fbpx
Sunnudagur 19.apríl 2026
Fréttir

Sighvatur spyr hvort kona sé ekki maður?

Kristján Kristjánsson
Mánudaginn 13. desember 2021 08:00

Sighvatur Björgvinsson

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Er kona ekki maður? Sighvatur Björgvinsson, fyrrum ráðherra, skrifar grein í Morgunblaðið í dag þar sem hann varpar þessari spurningu fram og beinir til málfarsráðunautar RÚV.

Um er að ræða opið bréf til málfarsráðunautar RÚV. Í upphafi greinarinnar segir Sighvatur að um síðustu áramót hafi RÚV staðið fyrir því sem áður var nefnt val á manni ársins. En nú hafi svo borið við að þetta hafi verið sagt vera val á manneskju ársins. „Mér er sagt að ástæðan hafi verið sú að þú – málfarsráðunautur ríkisútvarpsins – hafir ekki viljað viðurkenna í orði að karlmenn og kvenmenn gætu hvor tveggja verið menn,“ segir Sighvatur.

Hann segir síðan að þar með hafi málfarsráðunautur RÚV verið ósammála Vigdísi Finnbogadóttur, fyrrum forseta, sem sagði í kosningabaráttu sinni á sínum tíma: „Fólk á ekki að velja mig vegna þess að ég er kona, heldur vegna þess að ég er maður.“

Sighvatur ávarpar málfarsráðunautinn beint í grein sinni og beinir meðal annars eftirfarandi orðum til hans: „Þitt álit væri að með engu móti mætti rugla kynjunum saman með því að kalla bæði konur og karla menn. Ef svo er, hvernig stendur þá á því að þú heimilar ríkisútvarpinu að greina frá því að eftir sérhvern þátt sem fluttur er í RÚV og eftir sérhvern fréttatíma sé sagt að tæknimaður þáttarins hafi heitið þetta og hitt – karlmanns- eða kvenmannsnafni? Ef þú telur brýna nauðsyn bera til að kyngreint sé í starfsheiti og í tegundarheiti ellegar afstöðunafngift ber þá að sundurgreina t.d. mannúð og kvenúð – eftir því hvort kynið kemur við sögu – ellegar menningu og kvenningu, manngæsku og kvengæsku, manngreinarálit og kvengreinarálit o.s.frv. Eða ef þú vilt ekki kyngreina eftir því sem þú segir kyngreiningarheitið vera, hvernig viltu þá orða þetta undir samheitinu manneskja? Að tæknimanneskja þáttarins hafi verið …?“

Hann víkur síðan að málvitund og segir að flestir Íslendingar geri sér grein fyrir að við erfum málskilning og málvitund og þetta beri að varðveita. „Engu máli skiptir í því sambandi hvort kynin eru tvö eða sautján. Öll erum við menn,“ segir hann.

Hann segir að fráleitt sé að málfarsráðunauturinn beiti valdi sínu til að rugla málskilning landsmanna og taka upp kyngreiningu þar sem hún er ekki viðhöfð og engin þörf sé fyrir hana. „Karlmaður og kvenmaður eru bæði menn. Menning á við bæði kynin, mannúð líka, manngæska einnig. Sömuleiðis manngöfgi sem og allar þær nafngiftir sem táknaðar eru með heitinu maður. Karlmaður og kvenmaður eru bæði maður. Sá sem kjörinn er maður ársins getur verið hvort heldur sem er karl eða kona – eða aðhyllst hvert það kyn sem sagt er vera eiginlegt mannkyninu. Hví segi ég það? Ég segi það vegna þess að orðið „mannkyn“ merkir ekki bara kyn karla heldur kyngreind alls þess mannfólks sem jörð okkar byggir. Þarf virkilega að segja málfarsráðunaut RÚV það? Eða er menntun hennar ofar skynsemi?“ segir hann að lokum.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Fréttir
Í gær

Gufunesmálið í Landsrétti: Verjendur segja dómana allt of þunga

Gufunesmálið í Landsrétti: Verjendur segja dómana allt of þunga
Fréttir
Í gær

Nýja húsnæðið henti ekki Samhjálp og eigi að vera tímabundið

Nýja húsnæðið henti ekki Samhjálp og eigi að vera tímabundið
Fréttir
Í gær

Sjá fjármálin ekki sömu augum – „Rekstur Kópavogsbæjar er ekki sjálfbær“ – „Árangurinn af góðum rekstri er augljós“

Sjá fjármálin ekki sömu augum – „Rekstur Kópavogsbæjar er ekki sjálfbær“ – „Árangurinn af góðum rekstri er augljós“
Fréttir
Í gær

Ólafur svarar Guðna fullum hálsi og hvetur hann til að hringja í Þórólf

Ólafur svarar Guðna fullum hálsi og hvetur hann til að hringja í Þórólf
Fréttir
Fyrir 2 dögum

SÁÁ og Landspítalinn undirrita samning um sérnám lækna

SÁÁ og Landspítalinn undirrita samning um sérnám lækna
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Svona telur Róbert að borgin gæti sparað mörg hundruð milljónir

Svona telur Róbert að borgin gæti sparað mörg hundruð milljónir