fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Eyjan

Flokksbróðir Trump: Ráðist hann inn í Grænland er forsetatíð hans lokið

Eyjan
Mánudaginn 19. janúar 2026 22:08

Donald Trump. Mynd: EPA

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Donald Trump forseti Bandaríkjanna hefur ekkert gefið eftir þegar kemur að yfirlýstum áhuga hans á yfirtaka Grænland með góðu eða illu. Þingmaður Repbúblikana, flokks forsetans, fullyrðir að fyrirskipi Trump innrás í Grænland muni þingið grípa inn í og ákæra forsetann til embættismissis. Telur þingmaðurinn góðar líkur á því að endirinn yrði sá að forsetinn yrði settur af. Þeir þingmenn Repúblikana sem andmælt hafa þessum kröfum forsetans um að eignast Grænland eru þó enn í minnihluta í þingliði flokksins.

Don Bacon þingmaður Repúblikana í fulltrúadeildinni fyrir Nebraska ríki hefur sagt við nokkra fjölmiðla að láti forsetinn verða af því að fyrirskipa innrás í Grænland muni hann sennilega samþykkja að ákæra forsetann til embættismissis (e. impeach). Í samtali við CNN var hann þó enn harðorðari og sagði að væri forsetanum alvara þá myndi það líklega þýða að forsetatíð hans væri á enda. Sagði þingmaðurinn að flestir kollegar hans í þinginu væru á þeirri skoðun að slík árás á landsvæði sem væri hluti af ríki sem væri bandamaður Bandaríkjanna væri fyrirlitleg.

Sagðist þingmaðurinn telja að í kjölfarið yrði forsetinn ákærður til embættismissis af fulltrúadeildinni en öldungadeildin sér síðan um að fjalla um ákæruna og á endanum samþykkja eða synja að forsetinn verði sviptur embætti en sviptingu þarf að samþykkja með 2/3 hluta atkvæða.

Varla nóg?

Bacon hafnar þeim rökum Trump og hans fólks um að Bandaríkin þurfi yfirráð yfir Grænlandi öryggisins vegna. Það sé hægðarleikur að semja um aukin viðbúnað Bandaríkjanna við dönsk stjórnvöld og grænlensku landsstjórnina. Það sé fáránleg ráðstöfun að beita valdi til að ná markmiðum sem einfalt sé að ná með samningum.

Minna má á í þessu samhengi að í gildi er varnarsamningur um aðkomu Bandaríkjanna að vörnum Grænlands sem veitir Bandaríkjamönnum víðtækar heimildir til hernaðaruppbyggingar og varnarviðbúnaðar á Grænlandi.

Bacon segir að Trump hafi horfið aftur til þeirrar heimssýnar sem Repúblikanar höfðu á 19. öld og fram að seinni heimsstyrjöld en síðan þá hafi flokkurinn ávallt stutt vestræna samvinnu.

Hann er ekki eini þingmaður Repbúblikana í fulltrúadeild eða öldungadeild sem hafa andmælt áformum Trump um töku Grænlands en þeir eru þó enn sem komið er ekki margir. Samkvæmt samantekt TV2 eru þeir 15 en Repúblikanar hafa 53 þingmenn í öldungadeild og 218 í fulltrúadeild. Flokkurinn hefur meirihluta í báðum deildum en í þeirri síðarnefndu gæti hann ekki verið naumari.

Andmæli

Aðrir þingmenn Repúblikana hafa hins vegar lýst yfir eindregnum stuðningi við áform Trump en þingmenn flokksins hafa almennt í gegnum tíðina verið afar hikandi við að andmæla forsetanum enda tekur hann því yfirleitt mjög illa.

Meðal andmælendanna 15 er John Thune leiðtogi meirihlutans í öldungadeildinni sem er eitt valdamesta embættið á þingi. Hann hefur sagt að það sé ekki mikill áhugi meðal öldungadeildarþingmanna að fara út í það sem rætt hefði verið um í tengslum við Grænland. Forsetinnn tók þessi orð óstinnt upp og úthúðaði Thune á samfélagsmiðli sínum Truth Social og sagðist myndu beita sér fyrir því að fella hann í næstum kosningum en kosið verður næst um þingsæti Thune í Suður-Dakóta árið 2028.

Stjórnmálaskýrendur TV2 telja að bandaríska þingið sé í auknum mæli að skapa mótstöðu við forsetann í málefnum Grænlands og vísa til þess að þingmenn bæði Repúblikana og Demókrata hafi sameinast í andstöðu sinni. Þingmenn úr báðum flokkum heimsóttu meðal annars Danmörku til að lýsa yfir stuðningi við að fullveldi konungsríkisins og að landamæri Grænlands yrðu virt.

Tim Kaine öldungadeildarþingmaður Demókrata og Rand Paul öldungadeildarþingmaður Repúblikana hafa einnig boðað að þeir muni leggja fram þingsályktunartillögu sem takmarki vald forsetans til hernaðar á Grænlandi. Paul hefur áður deilt við forsetann og er almennt á móti íhlutun Bandaríkjanna í málefni annarra ríkja.

Meirihluti

Fari Trump þá leið að fyrirskipa árás á Grænland er vel mögulegt að í fulltrúadeildinni verði lögð fram ákæra til embættismissis eins og Don Bacon boðar. Samþykki allir þingmenn Demókrata ákæru þarf ekki marga þingmenn Repbúblikana til að samþykkja, svo naumur er meirihluti þeirra þar. Það er þó alls óvíst að það myndi nást. Þegar í öldungadeildina væri komið þyrftu á endanum allir þingmenn minnihlutans og 19 þingmenn Repbúblikana að samþykkja að svipta forsetann embætti. Það þyrfti ansi mikið að ganga á til að það yrði veruleika enda hefur það aldrei gerst í sögu Bandaríkjanna að þingið svipti forsetann embættinu.

Ef þingið ætti að geta veitt Trump einhverja verulega mótspyrnu þegar kemur að mögulegri yfirtöku á Grænlandi, sérstaklega með fjandsamlegu hætti, og þá áður en til slíks kæmi yrðu líklega mun fleiri þingmenn Repúblikana að mótmæla.

Fram kemur í umfjöllun CNN að sumir þeirra telji raunar að forsetinn sé bara að beita hótunum um hervald til að ná hagstæðum samningum um framtíð Grænlands, það komi aldrei til greina að taka það með valdi. Minnt er enn fremur á að margir flokksbræður forsetans á þingi hreinlega óttist hann.

David Blevins fréttaritari Sky News í Bandaríkjunum telur í greiningu sinni ljóst að þögn margra þingmanna vestanhafs um framferði forsetans gagnvart Grænlandi sé merki um að kjósendur þeirra hafi meiri áhyggjur af framfærslukostnaðinum heima fyrir. Forsetinn sé einnig að haga sér nákvæmlega eins og kjósendur hafi viljað þegar þeir kusu hann sem forseta; að sýna styrk og gera engar málamiðlanir.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

Eyjan
Fyrir 3 dögum

Íris og Páll hætta bæði í Eyjum

Íris og Páll hætta bæði í Eyjum
EyjanFastir pennar
Fyrir 3 dögum

Nína Richter skrifar: Þegar femínistarnir þagna

Nína Richter skrifar: Þegar femínistarnir þagna
Eyjan
Fyrir 1 viku

Orðið á götunni: Ráðning Bjarna rauð dula framan í verkalýðshreyfinguna – Á að breyta Samtökum atvinnulífsins í fjölskyldufyrirtæki Engeyinga?

Orðið á götunni: Ráðning Bjarna rauð dula framan í verkalýðshreyfinguna – Á að breyta Samtökum atvinnulífsins í fjölskyldufyrirtæki Engeyinga?
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Sigmundur Ernir skrifar: Framsóknarflokknum hallað til hægri

Sigmundur Ernir skrifar: Framsóknarflokknum hallað til hægri
Eyjan
Fyrir 1 viku

Grímur Sæmundsen: Þrátt fyrir eldsumbrot höfum við getað haldið fullum dampi

Grímur Sæmundsen: Þrátt fyrir eldsumbrot höfum við getað haldið fullum dampi