Notkun gervigreindar breiðist út meðal íslenskra fyrirtækja en markviss innleiðing og stefnumótun í þessum efnum er hins vegar sjaldgæfari hjá fyrirtækjunum.
Þetta kemur fram í niðurstöðum könnunar Hagstofu Íslands sem greint er frá á vef stofnunarinnar.
Þar segir að notkun gervigreindar sé orðin talsvert útbreidd á meðal fyrirtækja hér á landi. Um helmingur þeirri noti einhvers konar gervigreindartækni eða gervigreindarhugbúnað. Mun lægra hlutfall fyrirtækja geti þó tilgreint í hvaða verkefnum tæknin sé notuð og enn færri hafi mótað sér formlega stefnu um notkun hennar.
Niðurstöðurnar sýni að 48 prósent fyrirtækja noti gervigreindarhugbúnað af einhverju tagi og 50 prósent segist nota tilgreinda gervigreindartækni. Á sama tíma segist 25 prósent fyrirtækja noti gervigreind í tilgreindum verkefnum og 14 prósent hafi mótað sér stefnu um notkun hennar.
Fram kemur meðal annars í niðurstöðunum að notkun gervigreindar sé algengust hjá fyrirtækjum í sérfræðileg, vísindalegri og tæknilegri starfsemi en 74 prósent þeirra noti gervigreind en hins vegar kemur fram að aðeins 36 prósent fyrirtækja í þessum geira hafi mótað sér gervigreindarstefnu. Einnig kemur fram að 45 prósent veitufyrirtækja á svið rafmagns- og hita nýti gervigreind en áhyggjunar af notkun hennar eru einna mestar í þeim geira en 55 prósent fyrirtækjanna lýstu yfir áhyggjum.
Segir í niðurstöðum Hagstofunnar að þær bendi til þess að almenn notkun gervigreindar sé útbreiddari en markviss innleiðing hennar í afmörkuð verkefni og verklag. Ekki sé unnt að draga af niðurstöðunum einhlítar ályktanir um ástæður þessa munar. Gögnin sýni þó að víða virðist notkun tækninnar komin lengra en formleg stefnumótun og skilgreining notkunarsviða.
Notkun aðgengilegra veflausna sé algengust. Alls noti 46 prósent fyrirtækja hugbúnað á internetinu svo sem ChatGPT eða sambærilegar þjónustur. Þar af nýti 39 prósent greidda áskrift að einhverju marki, 37 prósent ókeypis áskrift en 9 prósent noti einungis greidda áskrift. Hlutfall þeirra fyrirtækja sem noti sérþróaðar eða sérbreyttar lausnir sé hins vegar mun lægra.
Þá sýni niðurstöðurnar að textatengd notkun sé útbreiddust. Alls noti 45 prósent fyrirtækja tækni sem greini ritmál eða texta, 27 prósent noti tækni sem búi til ritað eða talað mál og 22 prósent noti tækni sem búi til myndir, myndbönd eða hljóð.
Hagstofan segir mikinn mun vera á notkun gervigreindar eftir stærð fyrirtækja. Hjá fyrirtækjum með 1–9 starfsmenn nota 28–29 prósent gervigreindarhugbúnað eða tilgreinda tækni en hjá fyrirtækjum með 250 starfsmenn eða fleiri sé sambærilegt hlutfall 81 prósent. Formleg stefnumótun sé einnig mun algengari á meðal stærri fyrirtækja.
Mest notkun í tilgreindum verkefnum mælist í upplýsingum og fjarskiptum, sérfræðilegri, vísindalegri og tæknilegri starfsemi og í flutningum og geymslu.
Alls tilgreini 31 prósent fyrirtækja einhverjar áhyggjur af notkun gervigreindar. Algengast sé að fyrirtæki nefni skort á viðeigandi sérþekkingu en einnig séu nefnd álitamál sem lúti að aðlögun að núverandi kerfum og búnaði sem og siðferðileg og lagaleg álitaefni. Áhyggjur séu algengari á meðal smærri fyrirtækja en þeirra stærri.
Niðurstöðurnar bendi jafnframt til þess að tegund áhyggja sé háð stöðu fyrirtækja í innleiðingu gervigreindar. Í atvinnugreinum og stærðarflokkum þar sem notkun í tilgreindum verkefnum og stefnumótun sé útbreiddari séu áhyggjur almennt fátíðari. Þar sem notkun í tilgreindum verkefnum og stefnumótun séu fátíðari séu áhyggjur oftar tengdar skorti á sérþekkingu og aðlögun að núverandi kerfum og búnaði.
Segir að lokum að niðurstöðurnar séu fengnar úr könnun Hagstofunnar á upplýsingatækninotkun fyrirtækja sem framkvæmd var á árinu 2025. Þetta sé í fyrsta sinn sem spurt er um notkun gervigreindar í könnuninni hérlendis. Könnunin byggði á slembiúrtaki á meðal fyrirtækja. Stærð úrtaks var 848 fyrirtæki og svarhlutfall 62 prósent.
