fbpx
Föstudagur 13.mars 2026
Pressan

Rannsókn vekur spurningar: Genin virðast ráða meiru en þú heldur

Pressan
Mánudaginn 2. febrúar 2026 06:00

Mynd/Pexels

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Hversu lengi fólk lifir kann að ráðast meira af erfðum en áður hefur verið talið, samkvæmt nýrri alþjóðlegri rannsókn á langlífi sem birt var í vísindaritinu Science á fimmtudag.

Rannsóknin bendir til að arfgengir þættir kunni að skýra meira en helming þess breytileika sem sést í lífslengd fólks, sem er talsvert hærra hlutfall en áður var talið.

Rannsóknarteymið, undir forystu Uri Alon við Weizmann-vísindastofnunina í Ísrael, greindi umfangsmikil gögn um dánartíðni tvíbura og systkina langlífra einstaklinga. Þar á meðal var notast við gömul gögn frá Danmörku, Svíþjóð og Bandaríkjunum.

Í rannsókninni voru dauðsföll sem ekki tengdust beint öldrun, þar á meðal sýkingar og slys, síuð frá til að einangra áhrif líffræðilegrar öldrunar

Niðurstöðurnar benda til þess að þegar slík dauðsföll eru síuð frá komi erfðir fram sem ráðandi breyta. Höfundar rannsóknarinnar leggja þó áherslu á að lífsstíll skipti enn máli, en áhrif hans séu fremur á jaðrinum.

Uri Alon áætlar að heilsusamlegar eða óheilsusamlegar venjur geti hliðrað lífslíkum um að jafnaði fimm ár í hvora átt. Einstaklingur með erfðafræðilegt „þak“ í kringum 80 ár gæti þannig náð um 85 ára aldri með afar heilbrigðum lífsháttum, en dregið úr lífslíkum niður í um 75 ár með óheppilegum venjum.

Faraldsfræðingurinn S. Jay Olshansky, sem kom ekki að rannsókninni, segir niðurstöðurnar minna á að fólk hafi minni stjórn á eigin lífslengd en almennt er talið. Að hans mati krefst mjög hár aldur gjarnan þess að einstaklingar hafi unnið í erfðalottóinu við fæðingu.

Sérfræðingar eru þó ekki einhuga um hversu afgerandi ályktanir megi draga. Sumir fræðimenn telja niðurstöðurnar í samræmi við þekkingu úr rannsóknum á öðrum lífverum, þar sem lífslengd hefur reynst mjög erfðabundin. Aðrir vara hins vegar við því að erfitt sé að aðskilja með skýrum hætti innri líffræðilegar dánarorsakir frá áhrifum umhverfis og lífsstíls.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Fyrir 2 dögum

Ekkja kennarans sem lést stígur fram og lýsir því sem hún vill að gerist

Ekkja kennarans sem lést stígur fram og lýsir því sem hún vill að gerist
Pressan
Fyrir 3 dögum

Sprenguárásin á stúlknaskólann í Íran – Bráðabirgðaniðurstöður rannsóknar ekki jákvæðar fyrir Bandaríkin

Sprenguárásin á stúlknaskólann í Íran – Bráðabirgðaniðurstöður rannsóknar ekki jákvæðar fyrir Bandaríkin
Pressan
Fyrir 4 dögum

Það hvernig þú drekkur kaffi afhjúpar lítt þekkta hlið á persónuleikanum

Það hvernig þú drekkur kaffi afhjúpar lítt þekkta hlið á persónuleikanum
Pressan
Fyrir 4 dögum

Elskar þú snjó? – Þá eiga þessi persónuleikaeinkenni líklegast við um þig

Elskar þú snjó? – Þá eiga þessi persónuleikaeinkenni líklegast við um þig