Uppsafnað tap Seltjarnarnesbæjar á tíu ára tímabili eru rúmlega þrír milljarðar króna. Oddviti Samfylkingar, Viðreisnar og óháðra segir að snúa verði þessari þróun við áður en að Seltjarnarnes glati fjárhagslegu sjálfstæði sínu.
„Tæplega þrír milljarðar hafa tapast á áratug og skuldir fjórfaldast. Nú er kominn tími á breytingar,“ segir Kristinn Ólafsson, oddviti í aðsendri grein á Vísi í dag.
Vísar hann í Ársreikninga Seltjarnarnesbæjar frá árunum 2015 til 2024. Í níu skipti af þessum tíu hefur rekstrarniðurstaða bæjarins verið neikvæð. Uppsafnað tap nemi nú rúmlega þremur milljörðum króna.
„Á þessu kjörtímabili hefur fjármálastjórnun bæjarins versnað með fordæmalausu tapi á rekstri bæjarins og uppsafnaður halli vex hratt,“ segir Kristinn.
Bendir hann á að þetta sé grafalvarlegt mál. Bærinn hafi skyldur gagnvart hinu opinbera að halda rekstrinum í jafnvægi.
„Sveitarstjórnarlög gera skýra kröfu um að rekstur sveitarfélaga sé í jafnvægi á hverju þriggja ára tímabili. Seltjarnarnesbær hefur ekki uppfyllt þá kröfu í áratug,“ segir Kristinn og bendir á að Eftirlitsnefnd með fjármálum sveitarfélaga hafi þegar gert athugasemdir við reksturinn og að endurskoðendur bæjarins hafi ítrekað bent á nauðsyn þess að gera markvissa áætlun um viðsnúning á þessari stöðu. „Viðbrögðin hafa verið ófullnægjandi og fjárhagslegt sjálfstæði sveitarfélagsins því í hættu,“ segir Kristinn.
Kristinn segir að lengi vel hafi Seltjarnarnes byggt á viðskiptamódeli sem gekk út á lága skatta og sölu eigna til að fjármagna uppbyggingu innviða. Þegar byggja þurfti skóla eða ráðast í stórar framkvæmdir voru seldar lóðir til að brúa það bil. En síðasta lóðin til uppbyggingar var seld árið 2007 og þá hætti módelið að virka. Landið er takmarkað og svigrúmið lítið.
„Á sama tíma hefur útsvarsprósentu bæjarins verið haldið undir hámarki þrátt fyrir að tekjur hafa ekki dugað fyrir útgjöldum og þeirri þjónustu sem íbúar kalla eftir,“ segir Kristinn. „Til að bregðast við þessu hafa ýmis gjöld á barnafólk og íbúa verið hækkuð, viðhaldi frestað og dregið hefur verið úr þjónustu.“
Viðhaldsskuldin er byrjuð að bíta eins og sjáist í kostnaðarsömum mygluframkvæmdum í Mýrarhúsaskóla og Valhúsaskóla, í fokheldu félagsheimili, rakaskemmdum í félagsmiðstöð og á bæjarskrifstofunni. Einnig sé kominn tími á viðhald í tónlistarskólanum, íþróttamiðstöðinni og sundlauginni. „Ástandið á götum, gangstéttum, veitukerfi og Eiðistorgi er svo efni í aðra grein,“ segir hann.
Þetta hafi tekið sinn toll á pyngju bæjarins. Árið 2015 voru heildarskuldir bæjarins, 1,7 milljarðar króna en séu tæpir 8 milljarðar núna. Afborganir og vaxtakostnaður safnist upp og dregur enn frekar úr svigrúminu til að veita þá þjónustu sem íbúar eru vanir.
Telur Kristinn kominn tími á breytingar í stjórn bæjarins og við rekstur hans.
„Tekjuöflun þarf að endurspegla raunverulegan kostnað við rekstur bæjarins og skapa svigrúm til að sinna reglulegu viðhaldi. Við þurfum að nýta þau tækifæri sem felast í skipulagi og uppbyggingu á miðbæjarsvæðinu, bæði til að styrkja samfélagið og skapa tekjur. Og við þurfum að koma fagmennsku og aðhaldi í fjármálastjórnun bæjarins þannig að áætlanir séu raunhæfar og þeim fylgt eftir,“ segir hann.
