fbpx
Föstudagur 13.mars 2026
Pressan

Eyjan undan ströndum Írans sem enginn þorir að ráðast á

Pressan
Föstudaginn 13. mars 2026 07:00

Kharg-eyja undan ströndum Írans. Mynd/Getty

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Þó sprengjum hafi rignt yfir skotmörk í Íran síðustu daga hefur ein eyja undan ströndum landsins sloppið alveg. Og fyrir því er að líkindum góð ástæða.

Eyjan sem um ræðir er Kharg-eyja í Persaflóa, en hún gegnir lykilhlutverki í olíuútflutningi Írans. Hún hefur alfarið sloppið við árásir þrátt fyrir umfangsmiklar hernaðaraðgerðir á hin ýmsu skotmörk í Íran síðustu daga.

Í frétt breska blaðsins Guardian kemur fram að sérfræðingar hafi varað við því að árás á eyjuna eða hernám hennar gæti haft víðtækar afleiðingar í för með sér fyrir alþjóðlegt efnahagslíf, einkum vegna hættunar á snarpri og í kjölfarið langvarandi hækkunar olíuverðs.

Um 90 prósent af útflutningi íranskrar hráolíu fer um Kharg-eyju, sem gerir hana að einu viðkvæmasta efnahagslega skotmarki landsins.

Olíuverð gæti hækkað verulega

Samkvæmt greiningum myndi árás sem stöðvaði starfsemi útflutningsstöðvarinnar jafngilda því að taka allan nær daglegan olíuútflutning Írans úr umferð. Slíkt gæti ýtt olíuverði upp í allt að 150 dollara á tunnu, að mati sérfræðinga í orkumálum.

Þótt Bandaríkin hafi þegar ráðist á þúsundir skotmarka í og við Íran hafa þau hingað til forðast að beina árásum sínum að olíuinnviðum landsins. Ótti við hefndaraðgerðir Írans hefur þó þegar haft áhrif á markaði og stuðlað að hækkun olíuverðs. Hormuz-sund, ein mikilvægasta siglingaleið heims fyrir olíuflutninga, hefur í raun lokast fyrir flutningaskip vegna spennunnar.

Ísraelski flugherinn gerði þó árásir á olíuhreinsistöðvar og geymslur í nágrenni Teheran fyrr í átökunum, sem leiddi til rafmagnsleysis í borginni. En enn sem komið er hafa engar árásir verið gerðar á Kharg sjálfa.

Áhættan of mikil

Eyjan, sem er um átta kílómetra löng og staðsett um 40 kílómetra frá meginlandi Írans, er tengd við helstu olíusvæði landsins með leiðslum. Þar er einnig fullkomin aðstaða til að hlaða stærstu olíuflutningaskip heims. Bandaríska fyrirtækið Amoco komu að uppbyggingu eyjarinnar á sínum tíma, en öll starfsemi var tekin yfir af Íran í byltingunni 1979.

Í umfjöllun Guardian er bent á að venjulega fari á bilinu 1,3 til 1,6 milljónir tunna af olíu daglega um Kharg, en írönsk stjórnvöld juku útflutninginn í allt að 3 milljónir tunna á dag fyrr á árinu í aðdraganda mögulegra hernaðaraðgerða. Talið er að um 18 milljónir tunna séu einnig geymdar á eyjunni sem varabirgðir.

Bent er á það í umfjölluninni að hugmyndir um að ná yfirráðum yfir eyjunni hafi verið ræddar innan bandarískra stjórnvalda, að því er fjölmiðlar greina frá. Sumir telja slíka aðgerð geta lamað írönsk stjórnvöld efnahagslega með því að stöðva tekjustreymi þeirra af olíusölu.

Aðrir benda hins vegar á að alþjóðlegir olíumarkaðir séu svo samtengdir að varanlegt tap á framboði frá Íran myndi hækka verð verulega um allan heim, sérstaklega þar sem aðrar útflutningsleiðir á svæðinu hafa þegar raskast.

Einnig hafa verið færð fram pólitísk rök gegn árás á eyjuna. Sérfræðingar segja að eyðilegging á lykilinnviðum á borð við Kharg gæti grafið undan möguleikum á efnahagslegri endurreisn Írans til lengri tíma litið og þannig haft áhrif á stöðugleika á svæðinu.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Fyrir 2 dögum

Flugfreyja afhjúpar viðbjóðslegustu hegðunina sem hún hefur séð hjá farþegum

Flugfreyja afhjúpar viðbjóðslegustu hegðunina sem hún hefur séð hjá farþegum
Pressan
Fyrir 2 dögum

Moldríkir bræður í vondum málum

Moldríkir bræður í vondum málum
Pressan
Fyrir 3 dögum

Gúgglaði Epstein klukkustund áður en lík hans fannst – Verslaði húsgögn frekar en að gæta kynferðisglæpamannsins

Gúgglaði Epstein klukkustund áður en lík hans fannst – Verslaði húsgögn frekar en að gæta kynferðisglæpamannsins
Pressan
Fyrir 4 dögum

Margir rafbílaeigendur gera þessi mistök í kuldanum

Margir rafbílaeigendur gera þessi mistök í kuldanum
Pressan
Fyrir 4 dögum

Á rigningardegi 1986 lenti verkfræðingur í vanda á bensínstöð – Í dag er lausn hans á vandanum í öllum bílum

Á rigningardegi 1986 lenti verkfræðingur í vanda á bensínstöð – Í dag er lausn hans á vandanum í öllum bílum
Pressan
Fyrir 4 dögum

Það hvernig þú drekkur kaffi afhjúpar lítt þekkta hlið á persónuleikanum

Það hvernig þú drekkur kaffi afhjúpar lítt þekkta hlið á persónuleikanum