fbpx
Þriðjudagur 17.mars 2026
Fókus

Glímdu við óútskýrða ófrjósemi en svo gaf læknir þeim ráð sem breytti öllu

Fókus
Þriðjudaginn 17. mars 2026 19:30

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Þrjú pör sem glímdu við óútskýrða ófrjósemi náðu að láta langþráða drauma sína um barnseignir rætast eftir að læknir ráðlagði þeim að gera breytingar á umhverfi sínu. Þetta kemur fram í heimildarmyndinni Plastic Detox á Netflix.

Í myndinni er rætt við lækninn Shanna Swan í New York sem hefur lengi varað við áhrifum umhverfismengunar á frjósemi. Fyrir myndina ákvað hún að taka að sér fimm pör sem áttu erfitt með að eignast börn og glímdu við ófrjósemi sem enginn læknir gat útskýrt fyrir þeim. Swan ráðlagði pörunum að lágmarka plast í umhverfi og lífi til að sjá hvort það myndi breyta einhverju. Undir lok myndarinnar kemur í ljós að með því að fylgja þessu ráði tókst þremur pörunum að eignast barn og eitt þeirra átti meira að segja von á öðru.

Læknirinn Linda Khan segir í samtali við Today að vissulega sé myndin áhugaverð hvað þetta varðar en líklega sé varasamt að draga of víðtækar ályktanir þar sem pörin voru fá. Hefðbundin rannsókn hefði þurft að ná til stærri hóps.

Swan bendir helst á tvö efni sem er að finna í plasti, bisfenól (þekkt sem BPA) og þalöt. Þetta eru efni sem eru notuð í plast og ýmis byggingar- og neysluefni til að gera þau endingarbetri og sveigjanlegri. Þessi efni má sem dæmi finna í matvælaílátum, leikföngum, gólefnum, húsgögnum og yfirborðsefnum.

Til að bera kennsl á orsakavalda í lífi paranna fór Swan heim til þeirra og benti á öll plastefnin sem væri þar að finna, til dæmis í fatnaði, plastumbúðum á matvörum, tannkremstúbum, skurðarbrettum og fleiru. Lagði hún til að pörin myndu finna staðgönguvörur sem væru ekki úr plasti og benti á tannkrem í töfluformi, skurðarbretti úr við og matvælaílát úr áli.

Tilraunin stóð yfir í 12 vikur og á meðan mældi Swan gildi bisfenóla og þalata í þvagi og sæði. Undir lok tilraunarinnar hafði verulega dregið úr gildi plastefna í þvagi en ekki var um marktækar breytingar að ræða hvað sæði varðar. Today spurði Swan hvort að það hafi í raun verið plastið sem hafi valdið ófrjóseminni hjá þeim þremur pörum sem tókst að eignast barn.

„Ég veit ekki um nokkuð annað sem þau breyttu hjá sér sem hefði getað haft svona dramatísk áhrif. Það er mögulegt að eitthvað annað hafi valdið þessu en mér finnst það ekki líklegt.“

Rannsóknir hafa sýnt fram á að bæði bisfenól og þalöt geta haft neikvæð áhrif á heilsufar og truflað hormónastarfsemi. Efnin geta skaðað heilsu eggja og sæða og gert það að verkum að frjóvgað egg á erfiðara með að kasta rótum í legi.

Linda Khan bendir á að áhrif efnanna á fóstur séu ekki að fullu þekkt þar sem ekki er vitað hvenær fóstur er viðkvæmast fyrir því. Viðskiptasamtök efnafyrirtækja í Bandaríkjunum hafa sent frá sér yfirlýsingu vegna heimildarmyndarinnar þar sem bent er á að plastframleiðsla sæti ströngu eftirliti og fylgi alþjóðlegum lögum. Öll efni sem eru flutt inn til Bandaríkjanna gangast undir strangt ferli af hálfu stofnana á borð við Umhverfisverndarstofnun Bandaríkjanna. Mat hins opinbera sé að bisfenól og þalöt séu örugg í því magni sem þau eru notuð í dag.

Bæði Khan og Swan mæla þó með því að fólk reyni að takmarka plast í umhverfi sínu, hvort sem það er að reyna að geta barn eða ekki. Báðar segjast þær hafa gert sitt besta til að lágmarka plast á heimilum sínum, jafnvel þó að það geti stundum verið erfitt.

Nánar má lesa um málið hjá Today.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Lineker skýtur á BBC
Fókus
Í gær

Segir stjörnurnar blindar á hversu grannar þær eru: Vara við vannæringu og vöðvarýrnun – „Hvenær er grannt of grannt?“

Segir stjörnurnar blindar á hversu grannar þær eru: Vara við vannæringu og vöðvarýrnun – „Hvenær er grannt of grannt?“
Fókus
Í gær

Mikill hraði og streita farin að birtast í heilsuleysi hjá stórum hópi Íslendinga

Mikill hraði og streita farin að birtast í heilsuleysi hjá stórum hópi Íslendinga
Fókus
Í gær

One Battle After Another besta myndin og hlaut flest Óskarsverðlaun – Sinners með fáar styttur þrátt fyrir met í fjölda tilnefninga

One Battle After Another besta myndin og hlaut flest Óskarsverðlaun – Sinners með fáar styttur þrátt fyrir met í fjölda tilnefninga
Fókus
Í gær

Óskarinn uppskeruhátíð kvikmyndanna – Stjörnurnar stórglæsilegar á rauða dreglinum

Óskarinn uppskeruhátíð kvikmyndanna – Stjörnurnar stórglæsilegar á rauða dreglinum
Fókus
Fyrir 1 viku

Sannleikurinn á bak við skilnað Pink og hvers vegna hún harðneitaði fréttum

Sannleikurinn á bak við skilnað Pink og hvers vegna hún harðneitaði fréttum
Fókus
Fyrir 1 viku

Flutti til Íslands en gafst upp eftir sjö mánuði – „Mér fannst ég vera að missa vitið“

Flutti til Íslands en gafst upp eftir sjö mánuði – „Mér fannst ég vera að missa vitið“