Reyndar var um að ræða svokallaðar túttubyssur og hinir seku voru hópur af börnum úr Hafnarfirði og Garðabæ. Voru gerendurnir flestir á aldrinum tíu til tólf ára og höfðu verið í stríðsleikjum í Garðabæ.
Túttubyssur eru alls ekki meinlausar en úr þeim er yfirleitt skotið steinum eða berjum. Vel er hægt að brjóta rúður eða blinda fólk með þeim. Byssurnar sjálfar eru yfirleitt gerðar úr hvítum plaströrum, sem afklipptur „putti“ eða „tútta“ af uppþvottahanska er límd á með einangrunarlímbandi.
Umræddir krakkar höfðu einmitt skotið á bíl og skemmt hann töluvert. Þetta voru fyrstu skemmdirnar sem lögreglan í Hafnarfirði var vör við af völdum túttubyssa.
„Þetta getur verið stórhættulegt,“ sagði einn lögregluþjónninn við DV. „Ef hörðum hlutum er skotið úr þessum byssum af stuttu færi er eflaust hægt að skaða fólk, ég tala nú ekki um ef það sem skotið er úr þessu fer í augu fólks. Við höfum grun um að krakkarnir skjóti mest smásteinum úr þessum byssum.“
Þessi vopnafundur varð ekki til í tómarúmi. Eiginlegur túttubyssufaraldur hófst á níunda áratugnum hjá krökkum landsins. Oft var skipt í fylkingar og barist á hentugum svæðum, til dæmis í kirkjugörðum eða lystigörðum. Var þetta nokkurs konar litabolti (paintball) síns tíma.
En börn notuðu túttubyssurnar einnig á málleysingja. Árið 1986 greindi DV frá því að unglingar á Akureyri hefðu drepið tvær endur með því að skjóta þær í höfuðið með túttubyssum. Gerðist þetta með nokkurra daga millibili á andapollinum, fyrir neðan sundlaugina.
Þorsteinn Þorsteinsson, sundlaugarvörður og formaður umhverfismálanefndar bæjarins, sagði:
„Öndin, sem fannst í fyrradag, var skotin í hausinn þannig að goggurinn rifnaði. Öndin gat ekkert étið og veslaðist því upp og drapst að lokum. Það er komið inn til okkar í sundlaugina annað slagið og okkur sagt frá krökkum við andapollinn með túttubyssur.“
Hin öndin drapst samstundis. Má ætla að þessir unglingar hafi ekki notað ber við skotleiki sína.
Beinar lýðheilsulegar tölur liggja fyrir um afleiðingar túttubyssuæðisins. Túttubyssur orsökuðu 20,6 prósent augnmars reykvískra barna á árunum 1984 til 1993. Var greint frá þessu í Læknablaðinu árið 1995 og tölurnar fengnar frá Landakotsspítala.
Á þessu tímabili voru 133 börn lögð inn á spítalann vegna augnslysa, 109 drengir og 24 stúlkur. Rúmur helmingur þeirra var með augnmar og langflest slysanna urðu við leik. Í þessari rannsókn sást að túttubyssuæðið var í rénun. Á fyrri hluta tímabilsins höfðu 26,7 prósent augnmars hlotist af völdum túttubyssa en aðeins 8,7 prósent á seinni hlutanum.
Túttubyssur eru nú nánast horfnar úr menningu barna og unglinga á Íslandi. En þó stinga þær annað slagið upp kollinum.
