Félags- og húsnæðismálaráðuneytið telur að frumvarp um dýrahald í fjöleignarhúsum stangist ekki á við stjórnarskránna. Samkvæmt frumvarpinu mun réttur dýraeigenda rýmkast mjög.
Frumvarp Ingu Sæland, félags- og húsnæðismálaráðherra, um dýrahald í fjölbýlishúsum hefur verið mikið til umræðu undanfarin misseri. En samkvæmt því er hunda- og kattahald ekki háð samþykki eigenda fjöleignarhúss. Í dag eru reglurnar þannig að tveir þriðju hlutar eigenda þurfa að samþykkja dýrahald.
Hafa ýmis samtök dýravina og dýrahjálparsamtök fagnað frumvarpinu en samtök ofnæmissjúklinga og ofnæmislæknar hafa mótmælt því.
Í meðferð þingsins vildi velferðarnefnd fá að vita hvernig ráðuneytið teldi frumvarpið samræmast stjórnarskránni. Það er 71. greininni, þar sem segir að allir skuli njóta friðhelgi einkalífs, heimilis og fjölskyldu, og 72. greininni, þar sem segir að eignarrétturinn sé friðhelgur.
Í minnisblaði ráðuneytisins segir að dýrahald sé einmitt varið í 71. grein stjórnarskrárinnar. Það er úti að frelsi einkalífsins, fjölskyldu og heimilis.
„Færa má góð rök fyrir því að undir friðhelgi einkalífs falli einnig rétturinn til að halda sitt heimili eins og hver og einn kýs, þar með talið að halda gæludýr,“ segir í minnisblaðinu.
Vísað er til nefndarálits félagsmálanefndar þegar upphaflegu lögin voru sett, árið 1994. En þá var takmörkunin sett vegna hagsmuna þeirra sem þjást af ofnæmi.
„Framkvæmdin hefur verið ströng og hefur kærunefnd húsamála staðfest að eigandi þurfi ekki að færa fram málefnalegar ástæður fyrir synjun á samþykki,“ segir í minnisblaðinu. „Þessi réttarstaða veitir íbúum sem ekki vilja dýrahald víðtæka vernd en skerðir um leið verulega sjálfsákvörðunarrétt dýraeigenda um heimilishald sitt.“
Þá sé í frumvarpinu kveðið á að húsfélög geti bannað hunda- og eða kattahald ef dýr veldur íbúum verulegum ama, ónæði eða truflun. Eða þá að eigandi þess brýtur verulega eða ítrekað gegn skyldum sínum. Bann krefjist samþykkis tveimur þriðju hluta eigenda.
Hvað varðar friðhelgi eignarréttar þá er nefnt að það sé tvíbent sverð. Það er annars vegar að það gildi um umráðarétt yfir séreign sinni til að halda gæludýr eða til að njóta eigna sinna án óeðlilegra truflana.
„Frumvarpið takmarkar rétt þeirra til að koma í veg fyrir dýrahald í nágrenni sínu. Slík takmörkun á eignarrétti verður að þjóna lögmætu markmiði og gæta meðalhófs. Í greinargerð með frumvarpinu er vísað til almennra velferðarsjónarmiða og aukins jafnræðis, sem teljast lögmæt markmið,“ segir í frumvarpinu.
Segir að áhrif breytinganna gæti einkum í sameign fjölbýlishúsa. En nýting hennar takmarkist eðlilega af því að sameign sé í sameiginlegri eigu íbúa.
„Meðalhófs er gætt með því að frumvarpið veitir húsfélögum skýr úrræði til að bregðast við „verulegum ama, ónæði eða truflun“ með sama hætti og gildir um aðra hagnýtingu sameigna og ama sem kann að hljótast af háttsemi sameigenda s.s. hávaðasama og/eða slæma umgengi. Þar með er tryggt að eignarréttur annarra íbúa er ekki gerður réttindalaus,“ segir í minnisblaðinu.
