Starfsfólk Matvælastofnunar hefur að undanförnu orðið fyrir miklum hótunum og gengið hefur verið svo langt að ógna fjölskyldum starfsfólks.

Þetta kemur fram í tilkynningu frá stofnuninni.

Þar segir að undanfarið hafi starfsfólk stofnunarinnar orðið fyrir óvenjulega miklu áreiti, hótunum og ærumeiðingum, þar sem settar séu myndir af starfsfólki og það nafngreint á samfélagsmiðlum og jafnvel í einstaka fjölmiðlum. Þessi atvik tengist einkum og sér í lagi afskiptum Matvælastofnunar af dýrahaldi og beitingu þvingunarúrræða þar sem brotið sé á velferð dýra.

Fram kemur einnig að þetta hafi ekki eingöngu beinst að starfsfólkinu:

„Því miður hefur áreitið gengið það langt að sumt starfsfólk upplifir sig ekki öruggt heima hjá sér. Dæmi eru um að starfsfólk hafi sett upp öryggiskerfi á heimilum sínum og óttast jafnvel um börn sín. Þá hafa jafnframt fjölskyldumeðlimir starfsfólks sem vinnur að krefjandi málum fengið skilaboð um nætur sem eru uppfull af ógnandi og óviðeigandi texta. Augljós tilgangur þeirrar háttsemi er að hræða starfsfólk og ógna því í þeirri von að það hafi áhrif á framgang mála. Stofnunin lætur á engan hátt undan slíkum þrýstingi og allar hótanir gagnvart starfsfólki Matvælastofnunar eru teknar mjög alvarlega og verða umsvifalaust kærðar til lögreglu.“

Ábyrgðin

Stofnunin vísar ábyrgðinni á því alvarlega ástandi sem leitt hafi til afskipta hennar af dýrahaldi alfarið til viðkomandi umráðamanna og eigenda dýra.

Matvælastofnun segist enn fremur hafa mikilvægu hlutverki að gegna gagnvart meðal annars dýravelferð, dýraheilsu og matvælaöryggi. Lög um velferð dýra og afleiddar reglugerðir leggi ríkar skyldur á herðar umráðamanna dýra að tryggja fullnægjandi aðbúnað og umhirðu dýra og Matvælastofnun beri að hafa eftirlit með að svo sé, ella grípa inn í dýrunum til hjálpar.

Almenningur megi treysta því að íþyngjandi stjórnsýslu- og þvingunarúrræðum, á borð við vörslusviptingu dýra, sé ekki beitt af léttúð eða að ástæðulausu. Þegar slík úrræði séu nýtt hafi önnur og vægari úrræði, líkt og úrbótafrestir eða dagsektir, jafnan verið reynd til þrautar án árangurs. Þvingunarúrræði byggi ávallt á staðfestum, sannanlegum og alvarlegum eða ítrekuðum brotum á lögum og reglugerðum um dýravelferð.

Þögn

Segir enn fremur í tilkynningunni að stofnunin sé bundin ríkri þagnarskyldu um málefni einstaklinga. Þegar málsaðilar kjósi að fjalla um mál sín á opinberum vettvangi sé málflutningurinn oft mjög einhliða og jafnvel villandi þar sem lykilupplýsingum í málinu sé haldið til baka. Dæmi séu um að umfjöllun um afskipti stofnunarinnar af einstaka málum sé slitin úr samhengi og jafnvel sett fram ósannindi. Tilgangurinn virðist vera sá að grafa undan störfum stofnunarinnar, sverta mannorð starfsfólks og afvegaleiða opinbera umræðu um málið.

Vegna þagnarskyldunnar geti stofnunin ekki stigið fram og leiðrétt slíka upplýsingaóreiðu með því að birta gögn mála, líkt og eftirlitsskýrslur eða ljósmyndir sem staðfesti illa meðferð, nema viðkomandi málsaðili veiti skriflegt og ótvírætt samþykki fyrir birtingu gagnanna.

Þeir aðilar sem séu ósammála stjórnsýsluákvörðunum Matvælastofnunar hafi skýr úrræði til að leita réttar síns. Þannig séu ákvarðanir stofnunarinnar kæranlegar til Atvinnuvegaráðuneytisins og eins sé hægt að bera mál undir umboðsmann Alþingis eða leita til dómstóla:

„Að ráðast persónulega á starfsfólk stofnunarinnar er ekki leið sem kemur til með að hafa áhrif á framgang mála og slík háttsemi verður ekki til þess að dregið sé úr kröfum um að lögum og reglugerðum um dýravelferð sé fylgt, enda lágmarksréttindi dýra sem þar eru sett fram.“

Segir að lokum í tilkynningunni að starfsfólk Matvælastofnunar sé meðvitað um að það sé oft eina bjargráð dýra í neyð. Störf eftirlitsfólks stofnunarinnar sé afar erfið í eðli sínu. Það sé erfitt að verða vitni að þegar illa sé farið með dýr með einhverjum hætti. Eftirlit sem komi upp um slíkt geti jafnframt vakið hjá umráðamanni dýrs erfiðar tilfinningar. Sem betur fer séu það sjaldgæf viðbrögð, en einstaka aðilar beini þeim erfiðu tilfinningum að ósekju með að ráðast á boðberann.

Leitar Matvælastofnun loks ásjár hjá almenningi:

„Starfið sem er krefjandi fyrir, verður enn erfiðara og óásættanlegt er fyrir starfsfólkið ef að auki er ráðist á það í starfi sínu, því ógnað eða það verður fyrir alvarlegum ásökunum og ærumeiðingum fyrir það eitt að standa með dýrum. Slíkri hegðun má samfélagið ekki taka þátt í. Við hjá stofnuninni reisum skjaldborg fyrir okkar fólk sem sinnir þessu erfiða hlutverki og köllum eftir slíku hinu sama frá almenningi. Því öll viljum við standa vörð um dýr.“