Gunnar Smári Egilsson, ritstjóri Samstöðvarinnar, kemur RÚV og Þóru Tómasdóttur til varnar eftir umdeilt viðtal hennar við Margréti Löf, sem dæmd var fyrir að bana föður sínum. Hann segir blaðamennsku ekki lúta sömu lögmálum og aðrar greinar og það sé skammarlegt að lesa vandlætingargreinar um blaðamennsku Þóru, meira að segja frá öðrum blaðamönnum.
„Það er svo sem enginn að spyrja mig um viðtal Þóru Tómasdóttur við Margréti Löf (jú, reyndar hafa þrjú spurt mig) og afstaða mín skiptir engu, en ég sé bara ekkert að því að ræða við dæmda manneskju. Eiginlega þvert á móti. Ég held að það sé mikilvægt, eins og oft hefur verið sýnt fram á,“ segir Gunnar Smári í pistli á samfélagsmiðlum í morgun.
Er það vegna hins umdeilda viðtals sem margir hafa gagnrýnt. Hefur verið sagt að RÚV hafi verið að upphefja dæmdan morðingja eða að viðtalið hafi ekki verið tímabært. Málið eigi eftir að fara á hærra dómstig.
Gunnar Smári segir að fólk sé enn þá að reyna að fá botn í spurninguna um illvirki eins og morð. Hvað hafi fengið Kain til að drepa Abel bróður sinn, eins og segir í Biblíunni.
„Hvað fær mann til að drepa bróður sinn? Eða dóttur til að drepa föður sinn? Það er fráleitt að banna þá spurningu eða segja að hennar eigi bara að leita með tækni lögfræðinnar. Það stríðir gegn allri mannúðarstefnu, sem þvert á móti segir að við eigum að spyrja þessa í guðfræði, sálfræði, uppeldisfræði og með tækjum skáldskapar og blaðamennsku, einmitt vegna þess að þetta eru mikilvægar spurningar, og einmitt vegna þess að þær séu mikilvægar er heimskulegt að láta sem við þeim séu einföld tæknileg lögfræðileg svör,“ segir Gunnar Smári. „Lögfræði glímir við að meta hæfilega refsingu sé sekt sönnuð, en það er barnalegt að halda því fram að öll sannindi flókinnar spurningar rúmist í einu svari: 16 ár.“
Segir hann að blaðamennska gegn öðrum lögmálum en aðrar greinar og verði ekki metin út frá forsendum þeirra. Blaðamennska sé ekki bara góð eða bara slæm. Það sé okkar hlutverk að meta erindi þeirrar frásagnar sem blaðamaður hafi raðað saman út frá heimildum og staðreyndum.
„Það er algengasta val okkar, að láta sem við heyrum ekki. Flest erum við brynvarin upp fyrir haus, viljum ekkert heyra sem raska kann heimsmynd okkar og upphafinni sjálfsmynd, erum tilbúin að fordæma allt það sem getur hrist þessa veiku byggingu,“ segir Gunnar Smári.
Fólk geri of lítið af því að heyra eitthvað nýtt og skrýtið. Fólk er flest ekki fætt í gær og enginn sé að fara að hlusta á viðtalið við Margréti Löf og komast að því að hún hafi haft fullan rétt til að myrða föður sinn.
„Mér finnst því skammarlegt að lesa einhverjar vandlætingargreinar um blaðamennsku Þóru, jafnvel frá fyrrum blaðamönnum. Það er ekkert að því að blaðamaður tali við dæmdan sakamann, bara alls ekkert. Og Þóra hefur fyrir löngu sýnt að hún ræður við slíkt, miklu betur en mörg þau sem nú gera sér upp hneykslun,“ segir Gunnar í niðurlagi pistilsins. „Í blaðamennsku gerum við eins vel og við getum á þeim takmarkaða tíma sem við höfum. Það er því alltaf eitthvað gagnrýnisvert við blaðamennsku, eitthvað sem segja má um eftir á: Það hefði nú kannski mátt sleppa þessa eða draga aðeins úr, ýta frekar undir þetta og allskonar. Góð blaðamennska er svona 88% fullkomin, ef hún slær hærra missir hún líf, hættir að tilheyra þessum ófullkomleika sem við lifum og hrærumst í. Mitt ráð er því að fólk taki það sem gott er úr blaðamennskunni og eyði ekki of mikilli orku í langar ræður um hvað það hefði gert frekar og öðruvísi. Ef það hefði haft fyrir því.“
