fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Fréttir

Össur segir Trump fara haltrandi heim frá Davos – „Grænland tók hann á óvæntu ippon“

Ritstjórn DV
Fimmtudaginn 22. janúar 2026 09:00

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Össur Skarphéðinsson, fyrrverandi þingmaður og utanríkisráðherra, segir að Grænland, Kanada og Evrópusambandið hafi verið sigurvegarar í störukeppninni við Donald Trump Bandaríkjaforseta.

Eins og greint var frá í gær er Trump hættur við að leggja refsitolla á Evrópu vegna Grænlands og þá tilkynnti hann að drög að framtíðarsamkomulagi varðandi Grænland hefði náðst á fundi hans og Mark Rutte, framkvæmdastjóra NATO. Segir Trump að drögin veiti Bandaríkjamönnum meðal annars aðgang að réttindum til jarðefnavinnslu í Grænlandi.

Össur skrifar langa og ítarlega færslu á Facebook þar sem hann fer yfir málið og segir að samkomulagið feli ekkert annað í sér en það sem Bandaríkjamönnum hefur lengi staðið til boða.

Fær ekkert fyrir hótanir sínar

„Þó Trump hafi lýst “fullkomnum sigri” að loknum fundi með Rutte, aðalritara Nató, fór hann haltrandi heim til Bandaríkjanna án þess að fá nokkuð fyrir hótanir sínar um að beita Grænland hervaldi – nema það sem hann hafði þegar fyrir,“ segir Össur og bætir við að Trump hafi skilið Atlantshafsbandalagið eftir í molum og farið langt með að hrinda af stað djúpstæðu viðskiptastríði með ólögmætum refsitollum á prinsipfastar þjóðir sem studdu Grænlendinga.

„Samkomulagið milli hans og Rutte felur aðallega í sér að Atlantshafsbandalagið mun treysta öryggi Norðurslóða gegn Rússum og Kína; hann fær hugsanlega að endurbyggja gamlar herstöðvar sem Bandaríkin sjálf telja þó enga þörf fyrir enda hafa þau eina slíka nú þegar í Norður-Grænlandi. Þar að auki er í gildi samningur um að Bandaríkin geta sett eins marga hermenn á land og þau vilja.

Auk þess munu þeim standa til boða vinnsla málma – en við slíkum tilboðum af hálfu Grænlands hafa Bandaríkjamenn þó fúlsað síðustu áratugi. Allt, sem Trump segist hafa tryggt Bandaríkjunum hefur þeim því staðið opið um langa hríð,“ segir Össur.

Rússar aldrei ásælst Grænland

Um varnir Grænlands gegn Rússum segir Össur að Rússar hafi aldrei ásælst Grænland og fremur sýnt því virðingu en hitt innan Norðurskautsráðsins.

„Hvað Kína varðar þá voru það Grænlendingar sem höfðu sjálfir á sínum tíma frumkvæði að tengslum við Kína. Þetta speglast meðal annars í því að árum saman var það klassískur partur af árlegri utanríkisstefnu sem ríkisstjórn Grænlands sendi þinginu að leggja áherslu á að efla tengsl við Kína,“ segir Össur.

Hann bendir á að Grænlendingar hafi sett upp ræðisskrifstofu í Beijing en áhugi Kínverja á Grænlandi hafi ekki verið meiri en svo að andstætt diplómatískum siðvenjum endurguldu þeir það ekki með því að setja upp ræðisskrifstofu í Nuuk.

„Þeir hafa látið nægja að tala við Nuuk gegnum sendiráð sitt í Kaupmannahöfn – Grænlendingum til lítillar ánægju,“ segir hann.

Forsenda fulls sjálfstæðis frá Dönum

Össur rifjar svo upp að Grænlendingar hafi farið sömu leið og Íslendingar í bankahruninu. Danir hafi klikkað á því að útvega Grænlendingum fjármagn til að byggja upp flugvelli og vísi að vegasamgöngum á vesturströndinni og þá hafi Grænlendingar „spilað út kínverska kortinu“.

„Kim Kielsen, forsætisráðherra fór til Beijing með þrjá ráðherra til reiðar og kom til baka með tvö eða þrjú kínversk ríkisfyrirtæki og fjármagn á fínum kjörum til að byggja þrjá alþjóðaflugvelli. Bandaríkjamönnum þótti þá kínverska skörin heldur færast upp í grænlenska bekkinn og Mattis varnarmálaráðherra Bandaríkjanna átti frægt samtal við Lars Lökke, sem þá var forsætisráðherra Dana. Mattis nánast skipaði honum að láta Grænland fá danskt fjármagn á boðlegum kjörum. Það gekk eftir. Klókindi Kim Kielsen sigldu þannig flugvallarmálinu einsog grænlenskum kajak gegnum diplómatíska stjórsjói – með því að beita Kína fyrir sig!“

Meðfram þessu segir Össur að Grænlendingar hafi samið við kínversk fyrirtæki um námuréttindi þar sem Bandaríkin og margar aðrar þjóðir sem tilheyra væng Vesturlanda tóku ekki boði þeirra um að fjárfesta í grænlenskum námum.

„Ákafi Grænlendinga í að afla alþjóðlegs fjármagns til námuvinnslu skýrist af því að hún er skjótasta leið þeirra til að brjótast til efnahagslega sjálfstæðis sem er forsenda fulls sjálfstæðis frá Dönum.“

Torséður sigur Trumps

Össur bendir á að í samkomulagi Trumps við Rutte virðist hann hafa fengið loforð um herstöðvar í Grænlandi. „So what? Bandaríkin hafa þar herstöð nú þegar. Þar eru hundruð manna að störfum og voru mest í kalda stríðinu fast að tíu þúsund. Bandaríkin hafa sannarlega ekki skort herstöðvar í Grænlandi og reyndar lokað í sparnaðarskyni á síðustu áratugum líklega 17 herstöðvum. Þar að auki hafa Bandaríkin samkvæmt samningi við Danmörku rétt til að staðsetja hermenn í Grænlandi og jafn marga og þau vilja. Sigur Trumps sem hann segir felast í heimild til herliðs í Grænlandi er því vægast sagt torséður.“

Össur fer um víðan völl í færslu sinni og segir að Trump hafi semsagt samið við aðalritara NATO um það sem Bandaríkjamönnum hefur lengið staðið til boða.

„Punktum saliens: Grænland stendur sterkar eftir en áður og leið þess til sjálfstæðis er að mínum dómi greiðari en fyrir „Grænlandsstríðið“. Litla þjóðin stóð sem einn maður, ávann sér virðingu um allan heim og lagði hinn bandaríska Golíat. Hún reyndist eiga sterka vini og það er Evrópuþjóðunum og Kanada til ævarandi vegsauka hversu fast þau stóðu á prinsippum. Þau reyndust Grænlandi traust skjól og eru líka sigurvegarar. Carney, forsætisráðherra Kanada, var eiginlega hetjan í Davos með magnaðri ræðu, þar sem hann skaut fram harðri hótun á dulmál sem fór framhjá flestum – en skaut ábyrgum mönnum í ráðgjafaliði Trumps skelk í bringu. Kanski skrifa ég annan pistil um það.“

Össur segir að lokum að sá sem mestu tapaði á hinu svokallaða Grænlandsstríði hafi verið Trump. „Grænland tók hann á óvæntu ippon,“ segir hann. Hann endar færsluna á þessum orðum:

„Í bankahruninu skildu Bandaríkin Ísland eftir þegar þau gerðu mikilvæga gjaldeyrisskiptasamninga við öll Norðurlöndin – nema okkur. Það reyndist Íslandi dýrkeypt. Um það má lesa sannkölluð sorgartíðindi í skýrslum Wikileaks. Fleiri en Kristrún Frostadóttir og Þorgerður Katrín hljóta eftir atlöguna að Grænlandi að spyrja sig í hljóði: Er eitthvað skjól fyrir Ísland hjá Bandaríkjunum ef í harðbakkann slær?“

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Fréttir
Fyrir 2 dögum

Sagan endalausa? Margrét ósátt við dómara sem hefur gefið út dagsetningu á endurflutningi á sakamáli gegn henni

Sagan endalausa? Margrét ósátt við dómara sem hefur gefið út dagsetningu á endurflutningi á sakamáli gegn henni
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Prentvilla kemur í veg fyrir útburð á síbrotakonu í Bríetartúni

Prentvilla kemur í veg fyrir útburð á síbrotakonu í Bríetartúni
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Steinunn og Jacques urðu ástfangin við fyrstu kynni en leiðir skildu í 40 ár – „Höfum við ákveðið að týna ekki ástinni aftur, aldrei aftur“

Steinunn og Jacques urðu ástfangin við fyrstu kynni en leiðir skildu í 40 ár – „Höfum við ákveðið að týna ekki ástinni aftur, aldrei aftur“
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Ferðamenn frá Bandaríkjunum auðveldastir í samskiptum

Ferðamenn frá Bandaríkjunum auðveldastir í samskiptum