Ýmsir hafa af því áhyggjur að verðbólga haldist há fram eftir ári, jafnvel svo að heimilt verði að segja upp kjarasamningum í haust vegna mikillar verðbólgu. Samtök atvinnulífsins hafa varað við þessu og virðast beina orðum sínum til ríkisstjórnarinnar.
Orðið á götunni er að Samtök atvinnulífsins mættu hæglega líta í eigin barm fremur en að benda á stjórnvöld í þessum efnum. Innan þeirra vébanda eru öll helstu fyrirtæki landsins, sem mörg hver geta haft veruleg áhrif á verðlagsþróun í landinu.
Á dögunum kom fram að samkvæmt greiningu stéttarfélagsins Visku gæti eldsneytisverð verið 20 krónum lægra en það er. Verðið hafi hækkað á síðustu árum vegna þess að olíufélögin hefðu hækkað álagningu sína. Fram kemur að olíufélögin séu fjórfalt líklegri til að skila verðhækkunum til neytenda en verðlækkunum, fylgni verðhækkana á heimsmarkaði við verðlagningu á dælu sé rúmlega 90% en fylgni verðlækkana sé aðeins um 24%.
Framkvæmdastjóri FÍB kennir fákeppni á íslenskum markaði um hækkandi álagningu olíufélaganna, því enn séu til olíubirgðir frá því áður en heimsmarkaðsverð hækkaði skarpt eftir að árásir Bandaríkjanna og Ísraels á hendur Íran hófust um síðustu mánaðamót.
Orðið á götunni er að olíufélögin hafi hækkað álagningu sína myndarlega um áramótin og notað þannig tækifærið þegar gerð var sú kerfisbreyting að fella niður eldsneytisgjald og taka í staðinn upp kílómetragjald. Þannig hafi neytendur ekki fengið að njóta til fulls niðurfellingar gjalda á eldsneyti, auk þess sem styrking krónunnar og lækkun heimsmarkaðsverðs í lok síðasta árs og byrjun þessa hafi ekki skilað sér til neytenda
Orðið á götunni er að Samtök atvinnulífsins gætu enn fremur beint orðum sínum til aðildarfyrirtækja sinna í landbúnaði, en íslenskar landbúnaðarafurðir hafa hækkað mikið á undanförnum misserum og ekkert lát er á þeim hækkunum.
Einnig mættu SA líta til verslunarinnar í landinu. bæði í heildsölu og smásölu. Stærstu fyrirtækin í þeim geira hafa skilað myndarlegum og vaxandi hagnaði um langa hríð og sé það mikið hagsmunamál fyrir aðildarfyrirtæki SA að kjarasamningar standi og verði ekki sagt upp í haust virðist deginum ljósara að stærstu verslunarfyrirtækin geta haft merkjanleg áhrif á það hvort þeir verða uppsegjanlegir eða ekki.
Orðið á götunni er að fyrirtækin í landinu, stór og smá, hafi það í hendi sér hvort kjarasamningar verða uppsegjanlegir í haust. Þau verði einfaldlega að hafa hemil á sér og stilla sig um að hækka verð til að halda í eða jafnvel auka sína álagningu.
Lítið dæmi um óhóflegar verðhækkanir undanfarið ár er að í febrúar 2025 kostaði áskrift að Morgunblaðinu kr. 9.965. Núna í febrúar kostaði áskriftin kr. 11.180. Þetta er 12,2% hækkun á sama tíma og verðbólgan hefur verið rétt um 5%. Áskrift að Morgunblaðinu hefur því hækkað um 7% umfram verðbólgu.
Orðið á götunni er að þetta sé ógeðfellt okkur á eldri borgurum í landinu, en vitað er að áskrifendur Morgunblaðsins eru einmitt upp til hópa eldri borgarar. Þá sé það kaldhæðnislegt að fjölmiðillinn, sem hefur ítrekað beint spjótum sínum að ríkisstjórninni og gagnrýnt hana fyrir að ná ekki tökum á verðbólgunni, skuli ganga fram með þessum hætti og hækka áskriftarverð langt umfram verðbólguna.
