Enn á ný er bráðamóttaka Landspítalans í fréttum og þá eins og og oft áður er það ekki komið til af góðu. Starfsfólk kom saman í gær og sagði mælinn orðinn fullan og það verði að grípa til aðgerða. Bráðamóttakan sé iðulega yfirfull vegna plássleysis með meðal annars þeim afleiðingum að ekki sé hægt að tryggja smitvarnir. Hjúkrunarfræðingur sem áður starfaði í fullu starfi á bráðamóttökunni, en tekur nú einstaka vaktir, segir sárt að sjá að ástandið á sínum gamla vinnustað sé ekkert að skána. Hún rifjar upp erfiða tíma í starfi sínu þar þegar hún smitaðist af varasamri veiru þegar hún bar barn undir belti. Lítill sem enginn stuðningur hafi verið veittur af hálfu spítalans en sem betur fer hafi sú saga endað farsællega og persónulegur stuðningur deildarstjóra hafi komið henni í gegnum þessa erfiðu reynslu.
Ragna Björg Ársælsdóttir hjúkrunarfræðingur greinir frá þessu í pistli á Facebook sem hún veitti DV góðfúslegt leyfi til að fjalla um.
Hún segir sárt að lesa fréttir af fundi starfsfólks bráðamóttökunnar í gær þar sem það hafi greint frá ófremdarástandi, óöruggu starfsumhverfi og hættulegum aðstæðum. Aðstæðum sem geri þeim gjörsamlega ókleift að sinna sjúklingum á virðulegan og faglegan hátt, bæði vegna þrengsla og þess fjölda sjúklinga sem hver og einn starfsmaður þurfi að sinna á hverjum tíma.
Ragna minnir á að bráðamóttakan geti einfaldlega ekki hætt að taka við fólki þótt hún sé orðin í raun yfirfull:
„Það er enginn „stoppari“ í hurðinni, það getur enginn sagt „hér er fullt“ eða „rúmin eru búin“. Það eru allir alltaf velkomnir því enginn vill missa af þeim sem svo sannarlega þarf á bráðaþjónustu að halda þá stundina. Margar aðgerðir hafa farið fram á vegum deildarinnar, spítalans og heilbrigðisráðuneytisins síðustu 15-20 ár en það hefur vanalega verið svipað og að setja teip á leka tunnu. Það kannski hægir örlítið á lekanum en það mun alltaf gefa sig og það er alveg vitað frá byrjun að þetta teip mun ekki halda neinu!“
Hún minnir á það sem fram hefur komið víðar að oftast séu 70-100 sjúklingar á bráðamóttökunni en aðeins pláss fyrir 36 sjúkrarúm. Þetta sé leyst með því að raða bekkjum og stólum meðfram öllum veggjum og að hlynna að sjúklingum á biðstofunni:
„Þetta er algerlega óásættanlegt og það er ekki skrítið að það sé samstaða meðal hópsins sem starfar þarna. Þetta er bara ekki hægt lengur og hefði aldrei átt að gerast.“
Ragna segir það ekki ganga upp að þurfa taka blóðprufur eða setja upp æðaleggi á biðstofunni. Aðstaða til slíks sé engin og það auki verulega hættuna á stunguóhöppum. Samt sé starfsfólk sett í þær ómögulegu aðstæður að þurfa að gera þetta svona eða taka alls engar blóðprufur. Það sé einnig ömurlegt fyrir bæði sjúklinga og lækna að hlustað sé eftir öndunarhljóðum og líkamsskoðanir gerðar fyrir allra augum og að þurfa að taka sjúkrasögu og gefa upplýsingar um niðurstöðu rannsókna og greiningar innan um óviðkomandi aðila.
Ragna segir að í starfi sínu á bráðamóttökunni hafi hún setið marga fundi og í mörgum verkefnahópum þar sem átandið var rætt. Hún hafi sjálf upplifað sem vaktstjóri að þurfa að forgangsraða með þeim hætti að neyðast til að láta sjúklinga sitja á stól af því það var ekki til rúm fyrir þá þótt þeir hafi þurft á því að halda að leggjast í rúm. Þetta hafi verið hræðileg tilfinning að standa frammi fyrir.
Hún segist hafa unnið í fullu starfi á bráðamóttökunni frá 2008 og fram til 2019 þegar hún hætti vegna ástandsins en hún taki þó einstaka vaktir ekki síst til að viðhalda færninni til að sinna því starfi sem hún menntaði sig til að vinna:
„Það er ekki hægt að starfa þarna án þess að vera korter í kulnun (burnout) eða í hættu.“
Nýlega voru sagðar fréttir af starfsfólki á bráðamóttökunni sem smitaðist af berklum. Ragna segist sjálf hafa smitast af berklum af sjúklingi á bráðamóttökunni og síðan smitað aðra starfsmenn sem sinntu honum á annarri deild spítalans. Við hafi tekið 9 mánaða lyfjakúr. Þetta hafi því sannarlega gerst áður en viðkvæðið hafi verið að þetta væri bara áhættan af því að starfa á bráðamóttökunni.
Þetta er þó ekki eina smitið sem Ragna hefur orðið fyrir í starfi sínu á bráðamóttökunni. Þegar hún gekk með son sinn veiktist hún þegar meðgangan var rúmlega hálfnuð. Þrjár vikur liðu þegar í ljós kom að hún hafði smitast af svokallaðri Cytomegaloveiru (CMV). Hún segir að eftir að smitsjúkdómalæknir og kvensjúkdómalæknar hafi legið yfir málinu hafi verið ljóst að hún var með nýja sýkingu. Það sem hún hafi ekki vitað þá hafi verið að CMV geti smitast yfir fylgju og haft alvarleg og óafturkræf áhrif á þroska barns í móðurkviði. Hún hafi munað eftir því að hafa skömmu áður en hún veikst verið að sinna manni sem grunur hafi leikið á að væri smitaður af CMV. Hún hafi tekið hjá honum sýni, óafvitandi að hún væri sjálf ekki búin að fá CMV en fólk fái þessa veiru almennt bara einu sinni um ævina og oftast á barnsaldri. Ragna bætir því við í samtali við DV að engar ákveðnar smitvarnir séu almennt viðhafðar við móttöku sjúklinga með mögulega CMV sýkingu eða sú hafi að minnsta kosti verið raunin á þessum tíma.
Ragna leitaði í kjölfarið til trúnaðarlæknis Landspítalans og til að fá svör úr CMV prófi umrædds sjúklings. Hún hafi staðið frammi fyrir þeim möguleika að barnið gæti fæðst daufblint, blint, heyrnarlaust, og/eða með þroskaskerðingu. Svörin frá trúnaðarlækninum hafi hins vegar verið þau að ekki væri ástæða til þess að skoða hvort þessi tiltekni sjúklingur hefði verið með CMV, því það myndi aldrei leiða til þess að hún eða hið ófædda barn gætu sótt einhverjar bætur vegna skaða sem hefði orðið við vinnu hennar:
„Það er sem sagt þannig að starfsfólk sem smitast af einhverju í vinnu á LSH fær ekki neinar bætur, alveg sama við hvaða aðstæður fólki er gert að vinna.“
Ragna bætir við í samtali við DV um þessa staðreynd:
„og enn fremur þegar starfsfólki er gert ómögulegt að sinna viðeigandi smitvörnum vegna aðstæðna mun starfsfólk standa uppi án réttinda til bóta og stuðnings, eins og sjá má í fréttum síðastliðna daga.“
Í ljós kom við nánari rannsóknir að hinn ófæddi drengur var smitaður af veirunni og Ragna vann ekki frekar á bráðamóttökunni það sem eftir var meðgöngunnar. Þessi saga hennar endaði þó sem betur fer vel því drengurinn fæddist algerlega heilbrigður:
„Ég þakka alla daga fyrir það að hafa í raun sloppið fyrir horn og að mögulega hefði starfið mitt valdið stórkostlegum skaða á ófæddu barni í vinnu þar sem ekki var hægt að verja mig fyrir smiti. Á gólfinu starfa óléttir hjúkrunarfræðingar, eins og ég var, útsettar eins og ég var og þær eru í sömu hættu og ég var í og lenti svo í… Ég vil ekki að þær lendi í sömu upplifun, hræðslu og óvissu og ég.“
Ragna tekur að lokum heilshugar undir með starfssystkinum sínum á bráðamóttökunni sem segja að nú sé einfaldlega nóg komið:
„Ég styð öll þarna sem segja að nú sé komið nóg, því að það er svo sannarlega komið nóg af kjaftæði þarna!“
