Umræða um ástandið í heilbrigðiskerfinu hefur sjaldan verið háværari en enda er ástandið afleitt, sér í lagi á Bráðamóttökunni þar sem starfsfólk er löngu komið að þolmörkum. Þá er gríðarlegur fráflæðisvandi á spítalanum sem helgast af því að uppbygging hjúkrunarrýma hefur verið alltof hæg og ekki haldið í við fólksfjölgun.

Alma Möller, núverandi heilbrigðisráðherra, var til viðtals í Sprengisandi í morgun þar sem hún sagði samfélagið vera áratugum of seint í uppbyggingu kerfisins og til að mynda hefði ekki verið hlustað á varnaðarorð hennar þegar hún gegndi stöðu Landlæknis.

Svandís Svavarsdóttir, sem gegndi embætti heilbrigðisráðherra, 2017-2021, kvaddi sér hljóðs með pistli á Facebook nú fyrir stundu þar sem að hún virtist skjóta á Ölmu og sagði það auðvelt að lesa tölur aftur í tímann og segja að hér hefði ekki verið gert nóg. „Við höfum sannarlega aldrei gert nóg en oft er líka raunveruleikinn flóknari,“ skrifar Svandís.

Bendir hún til að mynda á áhrif heimsfaraldursins á uppbygginguna og telur upp hluti skref sem tekin voru til að færa kerfið í aðrar og betri áttir, að hennar mati:

Á árunum 2020–2021 tók covid-faraldurinn yfir allt í heilbrigðiskerfinu. Forgangsröðun, mannafli og framkvæmdageta breyttust á örfáum vikum. Það hafði áhrif á uppbyggingu hjúkrunarrýma eins og á svo margt annað.
Á sama tíma var þó verið að færa kerfið í aðrar, og að mínu mati betri áttir:
– hertar kröfur um gæði rýma (tvíbýli og þríbýli aflögð),
– fjölgun endurhæfingarrýma og sérhæfðra rýma fyrir aldraða með geðrænan vanda,
– aukið fjármagn í heimahjúkrun og heimaþjónustu,
– meiri áhersla á dagþjálfun og sveigjanleg úrræði,
– Heilbrigðisþing 2021 helgað öldrunarþjónustunni,
– sett upp lifandi greiningar- og tölfræðikerfi til að fylgjast með þróuninni í rauntíma.
Og þetta var hluti af stærri kerfisbreytingu:
– ákvörðun tekin um staðsetningu, skóflustungu, fjármögnun og uppbyggingu nýs Landspítala við Hringbraut,
– átakshópur um bráðamóttökuna sem naut fulltingis tveggja erlendra sérfræðinga og skilaði tillögum snemma árs 2020,
– ákvarðanir og samningar um uppbyggingu og hjúkrunarþjónustu víða um land – í Reykjavík, Seltjarnarnesi, Hafnarfirði, Reykjanesbæ, á Akureyri, Húsavík, Höfn og Selfossi, og eru þá aðeins nokkur dæmi nefnd.

Bendir Svandís að íslenskt samfélag búi nú við fordæmalausa fólksfjölgun og hraða breytingu á aldurssamsetningu þjóðarinnar.