„Í kvöld sýndi RÚV svart á hvítu hversu sjúklega ósanngjarnt ástandið er í vaxtaumhverfinu á Íslandi. Þar kom fram að íslensk heimili greiða margfalt hærri vexti af húsnæðislánum en heimili í nágrannaríkjum okkar á Norðurlöndum,“ sagði Vilhjálmur á Facebook-síðu sinni í gærkvöldi en í kvöldfréttum RÚV var meðal annars rætt við Lilju Björk Einarsdóttur, bankastjóra Landsbankans og Breka Karlsson, formann Neytendasamtakanna.
Myndin hér að ofan var sýnd í umfjöllun RÚV og sýnir hún samanburð á kostnaði fasteignalána íslensku bankanna annars vegar og skandinavískra banka hins vegar. Um er að ræða árlega hlutfallstölu kostnaðar sem tekur til alls kostnaðar við lán, það er vextir ásamt öllum aukagjöldum. Eins og sést hér að ofan er kostnaðurinn hæstur hjá Íslandsbanka en lægstur hjá Nordea-bankanum í Finnlandi.
Vilhjálmur benti í færslu sinni á hvað þetta þýðir fyrir 55 milljóna króna óverðtryggt húsnæðislán.
„Á Íslandi greiðir heimilið 4.874.833 krónur í ársvexti en í Finnlandi aðeins 1.595.000 krónur. Munurinn er 3,28 milljónir króna á ári, eða rúmar 273 þúsund krónur á mánuði. Það er fé sem gæti farið í lífsgæði og öryggi heimilanna, en fer í staðinn beint í vasa bankanna,“ sagði Vilhjálmur og bætti við að þetta væri ekkert annað en vaxtaokur.
„Engin efnahagsrök réttlæta þennan mun. Við búum í sama heimshluta, með sambærilegt velferðarkerfi og sambærilegan lífsstandard – en samt eru íslensk heimili látin greiða margfalt meira fyrir það eitt að eiga heimili.“
Vilhjálmur vill meina að um kerfisbundið óréttlæti sé að ræða sem stjórnvöld og Seðlabankinn hafa látið viðgangast árum saman.
„Þeir tala um stöðugleika, en fyrir heimilin þýðir þessi „stöðugleiki“ stöðugan niðurskurð, stöðuga óvissu og stöðugt þyngri greiðslubyrði. Heimilin bera uppi skuldirnar, vextina og afleiðingarnar af stefnu sem þjónar ekki réttlæti, heldur fjármálakerfinu sjálfu.“
Vilhjálmur bætti svo við að launafólk á Íslandi þurfi að vera með rúmlega 520 þúsund krónur í laun, bara til að standa undir vaxtakostnaði af 55 milljóna húsnæðisláni. Það þýðir að eftir standa um 406 þúsund krónur í ráðstöfunartekjur. Spurði hann svo hvort það væri eitthvað skrýtið að verkalýðshreyfingin væri að berjast fyrir hækkun launa þegar „svona yfirgengilegt bull er í gangi“.
Hann kallaði eftir því að Alþingi tæki málið til alvarlegrar umræðu. „Hvernig geta stjórnvöld og þingmenn horft upp á þetta ár eftir ár, áratug eftir áratug, án þess að grípa til aðgerða? Þetta er ekki náttúrulögmál – þetta er mannanna verk, pólitísk ákvörðun sem hefur látið heimilin bera byrðarnar ein. Það er ekki nóg að tala og tala, það þarf að verja heimilin. Þetta er á ábyrgð stjórnvalda, því þar liggur löggjafarvaldið. Það er Alþingi sem hefur vald til að breyta leikreglunum, setja þak á græðgina og tryggja heimilunum sanngjörn kjör,“ sagði Vilhjálmur sem endaði pistil sinn á þessum orðum:
„Tími er kominn til að segja stopp. Heimilin á Íslandi hafa fengið nóg. Við krefjumst vaxtaumhverfis sem byggir á sanngirni, ekki ofbeldi. Því það sem íslensk heimili eru látin þola, ár eftir ár, er ekkert annað en fjárhagslegt ofbeldi – og ábyrgðin liggur hjá þeim sem stjórna landinu.“
