Dómur var kveðinn upp í Héraðsdómi Norðurlands vestra í máli sem héraðssaksóknari höfðaið gegn konu vegna dráps á íslenskum fjárhundi. Atvikið átti sér stað föstudaginn 14. júní árið 2024, utandyra í nálægð við æðarvarp. Konan var sökuð um að hafa skotið að minnsti kosti einu skoti úr haglabyssu í hundinn sem olli því að hann drapst.
Fyrir hundsrápið var konan ákærð fyrir eignaspjöll en hún var einnig ákærð fyrir brot á vopnalögum þar sem hún hafði ekki endurnýjað skotvopnaleyfi sitt er atburðurinn varð. Eiginmaður hennar var einnig ákærður en hann var eigandi skotvopnsins.
Atvik málsins áttu sér stað í nálægð við æðavarp sem ákærða var að gæta en hundurinn hljóp laus meðfram æðavarpinu. Í húfi voru gífurlegtverðmæti, að sögn konunnar, en árstekjur hennar og manns hennar af æðavarpinu námu um 12 milljónum króna.
Eftir drápið afhenti hún eiganda hundsins hræið af hundinum í plastpoka og sagði að ef hann hefði komist í æðavaprið hefði hann getað valdið miklu tjóni.
Konan gerði kröfu um sýknu af ákæru um eignaspjöll þar sem um neyðarrétt hefði verið að ræða. Umrætt atvik hafi átt sér stað inni í friðlýstu æðarvarpi, í þeim tilgangi að verja varpið fyrir hundi sem hafi verið búinn að valda ítrekuðum truflunum í varpinu síðastliðin 10 ár. Tekjur
ákærðu af varpinu hafi verið um 12 milljónir króna árið 2024 en reikna megi með því að hundurinn hafi verið nánast verðlaus.
Auk þess hafi verknaðurinn falið í sér afstýringu á yfirvofandi hættu. Slíkar hættur verði ekki tæmandi taldar og geti m.a. stafað af ágangi dýra. Æðarvörp séu mjög viðkvæm á varptíma og friðlýst æðarvörp njóti þess vegna sérstakrar lagalegrar verndar. Það liggi í hlutarins eðli að hundar geti valdið stórtjóni á æðarvarpi á friðlýsingartímabili.
Í niðurstöðu sinni segir dómari að þegar konan skaut hundinn hefði henni gengið það eitt til að verja æðavarpið fyrir tjóni sem hundurinn hefði annars getað valdið á varpinu. Ekkert bendi til þess að konan hafi skotið dýrið af illvilja í garð þess eða eigenda þess. Fram kom í vitnisburði hennar að hún reyndi árangurslaust að reka hundinn burtu áður en hún greip til þess ráðs að skjóta á hann. Dómari telur framburð konunnar í málinu vera trúverðugan. Í texta dómsins segir:
„Hér skiptir einnig máli að gögn málsins og framburðir fyrir dómnum benda til þess að áður en umrædd atvik áttu sér stað hafi ákærðu verið búin að leitast við að fyrirbyggja að hundurinn kæmi að varpinu, með samtölum við eigendur hans, þar sem þau munu hafa beðið þau um að gæta hundsins sérstaklega á varptímanum. Í þessu sambandi er m.a. til þess að líta að einn af eigendum hundsins kvaðst fyrir dómnum hafa vitað um friðlýsingu æðarvarpsins og jafnframt um að hundurinn hefði átt það til að hlaupa í kringum það. Þá liggja fyrir skilaboð milli ákærðu og eiganda hundsins, frá því í apríl 2024, þar sem fram kemur að tíkurnar hafi verið að hlaupa í gegnum varpið.“
Dómari sýknaði konuna ekki bara af ákæru um eignaspjöll heldur einnig af ákæru um brot á vopnalögum. Er hún skaut hundinn hafði hún ekki endurnýjað skotvopnaleyfi sitt en dómari tók mið af því að hún notaði ekki eigin byssu til verksins. En þyngst vegur í þessu mati að verkið var unnið á grundvelli neyðarréttar.
Niðurstaðan er sú að bæði konan og maður hennar eru sýkn af kröfum ákæruvaldsins.
Dóminn má lesa hér.
