Starfsmaður Útlendingastofnunar braut gegn þagnarskyldu sinni með því að birta nöfn einstaklinga sem eru með mál í vinnslu hjá stofnuninni, í lokuðum hópi á Instagram. Tjáði viðkomandi sig með nokkuð fjálglegum hætti um fólkið og þetta athæfi sitt og vart virðist annað hægt að segja en að hann hafi verið að monta sig af því. Kallaði starfsmaðurinn sjálfan sig hetju þar sem hann hefði skrifað ákvörðun um að nafngreindum einstaklingum væri synjað um alþjóðlega vernd.

Það er fjölmiðilinn Gímaldið sem greinir frá þessu.

Þór­hild­ur Haga­lín, upp­lýs­inga­full­trúi Út­lend­inga­stofn­un­ar, segir við Gímaldið að ekki sé hægt að tjá sig um mál einstakra starfsmanna en brot á þagnarskyldu séu litin mjög alvarlegum augum og muni hafa afleiðingar í samræmi við það.

Í færslunum birti starfsmaðurinn nöfn einstaklinga sem hafa verið með umsóknir í vinnslu hjá stofnuninni og lista yfir verkefni sem honum var falin í tengslum við mál viðkomandi. Skrifaði hann meðal annars við eina myndina:

„3 kín­verj­ar bún­ir komn­ir með klára synj­un! Not all her­oes we­ar capes.“

Hvort viðkomandi starfsmanni hafi virkilega verið alvara með þessum orðum sínum um að hann hafi sýnt af sér hetjuskap er þó erfitt að fullyrða um.

Í annari færslu birti viðkomandi mynd af sjálfum sér með textanum:

„Jóla­kaka í mall­an­­um & spurn­inga­keppni gills­­ar­ans í eyr­un­­um með­­­an ég skrifa synj­un á vernd.“

Bætti starfsmaðurinn einnig hjartatjákni við myndina.

Þögn

Segir í frétt Gímaldsins að Útlendingastofnun hafi ekki fengið málið inn á sitt borð fyrr en miðilinn hafði samband.

Minnt er á í skriflegu svari stofnunarinnar að starfsmenn hennar séu bundir þagnarskyldu samkvæmt lögum og regl­ur um með­höndl­un per­sónu­grein­an­legra upp­lýs­inga og þagn­ar­skyldu op­in­berra starfs­manna séu kynnt­ar ít­ar­lega fyr­ir starfs­fólki þeg­ar það hef­ji störf hjá stofn­un­inn­i, sem og þau við­ur­lög sem geti ver­ið við broti á slík­um regl­u­m. Allt starfs­fólk und­ir­rit­i þar að auki sér­staka yf­ir­lýs­ingu þar sem það leggi dreng­skap sinn við því að halda algeran trúnað um alla þá vit­neskju sem það fái í starfi sínu hjá stofnuninni.

Bent er einnig á í umfjöllun Gímaldsins að rík trúnaðarskylda gildi, samkvæmt stjórnsýslulögum, um hvers kyns persónulegar upplýsingar fyrir starfsfólk í stjórnsýslunni. Sömuleiðis sé almennt óheimilt samkvæmt útlendingalögum að opinbera nöfn umsækjenda um alþjóðlega vernd.

Menning

Ljóst er að opinberir starfsmenn sem hafa aðgang að viðkvæmum persónuupplýsingum í starfi sínu bera ríka þagnarskyldu og rof á þessari skyldu telst almennt vera lögbrot.

Karen Kjartansdóttir almannatengill og þjóðfélagsrýnir gagnrýnir athæfið harðlega, í pistli á Facebook, ekki síst í ljósi viðkvæmrar stöðu þeirra sem starfsmaðurinn nafngreinir:

„Ákvarðanir sem hafa afgerandi áhrif á líf fólks, settar fram sem tékklistar, húmor og selfies og brot á persónuverndarlögum og öllu sem getur talist eðlilegt. Fólk í einni viðkvæmustu stöðu sem hægt er að vera í er gert að „verkefnum“ sem er gott að „klára“.“

Helgi Seljan fréttamaður RÚV rifjar í tilefni af frétt Gímaldsins upp gagnrýni sem jóladagatal RÚV frá árinu 2022 Randa­lín og Mundi: Dagar í des­em­ber fékk á sig. Í þáttunum er ein persónanna kona af erlendum uppruna sem vísa á úr landi en sumum þótti ómaklega vegið að starfsfólki Útlendingastofnunar og óþarflega dökk mynd dregin upp af því í þessum þáttum. Stofnunin sá ástæðu til að bregðast sérstaklega við þáttunum með því að setja í loftið sérstakan vef þar sem meðal annars sagði:

„Í al­vör­unni vinna engar gribbur hjá Útlend­inga­stofn­un.“

Nánar má lesa um gagnrýnina á þetta jóladagatal RÚV hér  en Helgi skrifar einfaldlega á Facebook vegna fréttar Gímaldsins:

„Frá fólkinu sem móðgaðist yfir jóladagatali Sjónvarpsins.“