Kærunefnd útlendingamála hefur staðfest ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum um að vísa albönskum ríkisborgara frá landinu, í Leifsstöð. Var vísað meðal annars til þess að umræddur maður hafi lítil svör getað veitt um ferðaáætlun sína en hann útskýrði það með því að vinur hans hafi ætlað að koma honum á óvart í Íslandsferðinni og þess vegna hafi hann haft takmarkaða vitneskju um hvað staðið hafi til að skoða og gera.
Manninum var vísað frá landinu í október síðastliðnum og kærði hann frávísunina til nefndarinnar nokkrum dögum síðar.
Samkvæmt lögreglunni gáfu lögreglumenn sig á tal við manninn í Leifsstöð en hann var þá að koma með flugi frá Kaupmannahöfn. Hann hafi framvísað vegabréfi frá Albaníu og sagst vera kominn til Íslands til að heimsækja nafngreindan vin sinn. Hafi maðurinn sagst aldrei hafa komið til Íslands áður. Hann hafi tjáð lögreglu að hann ætlaði sér að vera á Íslandi í fimm daga og hafi sýnt flugbókun í farsíma, héðan til Búdapest sem dagsett var fjórum dögum síðar.
Lögregla sagði manninn hafa tjáð henni að hann hafi kynnst þessum vini sínum fyrir sex árum á veitingastað í Albaníu þar sem hann hafi starfað sem kokkur. Vinurinn væri 32 ára gamall og að hann ætti ekki myndir af þeim saman vegna persónulegra ástæðna sem hann hafi ekki viljað fara út í. Hafi maðurinn sagst vera með bókaða gistingu á tilteknu farfuglaheimili. Hann vissi ekki hvar vinur sinn byggi en að það væri í Reykjavík. Vinurinn hafi heimsótt hann í Albaníu nokkrum mánuðum áður. Hafi hann ætlað að skoða sundlaug með snjó í kring á Íslandi en ekki vitað nafnið á þessum stað. Hann hafi framvísað 300 evrum og 3.500 LEK, sem er gjaldmiðillinn í Albaníu.
Lögregla sagði einnig að maðurinn hafi ekki geta sýnt bankareikning sinn þar sem hann hefði ekki aðgang að honum í farsímanum. Hann hafi framvísað boðsbréfi frá vini sínum þar sem m.a. hafi komið fram að hann væri að bjóða honum til Íslands 16. til 21. október 2025. Þegar lögreglan hafi haft samband við vininn hafi hann greint frá því að þeir þekktust í gegnum annan sameiginlegan vin.
Greindi vinurinn lögreglu frá því að þeir hafi ætlað að skoða Sky Lagoon ásamt Gullfossi og Geysi. Þá hafi komið í ljós að vinur kæranda væri 25 ára en ekki 32 ára eins og hann hélt fram. Þá hafi komið fram í kerfum lögreglu að maðurinn hafi áður komið hingað til lands, í mars 2025, þar sem hann hafi verið tekinn til skoðunar. Hann hafi þá tjáð lögreglu að hann hygðist vera á Íslandi í fimm daga sem ferðamaður og hafi framvísað flugbókun úr landi til Mílanó. Samkvæmt kerfum lögreglu hafi maðurinn hins vegar dvalið á Íslandi í 71 dag í þeirri ferð eða frá 13. mars til 22. maí 2025.
Lögregla sagði að þar sem maðurinn hafi ekki getað gefið skýr svör varðandi tilgang dvalarinnar, gefið rangar upplýsingar um fyrri ferð hans til Íslands og ekki sýnt fram á nægt fjármagn hafi verið tekin ákvörðun um að frávísa honum á grundvelli laga um útlendinga. Maðurinn hafi farið með flugi til Kaupmannahafnar samdægurs.
Í kæru mannsins kom meðal annars fram að hann hafi framvísað ferðaáætlun, staðfestingu á flugi úr landi, staðfestingu á gistingu og staðfestingu á heimsókninni frá vininum. Vinurinn hafi ætlað að koma honum á óvart með ýmsum uppákomum og ferðalögum svo sem óvæntri sumarbústaðarferð sem staðfest hafi verið í símtali við vininn.
Vildi lögmaður mannsins einnig meina að frávísunin hefði verið ólögleg þar sem hann hafi meðal annars verið að ferðast innan Schengen-svæðisins. Gerði lögmaðurinn margvíslegar athugasemdir við málsmeðferðina.
Kærunefnd útlendingamála segir í sinni niðurstöðu að almennt verði að gera þá kröfu að útlendingur hafi ákveðna grunn þekkingu á þeirri ferðaáætlun sem hann byggi ferð sína á. Þær skýringar mannsins að nafngreindur vinur hans hér á landi hafi ætlað að koma honum á óvart breyti ekki þeirri kröfu og verði ekki taldar trúverðugar.
Nefndin segir að fyrri dvöl mannsins hér á landi dragi enn fremur úr trúverðugleika hans um skort á vitneskju um Ísland og mögulega afþreyingu, auk þess sem hann hafi greitt lögreglu ranglega frá því að hafa ekki dvalið áður hér á landi og hafi sögu um ólögmæta dvöl. Framburður mannsins sé þar af leiðandi óáreiðanlegur. Hafi hann því ekki fært rök fyrir þeim tilgangi sem hann hafi gefið upp fyrir dvölinni og hafi skilyrði til frávísunar á grundvelli laga um útlendinga því verið uppfyllt.
Vill nefndin meina að lögregla hafi haft afskipti af manninum við hefðbundið löggæslueftirlit en ekki landamæraeftirlit eins og hann vildi meina. Því hafi afskiptin verið fyllilega heimil þótt maðurinn hafi verið að ferðast innan Schengen-svæðisins.
Nefndin gerir ekki athugasemd við málsmeðferð lögreglu að öðru leyti en því að skort hafi rökstuðning með ákvörðuninni og að manninum hafi ekki verið leiðbeint um að hann ætti rétt á að fara fram á slíkt. Þetta sé ekki í samræmi við stjórnsýslulög en eins og atvikum málsins hátti sé þessi annmarki þó ekki slíkur að það valdi ógildingu frávísunar mannsins.
