Ég viðurkenni að ég veit ekki alveg hvað innganga í ESB myndi fela í sér fyrir Ísland. Ég get heldur ekki vitað hverjar aðstæðurnar verða í þeirri framtíð sem slíkt gæti átt sér stað eða hvað svona ferli tekur langan tíma. Sem fyrrverandi íbúi í Svíþjóð þá taldi ég útilokað að Svíþjóð myndi nokkurn tíma ganga í Nató. En það breyttist vegna ytri aðstæðna. Ég hef samt þá trú að innganga myndi gagnast almenningi mest en gæti komið ákveðnum fyrirtækjum illa. Við fengum t.d. samkeppnislög og neytendavernd frá Evrópusambandinu. Ég er enginn hagfræðingur og ætla ekki að þykjast hafa mikið vit á þessum málum. En mér finnst óneitanlega skrítið hve mörg fyrirtæki á Íslandi gera upp í evrum en ekki íslenskum krónum og hve mörg þeirra eru skráð í Evrópu. Ég veit líka að margt íslenskt efnafólk býr í Evrópu, eða er a.m.k. með skráð lögheimili þar vegna skattaívilnana. Þetta er líka oft sama fólkið og varar okkur við regluverki Evrópu. Fjölmargir Íslenskir ellilífeyrisþegar og öryrkjar búa á Spáni. Ekki heyri ég það fólk kvarta mikið yfir einhverju regluverki. Pabbi fékk aftur á móti bréf frá Sjúkratryggingum Íslands um tveimur vikum eftir að hann dó. Þar stóð: Kæri Kristinn. Umsókn þín um neyðarhnapp hefur verið tekin fyrir á fundi hjá Sjúkratryggingum Íslands. Niðurstaða: Umsókn hafnað. Ástæða: Umsækjandi er látinn. Með kærri kveðju. Þarna var verið að láta pabba vita að þar sem hann væri dauður þá hefði hann takmörkuð not fyrir neyðarhnapp. Kanaríeyjar eru líka staður sem margir Íslendingar dvelja á lengri og styttri tíma. Veðrið er gott, kaupmáttur meiri en hér og öryggi gott. Það er ekki mikið hægt að velja íslenskt í innkaupum þar en það virðist ekki trufla fólk mikið. Mér finnst alltaf soldið launfyndið að sjá langar færslur um galla og hættur Evrópusambandsins skrifaðar af fólki sem kýs samt að búa í þessum hryllingi öllum.
Ég hef búið á Íslandi í meira en hálfa öld. Ég hef séð og upplifað allskonar. Mér fannst Ísland æsku minnar soldið grámyglulegt og tilbreytingalaust. Það hafði auðvitað margar ágætar hliðar en flest sem var reglulega heillandi og spennandi kom frá útlöndum. Ekki síst gleði. Að komast í bíó var eins og að fá aðgang inn í einhverja aðra vídd. Ísland breyttist svo nokkuð hratt og mikið á stuttum tíma. Fyrir mér hefur það verið í kringum 1990. Þá fór Ísland úr því að vera hálfgert sovétríki þar sem allt var bannað og yfir í meiri kapítalisma, einstaklingsfrelsi, varð nútímalegt. Auðvitað var það pólitíkin en ég held að tölvuvæðingin og netið hafi líka haft mikil áhrif. Það Ísland sem talað er um er ekki alltaf alveg í samræmi við raunveruleikann. Margt ungt fólk skilur ekki hvað þetta voru róttækar breytingar. Allt byggðist á venslum og fyrirgreiðslu. Stjórnmálaflokkar áttu sína banka og þú fékkst lán með því að þekkja mann. Það var jafnvel þannig að Seðlabankinn upplýsti ákveðna aðila um það þegar til stóð að fella gengið, svo þeir gætu gert nauðsynlegar ráðstafanir. En almenningur fékk ekki slíka fyrirgreiðslu. Það var kannski ekki hefðbundin stéttaskipting og allir voru nokkuð jafnir en sumir voru samt jafnari en aðrir. Bjór var bannaður en fólk sem hafði efni á að ferðast gat keypt bjór og svo var hann líka fáanlegur á svörtum markaði. Mér finnst Ísland í dag talsvert skemmtilegra og litríkara en það var í gamla daga. Og heilbrigðara. Og ef það er eitthvað eitt sem hefur haft meiri áhrif en annað þá er það líklega frelsi. Þegar maður skoðar breytingarnar þá er frelsið rauði þráðurinn í gegnum þær allar. Einstaklingsfrelsi og viðskiptafrelsi. Mér hefur alltaf fundist frelsið af hinu góða og samfélög sem byggja á einstaklingsfrelsi og ábyrgð talsvert heilbrigðari en þau sem byggja á alræði eða forsjárhyggju.
Andstæðingar inngöngu hafa ýmislegt til síns máls. Við erum lítil og fámenn þjóð og höfum að mörgu leyti ekki burði í frjálsa samkeppni. Pizza 67 átti ekki séns í Dómínós. Mér hefur alltaf fundist viðgangast ákveðinn pilsfaldakapítalismi hér á landi, rekstur sem varinn er með tollum og einokun. En það er kannski bara eðlilegt ? Það hefur eflaust ýmsa kosti að vera með sjálfstæðan gjaldmiðil sem er sveigjanlegur eins og við sjálf höfum alltaf þurft að vera. Ég tek líka alveg mark á fullyrðingum um að það séu óraunhæfar væntingar að halda að við séum að fara að fá einhverjar undanþágur eða sérmeðferð. Ég útiloka það samt ekki. En tal um að hugsanleg innganga sé einhver ógn við fullveldi okkar finnast mér ódýr rök. Danmörk er mjög fullvalda ríki. Það hefur sýnt sig berlega í umræðum um Grænland. Og ekki hafa krumlur sambandsins kyrkt danska þjóðmenningu. Danmörk er alveg jafn dönsk og hún hefur alltaf verið. Ég fellst því alveg líka á rök inngöngusinna um að innganga gæti þvert á móti styrkt sérstöðu okkar, viðhald tungumálsins og þjóðmenningar og fært landbúnað hér til betri vegar. Það eru líka margir sem segja að evran myndi stórbæta efnahagskerfið hér, vextir muni lækka og kaupmáttur aukast. Svo er hún vissulega stöðugari gjaldmiðill en krónan. En svo eru þeir sem segja að evra myndi ekki breyta neinu. Ég hlusta á og tek mark á fólki sem mér finnst hafa vit á hlutum. En ég veit ekkert fyrir víst. Ég hef aldrei séð svona samning.
Mér fannst spennandi þegar við vorum í samningaferlinu hér um árið. Ég hlakkaði til að sjá endanlegu niðurstöðuna og fá að kjósa um hana. Allir flokkar á þingi virtust sammála um að þetta mál ætti að klára og svo ætti þjóðin að fá að kjósa. Ég varð því frekar svekktur og pirraður þegar þetta mál var bara tekið af dagskrá. Þótt ég sé þingmaður í frekar Evrópusinnuðum flokki þá er ég hvorki með né á móti. Ég er fyrst og fremst frjálslyndur demókrati. Ég met gildi þess að eiga val þótt það sé dýrara og flóknara en að ákveða bara eitthvað eitt sem svo skal yfir alla ganga. Kók eða Pepsí, ananas á pítsu o.s.frv. Ég er Subway maður. Mér finnast gúrkur viðbjóður og mér er alveg sama þótt þær séu hollar. En aðrir mega éta þær sem vilja. Það truflar mig ekki. Svo framarlega sem gúrkusinnar eru ekki að röfla í mér um gúrkur.
Ég sé því þessa fyrirhuguðu þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort við ættum að taka aftur upp þráðinn, þar sem frá var horfið, og klára samning sem skemmtilega tilbreytingu. Soldið eins og að fara með bíl í ástandsskoðun. Fólk hefur alls konar skoðanir á hinum ýmsu bílategundum en ástandsskoðun er plagg sem byggir á einhverju. Það er ekki bara formsatriði eða sýndargjörningur. Ég hef nokkrum sinnum hætt við bílakaup eftir ástandsskoðun. Mér finnst þetta spennandi mál. Norðmenn hafa kosið tvisvar um aðild. Það var fellt í bæði skiptin. Af hverju megum við ekki eiga þetta val ? Ég myndi aldrei kjósa með samningi sem ég teldi ekki góðan fyrir Ísland. Ég myndi þá bara einfaldlega haka við Nei. Óháð öllum flokkslínum. En þá væri þetta þrætuepli endanlega úr sögunni. Að minnsta kosti hvað mig varðar. Þessi þjóðaratkvæðagreiðsla, er fyrir mér, hreint frelsismál.
