fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Fókus

Ný bók vekur athygli: Alþýðulist og skreytt handrit – óplægður akur fyrir fræðimenn

Fókus
Mánudaginn 1. desember 2025 19:30

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Út er komin bókin Skrifarar sem skreyttu handrit sín [Alþýðulist og skreytingar í handritum síðari alda] eftir Kjartan Atla Ísleifsson. Útgefandi er Miðstöð einsögurannsókna við Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands í samstarfi við Háskólaútgáfuna.

Í laugardagsblaði Morgunblaðsins er fjallað um bókina og rætt við höfundinn. Bókin er í ritröðinni Sýnisbók íslenskrar alþýðumenningar og fjallar um list alþýðufólks í handritum frá 17.-20. aldar. Kjartan Atli hefur unnið ötullega að því á undan förnum árum að veiða þessi listaverk upp úr handritum Landsbókasafns Íslands. Í bókinni eru birtar 150 litmyndir sem aldrei hafa áður komið fyrir augu almennings og eru af ýmsum gerðum en allir voru listamennirnir fátækir bændur.

Megnið af efni bókarinnar hefur aldrei birst áður og því er um tímamótaverk að ræða. Höfundur segir að um frumrannsókn sé að ræða á þessu sviði. Í inngangi höfundar kemur fram að hann hafi skrifað rannsóknarritgerð sem byggðist á rímnahandriti sem Eyjólfur Eyjólfsson Wíum skrifaði og myndskreytti 1885. Þetta var 2020 þegar Kjartan Atli var í sagnfræðinámi í Háskóla Íslands.

fram kemur að Kjartan Atli hafi lengi haft brennandi áhuga á myndlist og að námskeið hjá Sigurði Gylfa Magnússyni og Davíð Ólafssyni um handritamenningu á 19. öld hafi orðið kveikjan að þessu verkefni. Fjallað er um 300 mismunandi handrit og sem fyrr segir eru 150 litmyndir í bókinni.

Kjartan Atli segist hafa þurft að þreifa sig áfram vegna þess að skreytingar séu ekki vel skráðar. Hann segir mikið verk óunnið, enda hafi hann einungis flett nokkur hundruð handritum af þeim 15 þúsund sem varðveitt eru íhandritasafni Landsbókasafnsins.

Kannski er þarna komin jólagjöf fræðimannsins og grúskarans.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Fókus
Fyrir 2 dögum

Misstu meira en bara kílóin á þyngdarstjórnunarlyfjunum – „Þarna dreg ég línuna“

Misstu meira en bara kílóin á þyngdarstjórnunarlyfjunum – „Þarna dreg ég línuna“
Fókus
Fyrir 2 dögum

Fyrirsætan fékk ekki líftryggingu því hún er of þung

Fyrirsætan fékk ekki líftryggingu því hún er of þung
Fókus
Fyrir 3 dögum

Varð gulur eins og Simpsons fígúra vegna ofdrykkju – „Ég veit ekki af hverju ég er enn þá á lífi“

Varð gulur eins og Simpsons fígúra vegna ofdrykkju – „Ég veit ekki af hverju ég er enn þá á lífi“
Fókus
Fyrir 3 dögum

Íslensku kraftaverka tvíburastelpurnar sem fæddust aðeins rétt um 1000 gr

Íslensku kraftaverka tvíburastelpurnar sem fæddust aðeins rétt um 1000 gr
Fókus
Fyrir 4 dögum

Einstæð móðir óttast að senda þrettán ára soninn allsberan í sturtuklefa á Íslandi

Einstæð móðir óttast að senda þrettán ára soninn allsberan í sturtuklefa á Íslandi
Fókus
Fyrir 4 dögum

„Það er svo óskiljanlegt að hún skuli ekki skilja hvað hún er að fara illa með sig og bara hætta“

„Það er svo óskiljanlegt að hún skuli ekki skilja hvað hún er að fara illa með sig og bara hætta“
Fókus
Fyrir 5 dögum

Enn einn harmurinn í lífi Martin Short

Enn einn harmurinn í lífi Martin Short
Fókus
Fyrir 5 dögum

Húslestur með Sunnu Dís

Húslestur með Sunnu Dís