44 ríki sendu í gær frá sér sameiginlega yfirlýsingu þar sem þau hvetja kínversk stjórnvöld til að heimila óháðum eftirlitsmönnum að ferðast til Xinjiang-héraðs til að rannsaka ásakanir um umfangsmikil mannréttindabrot sem beinast gegn Úígúrum sem eru múslímskur minnihlutahópur.

„Trúverðugar upplýsingar benda til að rúmlega einni milljón manna sé tilviljanakennt haldið fanginni í Xinjiang. Einnig hafa borist tilkynningar um umfangsmikið eftirlit með Úígúrum og öðrum minnihlutahópum auk takmarkana á grundvallar frelsi og menningu Úígúra,“ segir í yfirlýsingunni sem var lesin upp í gær á fundi Mannréttindaráðs SÞ. Það var Leslie Norton, sendiherra Kanada, sem las yfirlýsinguna upp en meðal annarra ríkja sem skrifa undir hana eru Svíþjóð, Danmörk, Bandaríkin, Ástralía, Bretland og Frakkland.

Ríkin 44 vilja að  Michelle Bachelet, mannréttindastjóri SÞ, fari fyrir leiðangrinum. Hún hefur reynt að fá aðgang að héraðinu síðan 2018.

Í yfirlýsingu ríkjanna er einnig vísað til pyntinga, ófrjósemisaðgerða, kynferðisofbeldis og aðskilnaðar barna frá foreldrum sínum í Xinjiang.

Jiang Yingfeng, æðsti diplómat Kína hjá SÞ, vísaði ásökununum á bug í gær. Hann sagði að yfirlýsingin væri afskipti af innri málefnum Kína og væru þessi afskipti drifin áfram af „pólitískum ástæðum“. Hann sagði þó að Kínverjar muni bjóða mannréttindastjóra SÞ velkomna til Xinjiang. „En í stað rannsóknar sem byggist á svokölluðum hugmyndum um sekt þá á þessi heimsókn að snúast um að skiptast á upplýsingum og samstarfi aðila,“ sagði hann í gær. Hann kom ekki nánar inn á hvenær slík heimsókn getur átt sér stað.

Ríkin 44 lýstu einnig yfir áhyggjum af framferði Kínverja í Hong Kong og stöðu mannréttindamála í Tíbet.