að hingað komi erlend skip með erlendar áhafnir sem leggi sjávarplássin í eyði.

„Ef eitthvað, þá er núverandi alíslenskt kvótakerfi að ná þeim markmiðum nú þegar.“